--- title: 'Kompania Wschodnioindyjska - od handlu do imperium' url: 'https://c-pi.org/blog/kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolonializm' markdown: 'https://c-pi.org/blog/kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolonializm.md' date: '2026-06-20' description: 'Poznaj historię Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej - od handlu po podbój Indii.' taxonomy: category: - blog tag: - 'Kompania Wschodnioindyjska' - 'historia Indii' - kolonializm - handel - 'imperium brytyjskie' - 'Elżbieta I' - 'Thomas Smythe' - 'James Lancaster' --- ![Siedemnastowieczny żeton handlowy](https://c-pi.org/images/4/2/3/8/8/42388f05190ddd9b78e95b34eb7267bba77c3f1a-kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolon-2.webp) Siedemnastowieczny żeton handlowy. Fot. Terrie-Anne Todd, CC BY-SA 2.0 / Wikimedia Commons XVI wiek · 1600 r. · Wielka Brytania # [Kompania Wschodnioindyjska - od handlu do imperium](https://c-pi.org/blog/kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolonializm) Poznaj historię Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej - od handlu po podbój Indii. 20 czerwca 2026 (akt. 20.10.2026)Tekst: [AI, sprawdzony automatycznie](https://c-pi.org/o-stronie#metodologia)11 min czytania[Jak sprawdzamy fakty](https://c-pi.org/jak-weryfikujemy-tresci) W skrócie - Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska przekształciła się z firmy handlowej w potężną siłę polityczną i militarną. - Jej działalność od 1600 do 1874 roku miała kluczowy wpływ na losy subkontynentu indyjskiego i Azji Południowo-Wschodniej. - Powstanie Kompanii było odpowiedzią na rosnącą konkurencję między europejskimi mocarstwami w epoce odkryć geograficznych. - Ostatecznie Kompania została zlikwidowana, a jej terytoria przeszły pod bezpośrednią kontrolę Korony Brytyjskiej. Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska, założona jako zwykła spółka handlowa, z czasem stała się potężniejsza niż niejeden europejski monarcha. Jak to możliwe, że grupa kupców z Londynu zdołała podbić i zdominować ogromne obszary subkontynentu indyjskiego, kształtując losy dwóch kontynentów na przestrzeni wieków? Jej historia to fascynująca opowieść o handlu, ambicji, polityce i narodzinach imperium. NajważniejszeBrytyjska Kompania Wschodnioindyjska otrzymała przywilej od królowej Elżbiety I w 1600 roku, co zapoczątkowało jej oficjalną działalność. Karta wydarzenia ## Kluczowe fakty - **Kiedy?** Działalność od 1600 do 1874 roku. Kluczowe etapy rozwoju i dominacji przypadają na wieki XVII, XVIII i XIX. - **Gdzie?** Początkowo handel z Indiami Wschodnimi (subkontynent indyjski, Azja Południowo-Wschodnia), później także z Dalekim Wschodem (Chiny). Z czasem Kompania przejęła faktyczną władzę nad znacznymi obszarami Indii. - **Kto?** - **Główna instytucja:** Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska (British East India Company, wcześniej English East India Company). - **Kluczowe postacie (początkowe):** Królowa Elżbieta I (nadanie przywileju), Thomas Smythe (pierwszy gubernator), James Lancaster (dowódca pierwszej wyprawy). - **Główni rywale:** Portugalska Kompania Wschodnioindyjska, Francuska Kompania Wschodnioindyjska, Holenderska Kompania Wschodnioindyjska. - **Lokalni władcy:** Imperatorzy Mogołów, lokalni radżowie i nawabowie. - **Wynik?