--- title: 'Aneksja Alzacji przez Francję (XVII wiek)' url: 'https://c-pi.org/blog/aneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek' markdown: 'https://c-pi.org/blog/aneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek.md' date: '2026-07-30' description: 'Odkryj, jak Francja stopniowo wchłaniała Alzację w XVII wieku, wykorzystując dyplomację i wojnę. Poznaj kluczowe wydarzenia i skutki zaborów.' taxonomy: category: - blog tag: - Alzacja - Francja - 'XVII wiek' - zabory - 'historia Francji' - 'Pokój Westfalski' - 'Ludwik XIV' - Richelieu - Mazarin - Strasburg - 'Armand Jean du Plessis' - 'kardynał Richelieu' - 'Ludwik XIII' - 'Jules Mazarin' --- ![Siedemnastowieczny piec kaflowy z Alzacji w Muzeum Unterlinden w Colmarze](https://c-pi.org/images/a/8/5/3/4/a8534b57bc12af0f1a2d0ff3d32e2e91aaafa469-zabory-francuskie-alzacja-xvii-wiek-1.webp) Siedemnastowieczny piec kaflowy z Alzacji w Muzeum Unterlinden w Colmarze. Fot. JopkeB, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons XVII wiek · 1648 r. · Francja # [Aneksja Alzacji przez Francję (XVII wiek)](https://c-pi.org/blog/aneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek) Odkryj, jak Francja stopniowo wchłaniała Alzację w XVII wieku, wykorzystując dyplomację i wojnę. Poznaj kluczowe wydarzenia i skutki zaborów. 30 lipca 2026 (akt. 17.10.2026)Tekst: [AI, sprawdzony automatycznie](https://c-pi.org/o-stronie#metodologia)11 min czytania[Jak sprawdzamy fakty](https://c-pi.org/jak-weryfikujemy-tresci) W skrócie - Alzacja w XVII wieku była strategicznym regionem na styku kultur germańskiej i romańskiej, co czyniło ją celem ekspansji Francji. - Francja stopniowo wchłaniała Alzację, wykorzystując dyplomację, wojnę i luki prawne, zwłaszcza po Pokoju Westfalskim w 1648 roku i aneksji Strasburga w 1681 roku. - Region był politycznie rozdrobniony, składał się z wielu małych księstw, biskupstw i wolnych miast cesarskich, co ułatwiało francuskie wpływy. - Kontrola nad Alzacją dawała Francji znaczną przewagę militarną i gospodarczą, otwierając bramę do serca Europy. Alzacja w XVII wieku stanowiła strategiczny region na styku świata germańskiego i romańskiego, będący areną rywalizacji o wpływy. Stopniowe wchłonięcie tego politycznie rozdrobnionego obszaru przez Królestwo Francji było wynikiem przemyślanej strategii wykorzystującej dyplomację, działania wojenne oraz niejasności prawne. NajważniejszeAlzacja, strategicznie położona między Wogezami a Renem, była kluczową bramą do Europy, co czyniło ją łakomym kąskiem dla rozwijającej się Francji. Karta wydarzenia ## Kluczowe fakty - **Kiedy?** Głównie w drugiej połowie XVII wieku, z kluczowymi momentami w 1648 roku (Pokój Westfalski) i 1681 roku (aneksja Strasburga). - **Gdzie?** Region Alzacji, położony na zachodnim brzegu Renu, historycznie będący częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego. - **Kto?** Głównymi graczami były Królestwo Francji (Ludwik XIII, kardynał Richelieu, [Ludwik XIV](https://c-pi.org/blog/koronacja-ludwika-xiv-symbol-absolutyzmu), kardynał Mazarin) oraz Święte Cesarstwo Rzymskie (Habsburgowie), a także liczne wolne miasta i lokalni władcy alzackich księstw i biskupstw. - **Wynik?** Stopniowe, ale ostateczne włączenie większości Alzacji do Królestwa Francji, co zmieniło jej przynależność państwową i kulturową na kolejne stulecia. ## Tło i przyczyny francuskich zaborów Aby zrozumieć, dlaczego Alzacja stała się tak łakomym kąskiem dla Francji, musimy cofnąć się do jej historycznego położenia i specyfiki. Alzacja, rozciągająca się w dolinie Renu, między Wogezami a Renem, była regionem o wyjątkowym znaczeniu strategicznym. Stanowiła naturalną bramę do serca Europy, a kontrola nad nią dawała przewagę militarną i gospodarczą. Od wczesnego