** Przekształcenie się z firmy handlowej w potężną siłę polityczną i militarną, która położyła podwaliny pod Brytyjskie Imperium w Azji. Ostatecznie Kompania została zlikwidowana, a jej terytoria przeszły pod bezpośrednią kontrolę Korony Brytyjskiej. ## Tło i przyczyny powstania Historia Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej zaczyna się w **XVI wieku**, w epoce wielkich odkryć geograficznych i rosnącej konkurencji między europejskimi mocarstwami o kontrolę nad szlakami handlowymi i zasobami naturalnymi. Anglia, choć początkowo nieco w tyle za Hiszpanią i Portugalią, aktywnie poszukiwała sposobów na przełamanie ich dominacji. Kluczowe dla powstania Kompanii były: - **Ekspedycje odkrywcze:** Podróże takich postaci jak **Francis Drake** (jego wyprawa dookoła świata w latach 1577-1580) i **Thomas Cavendish** pokazały ogromny potencjał handlu z odległymi krainami. Drake, docierając do Wysp Korzennych (Moluków), przywiózł do Anglii cenne przyprawy, co wzbudziło ogromne zainteresowanie wśród kupców. - **Wojna z Hiszpanią:** Konflikt między Anglią a Hiszpanią (a także Portugalią, która była w [unii personalnej](https://c-pi.org/blog/unie-personalne-dazenie-do-zachowania-suwerennosci) z Hiszpanią w tym okresie) odcinał angielskim kupcom dostęp do dotychczasowych szlaków handlowych. Zdobycze na hiszpańskich i portugalskich statkach, jak wielka karaka **Madre de Deus** przechwycona w 1592 roku, dostarczały nie tylko bogactw, ale także cennych informacji o trasach handlowych i towarach. - **Chęć przełamania monopolu:** Angielscy kupcy, widząc zyski płynące z handlu przyprawami i innymi egzotycznymi towarami, dążyli do stworzenia własnej organizacji, która mogłaby konkurować z hiszpańsko-portugalskim monopolem na handel z Dalekim Wschodem. - **Informacje od podróżników:** Powracający z długich podróży kupcy i podróżnicy, tacy jak **Ralph Fitch**, dostarczali szczegółowych informacji o regionach Azji Południowo-Wschodniej i Indiach, co było nieocenione przy planowaniu przyszłych wypraw handlowych. Wszystkie te czynniki doprowadziły do sytuacji, w której grupa londyńskich kupców i żeglarzy, w tym osoby związane z wcześniejszymi wyprawami, zwróciła się do królowej **Elżbiety I** z prośbą o przywilej handlowy. UwagaRywalizacja z innymi kompaniami europejskimi, zwłaszcza holenderską i francuską, prowadziła do licznych konfliktów zbrojnych w Azji. ## Powstanie i wczesne lata Kompanii **31 grudnia 1600 roku** królowa Elżbieta I nadała statut (kartę) grupie 218 osób, tworząc **Gubernatora i Kompanię Kupców Londyńskich Handlujących z Indiami Wschodnimi** (Governor and Company of Merchants of London trading into the East Indies). Dokument ten przyznawał Kompanii **monopol** na angielski handel z wszystkimi krajami na wschód od Przylądka Dobrej Nadziei i na zachód od Cieśniny Magellana. Oznaczało to, że żaden inny angielski statek nie mógł legalnie handlować w tych regionach bez licencji Kompanii. Kara za naruszenie monopolu była surowa - konfiskata statku i ładunku oraz więzienie. Pierwszym gubernatorem został **Thomas Smythe**, a w skład zarządu (Court of Directors) weszli m.in. **James Lancaster**. **Pierwsza wyprawa Kompanii** wyruszyła w **1601 roku** pod dowództwem **Jamesa Lancastera** na statku **Red Dragon**. Celem było dotarcie do Wysp Korzennych i nawiązanie tam kontaktów handlowych. Wyprawa zakończyła się sukcesem - Lancaster zdobył bogaty portugalski statek **Sao Thome** i założył dwa pierwsze punkty handlowe (faktorie) na Jawie i Molukach. Po powrocie do Anglii w 1603 roku Lancaster został pasowany na rycerza przez nowego króla, **Jakuba I**. Wczesne lata działalności Kompanii nie były jednak łatwe. Głównym rywalem okazała się **Holenderska Kompania Wschodnioindyjska (VOC)**, która była lepiej finansowana i wspierana przez swój rząd. Holendrzy, stosując agresywną politykę, zdołali zdominować handel przyprawami w regionie, zmuszając Anglików do szukania alternatywnych rynków. Mimo trudności, Kompania kontynuowała swoje wyprawy. W **1608 roku** angielskie statki po raz pierwszy zawinęły do **Suratu** w Indiach. W 1605 roku powstała pierwsza tymczasowa faktoria w Masulipatnam, a w 1613 roku stała placówka w Surat. Kluczowym momentem było wysłanie przez króla Jakuba I **Sir Thomasa Roe** do dworu **cesarza Mogołów Jahangira** w **1615 roku**. Celem misji było wynegocjowanie traktatu handlowego, który zapewniłby Kompanii wyłączne prawo do handlu i zakładania faktorii na terenie Imperium Mogołów. Misja zakończyła się sukcesem - Jahangir wydał dekret, który gwarantował kupcom angielskim swobodę handlu i ochronę przed Portugalczykami i innymi rywalami. Cesarz w liście do Jakuba I zapewniał: "Na tę pewność waszej królewskiej miłości dałem mój ogólny rozkaz wszystkim królestwom i portom moich domen, aby przyjmowali wszystkich kupców narodu angielskiego jako poddanych mojego przyjaciela..." Ten traktat otworzył drogę do dalszej ekspansji Kompanii w Indiach. W tym samym roku, w **1615 roku**, powstała kolejna faktoria w **Agra**. ## Od handlu do władzy politycznej Przez cały **XVII wiek** Kompania stopniowo umacniała swoją pozycję w Indiach. Choć nadal formalnie była podmiotem handlowym, jej działalność zaczęła nabierać charakteru politycznego i militarnego. - **Rywalizacja z innymi potęgami:** Kompania musiała nieustannie konkurować z innymi europejskimi kompaniami, zwłaszcza z **Francuską Kompanią Wschodnioindyjską**. Rywalizacja ta często przybierała formę konfliktów zbrojnych, zarówno na morzu, jak i na lądzie. Kluczowym momentem była **Bitwa pod Plassey w 1757 roku**, w której siły Kompanii pod dowództwem **Roberta Clive'a** pokonały armię nawaba Bengalu. Zwycięstwo to otworzyło drogę do przejęcia kontroli nad bogatym regionem Bengalu. - **Budowanie własnej armii:** Aby chronić swoje interesy i faktorie, Kompania zaczęła tworzyć własne siły zbrojne. Składały się one z brytyjskich oficerów i żołnierzy oraz z **sipajów** - rdzennych mieszkańców Indii, rekrutowanych do służby w armii Kompanii. W szczytowym okresie armie prezydencji Kompanii liczyły około **260 000 żołnierzy**, co dwukrotnie przewyższało liczebność armii brytyjskiej. - **Przejmowanie funkcji administracyjnych:** W miarę jak Kompania zdobywała coraz większe wpływy polityczne i militarne, zaczęła przejmować funkcje administracyjne na terenach, które kontrolowała. Mogła pobierać podatki, wydawać własną walutę, zawierać traktaty z lokalnymi władcami, a nawet prowadzić wojny. W praktyce, na wielu obszarach, Kompania stała się władcą bardziej realnym niż nominalni władcy. - **Rozwój miast:** Faktorie i forty Kompanii stały się zalążkami wielkich miast. **Surat** (od 1612), **Ćennaj (Madras)** (od 1639) i **Kolkata (Kalkuta)** (od 1690) to przykłady ośrodków, które rozwinęły się wokół angielskich placówek handlowych i administracyjnych. - Według różnych źródeł Kompania rozpoczęła działalność w Chinach w 1614 roku lub pod koniec XVII wieku. Handel z Chinami, zwłaszcza handel herbatą, stał się niezwykle dochodowy, choć wiązał się z problemami handlowymi (np. deficytem srebra w Europie, które płacono za herbatę). Do połowy **XVIII wieku** Kompania była już nie