średniowiecza Alzacja była częścią **Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego**. Nie była jednak jednolitym państwem. Charakteryzowała się ogromną fragmentaryzacją polityczną, typową dla Cesarstwa. Składała się z dziesiątek małych księstw, hrabstw, biskupstw (np. biskupstwo Strasburga), opactw i, co najważniejsze, **wolnych miast cesarskich**. Te ostatnie, takie jak **Strasburg**, **Colmar**, **Miluza** czy **Haguenau**, cieszyły się znaczną autonomią i podlegały bezpośrednio cesarzowi, a nie lokalnym książętom. Były to kwitnące ośrodki handlu i rzemiosła, często zrzeszone w ligi, takie jak **Dekapolit**, czyli związek dziesięciu wolnych miast alzackich. Ta polityczna mozaika, brak silnej, scentralizowanej władzy i położenie na granicy z Francją czyniły Alzację podatną na wpływy zewnętrzne. Z jednej strony, kultura i język niemiecki były dominujące, z drugiej, bliskość Francji i jej rosnąca potęga zaczęły wywierać coraz większą presję. W XVII wieku Francja, rządzona przez zdolnych monarchów i ich ambitnych ministrów, takich jak **kardynał Richelieu** za czasów Ludwika XIII, a później **kardynał Mazarin** i sam **Ludwik XIV**, dążyła do wzmocnienia swojej pozycji w Europie. Głównym celem było osłabienie potęgi Habsburgów, którzy kontrolowali zarówno Hiszpanię, jak i Święte Cesarstwo Rzymskie, otaczając Francję. Bezpieczne i łatwe do obrony granice na wschodzie były kluczowe dla realizacji tych ambicji. Alzacja, ze swoją naturalną barierą w postaci Renu i dogodnymi przejściami, idealnie wpisywała się w tę strategię. Katalizatorem, który otworzył Francji drogę do Alzacji, była **[wojna trzydziestoletnia](https://c-pi.org/blog/wojna-trzydziestoletnia) (1618-1648)**. Ten wyniszczający konflikt, który spustoszył Europę Środkową, był dla Francji doskonałą okazją do interwencji. Początkowo Francja wspierała protestanckie państwa niemieckie przeciwko katolickim Habsburgom, ale od 1635 roku aktywnie włączyła się w wojnę, wysyłając swoje wojska do walki na terytorium Cesarstwa, w tym do Alzacji. Francuzi zajęli strategiczne twierdze i miasta, często pod pretekstem ochrony lokalnej ludności lub zapewnienia porządku. To właśnie w czasie tej wojny Alzacja doświadczyła ogromnych zniszczeń, wyludnienia i grabieży, co osłabiło jej zdolność do oporu. Francuskie ambicje w Alzacji wynikały z kilku kluczowych przesłanek: - **Strategiczne bezpieczeństwo:** Kontrola nad Alzacją dawała Francji naturalną granicę na Renie, chroniąc Paryż przed atakami ze wschodu. - **Prestiż i potęga:** Zwiększenie terytorium i wpływów było wyrazem rosnącej potęgi Francji jako dominującego mocarstwa europejskiego. - **Zasoby:** Alzacja była regionem rolniczym, a także dysponowała ważnymi szlakami handlowymi i rzemieślniczymi. - **Osłabienie Habsburgów:** Każda zdobycz terytorialna kosztem Cesarstwa była ciosem dla hegemonii Habsburgów. ![Francuski luidor z 1709 roku](https://c-pi.org/user/pages/blog/aneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek/zabory-francuskie-alzacja-xvii-wiek-2.webp)*Francuski luidor z 1709 roku. Fot. National Museum of American History, Public domain / Wikimedia Commons* W liczbachW XVII wieku Alzacja była mozaiką dziesiątek małych księstw, hrabstw, biskupstw i wolnych miast cesarskich, takich jak Strasburg, Colmar czy Miluza, co sprzyjało jej fragmentaryzacji politycznej. ## Przebieg wydarzeń: Od wojny do aneksji Francuskie zaangażowanie w Alzacji podczas wojny trzydziestoletniej było początkiem długiego procesu, który ostatecznie doprowadził do jej przyłączenia. Wojska francuskie, pod dowództwem wybitnych generałów, takich jak **Henri de La Tour d'Auvergne, wicehrabia Turenne**, odnosiły sukcesy na froncie alzackim, zdobywając kluczowe punkty oporu. ### Pokój Westfalski (1648) i