tylko potęgą handlową, ale także potężną siłą polityczną i militarną w Indiach. Jej wpływy rozciągały się na znaczną część subkontynentu, a rywalizacja z Francuzami została praktycznie zakończona po ich klęsce w wojnach w Indiach. ![Indie Brytyjskie na mapie](https://c-pi.org/user/pages/blog/kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolonializm/kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolon-3.webp)*Indie Brytyjskie na mapie. Fot. Jeet Dev, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons* ## Kompania jako władca Indii i jej upadek Okres od połowy **XVIII wieku do połowy XIX wieku** to czas, gdy Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska faktycznie rządziła ogromnymi obszarami subkontynentu indyjskiego. Jej władza była jednak daleka od idealnej. - **Ekspansja terytorialna:** Po zwycięstwie pod Plassey w **1757 roku**, Kompania stopniowo rozszerzała swoje terytorialne panowanie. Do **1858 roku** większość obszarów dzisiejszych Indii, Pakistanu i Bangladeszu, a także Dolnej Birmy, była albo bezpośrednio rządzona przez Kompanię, albo przez lokalne księstwa związane z nią traktatami. - **Okrucieństwa i wyzysk:** Rządy Kompanii charakteryzowały się często brutalnością i wyzyskiem. W celu ściągania podatków stosowano tortury, a polityka ekonomiczna Kompanii doprowadziła do zubożenia znacznej części ludności. Najtragiczniejszym przykładem jest **Wielki Głód w Bengalu w 1770 roku**, podczas którego zmarło około **10 milionów ludzi** z głodu, co było bezpośrednim skutkiem polityki Kompanii. - **Interwencje rządu brytyjskiego:** Rosnąca potęga Kompanii i jej problemy finansowe (mimo ogromnych zysków, często borykała się z długami) zaczęły przyciągać uwagę rządu brytyjskiego. W **1813 roku** rząd zniósł **monopol Kompanii na handel z Indiami**, otwierając rynek dla innych brytyjskich kupców. W **1833 roku** zniesiono również monopol na handel z Chinami. Jednocześnie rola Kompanii w administracji Indiami była umacniana. - **Początki indyjskiego przemysłu herbacianego:** W obliczu rosnącej konkurencji, zwłaszcza w handlu herbatą, Kompania podjęła decyzję o rozpoczęciu upraw herbaty w Indiach. Sprowadzone przez **Roberta Fortune'a** sadzonki i chińscy specjaliści zapoczątkowali rozwój indyjskiego przemysłu herbacianego, który do dziś jest kluczowy dla gospodarki kraju. - **Powstanie Sipajów (1857):** Narastające niezadowolenie z rządów Kompanii, połączone z czynnikami religijnymi i społecznymi, doprowadziło do wybuchu **Wielkiego Powstania Indyjskiego w 1857 roku**, znanego również jako powstanie sipajów. Było to masowe zbrojne wystąpienie przeciwko rządom Kompanii. - **Przejęcie władzy przez Koronę Brytyjską:** Po stłumieniu powstania, rząd brytyjski uznał, że Kompania nie jest w stanie dłużej efektywnie zarządzać Indiami. Na mocy **Ustawy o Rządzie Indyjskim z 1858 roku (Government of India Act 1858)**, Korona Brytyjska przejęła bezpośrednią kontrolę nad subkontynentem indyjskim, tworząc **Brytyjski Radż (British Raj)**. - **Likwidacja Kompanii:** Po utracie władzy politycznej i administracyjnej, Kompania stała się instytucją pozbawioną znaczenia. W **1874 roku**, na mocy **Ustawy o Wykupie Dywidendy z Akcji Indyjskich (East India Stock Dividend Redemption Act)**, Kompania została oficjalnie rozwiązana. Jej aktywa i obowiązki zostały przejęte przez rząd brytyjski. ## Skutki i znaczenie Działalność Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej miała ogromny i wielowymiarowy wpływ zarówno na