jego niejasności Kluczowym momentem w historii Alzacji był **[Pokój Westfalski](https://c-pi.org/blog/pokoj-westfalski-nowy-lad-w-europie)**, który w 1648 roku zakończył wojnę trzydziestoletnią. Traktaty zawarte w Osnabrücku i Münsterze radykalnie zmieniły mapę polityczną Europy. Dla Francji były one ogromnym sukcesem dyplomatycznym. W kontekście Alzacji, postanowienia pokoju były jednak celowo niejasne, co Francja zręcznie wykorzystała w późniejszych latach. Zgodnie z traktatami, Francja otrzymała: - **Prawa do biskupstw Metzu, Toul i Verdun** (już faktycznie zajętych wcześniej). - **Twierdzę Breisach** na prawym brzegu Renu, strategiczny punkt kontrolujący przeprawy. - **Landwójtostwo Dziesięciu Miast (Décapolit)**, czyli prawa zwierzchnie nad ligą wolnych miast alzackich, choć z zastrzeżeniem ich wolności i autonomii. - **Prawa Habsburgów do Alzacji i Sundgau**. To właśnie ten punkt był źródłem największych późniejszych interpretacji. Habsburgowie, jako książęta Austrii, posiadali liczne lenna i prawa w Alzacji, w tym nad hrabstwem Sundgau. Traktat przekazywał te "prawa" Francji. Problem polegał na tym, że termin "prawa" (fr. *droits*, łac. *iura*) mógł być interpretowany na różne sposoby. Dla Francji oznaczało to pełną i niekwestionowaną suwerenność nad całym terytorium, które wcześniej należało do Habsburgów lub było pod ich wpływem. Dla cesarza i książąt niemieckich "prawa" oznaczały jedynie prawa feudalne, nie zaś suwerenność państwową, która nadal miała należeć do Cesarstwa. Ta dwuznaczność stała się podstawą do francuskiej polityki ekspansji w kolejnych dekadach. ### Polityka "reunionów" Ludwika XIV Po Pokoju Westfalskim, Francja rozpoczęła proces stopniowej integracji Alzacji. Administracja francuska powoli zastępowała lokalne struktury, a język francuski zaczął być wprowadzany w urzędach. Jednak Ludwik XIV, dążący do ugruntowania swojej potęgi i prestiżu, nie zadowolił się niejasnymi postanowieniami z 1648 roku. W latach 70. XVII wieku, po zakończeniu wojny holenderskiej, rozpoczął agresywną **politykę "reunionów" (zjednoczeń)**. Ta polityka polegała na powoływaniu specjalnych **izb reunionowych (chambres de réunion)** w Metzu, Besançon i Breisach. Ich zadaniem było "odkrywanie" dawnych zależności feudalnych. Francuscy prawnicy, bazując na starych, często niejasnych dokumentach i interpretując postanowienia Pokoju Westfalskiego na korzyść Francji, orzekali, że liczne terytoria leżące na pograniczu francuskim, a formalnie należące do Cesarstwa, w rzeczywistości od dawna były lennami Francji lub posiadały z nią historyczne związki. W ten sposób, na mocy "prawnych" orzeczeń, Francja anektowała kolejne obszary. Najbardziej spektakularnym i symbolicznym aktem tej polityki było **zajęcie Strasburga w 1681 roku**. Strasburg, będący jednym z najważniejszych i najbogatszych **wolnych miast cesarskich**, przez wieki cieszył się niemal całkowitą niezależnością. Był ośrodkiem kultury, nauki i protestantyzmu. Ludwik XIV, bez wypowiedzenia wojny, wykorzystał moment osłabienia Cesarstwa (zaangażowanego w walki z Turkami pod Wiedniem) i otoczył miasto. Po krótkim oblężeniu i negocjacjach, Strasburg, nie mogąc liczyć na pomoc cesarską, skapitulował i został włączony do Francji. Było to ogromne zwycięstwo propagandowe i strategiczne dla Francji, a zarazem bolesny cios dla Cesarstwa. Miasto, dotychczas niemieckojęzyczne, zostało poddane francuskiej administracji, a jego katedra, na krótko przekształcona w kościół protestancki, ponownie stała się katolicką. ### Wojna holenderska (1672-1678) i pokój w Nijmegen (1678/1679) Choć polityka reunionów trwała jeszcze po tej wojnie, to jej zakończenie było ważnym etapem. Francja, po zwycięskiej wojnie z koalicją holendersko-cesarską, w **pokoju w Nijmegen** zyskała kolejne potwierdzenie swoich zdobyczy. Chociaż pokój ten nie dotyczył bezpośrednio całości Alzacji, to umocnił francuską pozycję i osłabił możliwość skutecznego oporu ze strony Cesarstwa. Francja uzyskała m.in. całą Franche-Comté, co wzmocniło jej wschodnie granice. ### Wojna dziewięcioletnia (1688-1697) i pokój w Rijswijk (1697) Agresywna polityka reunionów i zajęcie Strasburga doprowadziły do powstania kolejnej koalicji antyfrancuskiej, znanej jako **Liga Augsburska**, co zapoczątkowało **wojnę dziewięcioletnią**. Był to kolejny konflikt, w którym Alzacja stała się polem bitwy. Ostatecznie, w **pokoju w Rijswijk** w 1697 roku, Ludwik XIV, mimo że musiał zwrócić część swoich zdobyczy (np. Fryburg Bryzgowijski), uzyskał formalne uznanie przez Cesarstwo większości swoich aneksji w Alzacji, w tym włączenia Strasburga. Było to ostateczne przypieczętowanie francuskiego panowania nad większością regionu. Od tego momentu Alzacja, choć zachowała pewne swoje odrębności, stała się integralną częścią Królestwa Francji. ## Skutki i znaczenie francuskich zaborów w Alzacji Przyłączenie Alzacji do Francji w XVII wieku miało dalekosiężne konsekwencje, wpływając na sam region, Francję oraz całą Europę. ### Skutki dla Alzacji - **Integracja administracyjna i prawna:** Alzacja stopniowo wchodziła w struktury państwa francuskiego. Wprowadzano francuskie prawo, system podatkowy i administrację królewską. Zniesiono wiele dawnych przywilejów feudalnych, choć niektóre lokalne wolności i prawa zachowano, zwłaszcza w miastach, które miały status wolnych miast cesarskich. - **Zachowanie odrębności kulturowej i językowej:** Mimo francuskiego panowania, język niemiecki pozostał dominującym językiem ludności wiejskiej i miejskiej. Kultura alzacka, będąca mieszanką wpływów germańskich i romańskich, przetrwała. W wielu miejscach, zwłaszcza w Strasburgu, zachowano protestantyzm, choć król Francji był gorliwym katolikiem. To świadczyło o pewnej elastyczności francuskiej polityki wobec nowo przyłączonych terytoriów, przynajmniej w początkowym okresie. - **Rozwój gospodarczy:** Włączenie do większego i silniejszego państwa francuskiego otworzyło Alzacji nowe rynki zbytu. Region, choć zniszczony przez wojnę trzydziestoletnią, zaczął się odbudowywać i rozwijać pod francuskim protektoratem. - **Zmiana tożsamości:** Z regionu pogranicza cesarsko-francuskiego, Alzacja stała się francuskim regionem pogranicznym. Z czasem, zwłaszcza wśród elit, zaczęła kształtować się tożsamość francuska, choć wśród ludności wiejskiej i mieszczańskiej długo utrzymywały się silne więzi z kulturą niemiecką. ### Skutki dla Francji - **Wzmocnienie granic:** Kontrola nad Alzacją i Renem znacząco poprawiła bezpieczeństwo wschodnich granic Francji. Region stał się buforem i bazą wypadową dla dalszych działań militarnych. - **Wzrost potęgi i prestiżu:** Aneksja Alzacji była kolejnym dowodem na rosnącą hegemonię Francji w Europie pod rządami Ludwika XIV. Był to symboliczny triumf nad Habsburgami i Cesarstwem. - **Zasoby:** Alzacja wniosła do Francji nowe terytoria, ludność i potencjał gospodarczy, choć jej integracja była procesem długotrwałym. ### Skutki dla Świętego Cesarstwa Rzymskiego - **Dalsze osłabienie i fragmentacja:** Utrata Alzacji była kolejnym ciosem dla już i tak słabego i podzielonego Cesarstwa. Pokazała jego niezdolność do skutecznej obrony swoich terytoriów przed agresywną polityką Francji. - **Utrata strategicznego terytorium:** Cesarstwo straciło ważny region graniczny, co osłabiło jego pozycję militarną i polityczną. - **Potwierdzenie słabości cesarza:** Niezdolność cesarza do obrony Strasburga i innych alzackich posiadłości podważyła jego autorytet i potwierdziła dominację książąt Rzeszy nad władzą centralną. ### Długoterminowe konsekwencje Francuskie zabory w Alzacji w XVII wieku położyły podwaliny pod stulecia sporów i konfliktów francusko-niemieckich. Alzacja stała się "ziemią sporną", której przynależność była kwestionowana w kolejnych wojnach. - W **wojnach napoleońskich** Francja utrzymała Alzację. - Po **wojnie francusko-pruskiej (1870-1871)**, Alzacja i Lotaryngia zostały anektowane przez nowo powstałe Cesarstwo Niemieckie, co było jedną z głównych przyczyn francuskiego rewanchyzmu. - Po **I wojnie światowej** Alzacja i Lotaryngia wróciły do Francji. - Podczas **II wojny światowej** zostały ponownie wcielone do III Rzeszy, by po jej zakończeniu znów stać się częścią Francji. Ta burzliwa historia sprawiła, że Alzacja jest dziś regionem o unikalnej tożsamości, bogatej kulturze i silnym poczuciu odrębności, będącym żywym świadectwem złożonych procesów historycznych. ![Mapa Europy po pokoju westfalskim (1648)](https://c-pi.org/user/pages/blog/aneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek/zabory-francuskie-alzacja-xvii-wiek-3.webp)*Mapa Europy po pokoju westfalskim (1648). Fot. Reginald Lane Poole (1857-1939) See: References., Public domain / Wikimedia Commons* Warto wiedziećZrozumienie historycznego rozdrobnienia Alzacji jest kluczowe do pojęcia, dlaczego Francja mogła tak skutecznie włączać ją w swoje granice, wykorzystując brak jednolitej władzy. ## Oś czasu - **1618-1648:** Wojna trzydziestoletnia - Francja interweniuje w Alzacji. - **1635:** Francja oficjalnie wkracza do wojny trzydziestoletniej, angażując się militarnie w Alzacji. - **1648:** **Pokój Westfalski** - Francja otrzymuje prawa Habsburgów do Alzacji i Sundgau, twierdzę Breisach oraz Landwójtostwo Dziesięciu Miast. - **Lata 70. XVII wieku:** Ludwik XIV rozpoczyna politykę "reunionów", mającą na celu aneksję terytoriów na podstawie interpretacji starych praw feudalnych. - **1672-1678:** Wojna holenderska, umacniająca pozycję Francji. - **1678/1679:** Pokój w Nijmegen - potwierdzenie francuskich zdobyczy terytorialnych, choć nie bezpośrednio całej Alzacji. - **1681:** **Zajęcie Strasburga** przez wojska Ludwika XIV. Miasto, dotychczas wolne miasto cesarskie, zostaje włączone do Francji. - **1688-1697:** Wojna dziewięcioletnia (wojna Ligi Augsburskiej). - **1697:** **Pokój w Rijswijk** - Cesarstwo formalnie uznaje większość francuskich aneksji w Alzacji, w tym Strasburga. ## Najczęściej zadawane pytania - **Czym była Alzacja przed przyłączeniem do Francji?**Przed przyłączeniem do Francji, Alzacja była mozaiką małych księstw, hrabstw, biskupstw i wolnych miast cesarskich, będących częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Charakteryzowała się dużą fragmentaryzacją polityczną i silnymi wpływami kultury germańskiej. - **Dlaczego Francja była zainteresowana Alzacją?**Francja była zainteresowana Alzacją ze względu na jej strategiczne położenie na granicy z Cesarstwem, umożliwiające zabezpieczenie wschodnich granic i ekspansję terytorialną. Kontrola nad Renem i dostęp do szlaków handlowych były również kluczowe dla wzmocnienia potęgi Królestwa. - **Jaką rolę odegrał Pokój Westfalski w przyłączeniu Alzacji?**Pokój Westfalski (1648) był kluczowy, ponieważ przekazał Francji "prawa" Habsburgów do Alzacji i Sundgau oraz kontrolę nad strategicznymi punktami. Niejasność sformułowań traktatu pozwoliła Francji na późniejszą interpretację tych praw jako pełnej suwerenności, co stało się podstawą do dalszych aneksji. - **Na czym polegała polityka "reunionów" Ludwika XIV?**Polityka "reunionów" Ludwika XIV polegała na powoływaniu specjalnych izb prawnych (izb reunionowych), które na podstawie starych dokumentów i własnych interpretacji orzekały o historycznych zależnościach feudalnych terytoriów Cesarstwa od Francji. Na tej podstawie Francja anektowała kolejne obszary, uznając je za "zjednoczone" z koroną francuską. - **Czy Alzacja zachowała swoją kulturę po przyłączeniu do Francji?**Tak, mimo integracji administracyjnej i prawnej z Francją, Alzacja zachowała wiele ze swojej kultury i języka niemieckiego. Francuska polityka, zwłaszcza w początkowym okresie, pozwalała na pewną autonomię kulturową i religijną, co przyczyniło się do przetrwania unikalnej tożsamości alzackiej. ## Podsumowanie Francuskie zabory w Alzacji w XVII wieku to klasyczny przykład skutecznej, choć agresywnej, polityki mocarstwowej, która na trwałe zmieniła mapę Europy. Od niejasnych postanowień Pokoju Westfalskiego w 1648 roku, przez sprytną politykę "reunionów" Ludwika XIV, aż po symboliczne zajęcie Strasburga w 1681 roku i ostateczne potwierdzenie w Pokoju w Rijswijk w 1697 roku, Francja metodycznie wchłaniała ten strategicznie położony region. Proces ten nie tylko zapewnił Francji bezpieczne granice na Renie i wzmocnił jej pozycję jako dominującego mocarstwa, ale także przekształcił Alzację z wielowiekowej mozaiki niezależnych bytów w integralną część Królestwa Francji. Choć region zachował wiele ze swojej unikalnej tożsamości kulturowej i językowej, jego przynależność państwowa została na stałe zmieniona, co miało fundamentalne znaczenie dla przyszłych konfliktów francusko-niemieckich i kształtowania się nowoczesnej Europy. ## Sprawdź się Krótki test wiedzy z tego artykułu - kliknij odpowiedź, którą uważasz za poprawną. 1\. Które wydarzenie było kluczowym momentem w procesie włączania Alzacji do Królestwa Francji w 1648 roku? 2\. Kto był głównym graczem po stronie francuskiej w procesie wchłaniania Alzacji w XVII wieku? 3\. Czym charakteryzowała się Alzacja pod względem politycznym przed włączeniem do Francji? 4\. Jaki był jeden z głównych celów Francji w dążeniu do kontroli nad Alzacją? Bibliografia- [*Alzacja*](https://pl.wikipedia.org/wiki/Alzacja), Wikipedia (wersja polska). - [*Alsace*](https://en.wikipedia.org/wiki/Alsace), Wikipedia (wersja angielska). - [*Pokój westfalski*](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%B3j_westfalski), Wikipedia (wersja polska). [Alzacja](https://c-pi.org/blog/tag:Alzacja#body-wrapper) [Francja](https://c-pi.org/blog/tag:Francja#body-wrapper) [XVII wiek](https://c-pi.org/blog/tag:XVII%20wiek#body-wrapper) [zabory](https://c-pi.org/blog/tag:zabory#body-wrapper) [historia Francji](https://c-pi.org/blog/tag:historia%20Francji#body-wrapper) [Pokój Westfalski](https://c-pi.org/blog/tag:Pok%C3%B3j%20Westfalski#body-wrapper) Ostatnia aktualizacja: 17.10.2026 · [Zgłoś sprostowanie](mailto:kontakt@c-pi.org?subject=Sprostowanie%3A%20Aneksja%20Alzacji%20przez%20Francj%C4%99%20%28XVII%20wiek%29) · [Jak weryfikujemy treści](https://c-pi.org/jak-weryfikujemy-tresci) · Udostępnij: [Facebook](https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fc-pi.org%2Fblog%2Faneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek) [X](https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fc-pi.org%2Fblog%2Faneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek&text=Aneksja%20Alzacji%20przez%20Francj%C4%99%20%28XVII%20wiek%29) Więcej z: [XVII wiek](https://c-pi.org/os-czasu#xvii-wiek) [Rozbiory i zabory](https://c-pi.org/tematy#rozbiory-i-zabory) [Francja](https://c-pi.org/mapa#aneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek "Pokaż na mapie") --- ## Navigation - Parent: [Blog](https://c-pi.org/blog.md) - Previous: [Koronacja Zygmunta Augusta (1530) - apogeum Jagiellonów](https://c-pi.org/blog/koronacja-zygmunta-augusta-apogeum-jagiellonow.md) - Next: [Bitwa pod Sadową - upadek potęgi Habsburgów](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-sadowa-upadek-potegi-habsburgow.md)