Indie, jak i na Wielką Brytanię. **Dla Indii:** - **Utrata suwerenności:** Kompania stopniowo podkopała i ostatecznie wyeliminowała niezależność lokalnych władców, prowadząc do utraty suwerenności przez subkontynent. - **Zmiany gospodarcze:** Wprowadzenie nowych systemów podatkowych, eksploatacja zasobów naturalnych i nacisk na produkcję surowców dla brytyjskiego przemysłu miały dalekosiężne skutki dla indyjskiej gospodarki, często prowadząc do jej dezintegracji i uzależnienia od Wielkiej Brytanii. - **Zmiany społeczne i kulturowe:** Rządy Kompanii wprowadziły pewne reformy (np. w systemie prawnym), ale także doprowadziły do napięć społecznych i kulturowych. - **Podwaliny pod Brytyjskie Imperium:** Działalność Kompanii położyła fundamenty pod późniejsze, bezpośrednie rządy brytyjskie i stworzyła infrastrukturę (transport, komunikacja), która ułatwiła zarządzanie kolonią. **Dla Wielkiej Brytanii:** - **Napływ bogactwa:** Handel prowadzony przez Kompanię przyniósł Wielkiej Brytanii ogromne zyski, napędzając jej rozwój gospodarczy i przemysłowy w okresie [rewolucji przemysłowej](https://c-pi.org/blog/rewolucja-przemyslowa-narodziny-nowoczesnej-gospodarki). - **Narodziny imperium kolonialnego:** Kompania była kluczowym narzędziem ekspansji imperialnej Wielkiej Brytanii w Azji. Jej sukcesy pokazały, że prywatne przedsiębiorstwa mogą być skutecznymi agentami imperialnej polityki. - **Wpływ na politykę i społeczeństwo:** Bogactwo i wpływy zdobyte przez Kompanię miały znaczący wpływ na brytyjską politykę i elity społeczne. - **Kształtowanie globalnego handlu:** Kompania dominowała w handlu z Azją przez ponad dwa stulecia, kształtując globalne przepływy towarów i kapitału. Historia Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej jest przykładem tego, jak prywatna inicjatywa, wsparta ambicją i siłą militarną, może przekształcić się w potężną siłę polityczną, która na zawsze zmienia bieg historii. ## Oś czasu - **1599:** Grupa londyńskich kupców spotyka się, by omówić utworzenie kompanii handlowej z Indiami Wschodnimi. - **31 grudnia 1600:** Królowa Elżbieta I nadaje statut **Angielskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej**. - **1601:** Pierwsza wyprawa Kompanii pod dowództwem **Jamesa Lancastera**. - **1608:** Angielskie statki Kompanii docierają do **Suratu**. - 1605: Założenie pierwszej faktorii w Masulipatnam. - **1612:** Zwycięstwo Kompanii nad Portugalczykami w **Bitwie pod Swally**. - **1615:** Misja **Sir Thomasa Roe** do cesarza Mogołów **Jahangira** i zawarcie traktatu handlowego. - 1614 lub 1699: Rozpoczęcie działalności Kompanii w Chinach. - **Połowa XVII wieku:** Rywalizacja z Holenderską i Francuską Kompanią Wschodnioindyjską nasila się. - **1757:** **Bitwa pod Plassey**, kluczowe zwycięstwo Kompanii nad nawabem Bengalu, otwierające drogę do przejęcia kontroli nad regionem. - **1770:** **Wielki Głód w Bengalu**, spowodowany polityką Kompanii. - **1813:** Rząd brytyjski znosi **monopol Kompanii na handel z Indiami**. - **1833:** Zniesienie **monopolu Kompanii na handel z Chinami**. - **1857:** Wybuch **Powstania Sipajów** przeciwko rządom Kompanii. - **1858:** **Ustawa o Rządzie Indyjskim** - Korona Brytyjska przejmuje bezpośrednią kontrolę nad Indiami. - **1874:** Oficjalna **likwidacja Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej**. ## Najczęściej zadawane pytania - **Czy Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska była własnością państwa brytyjskiego?**Nie, początkowo była to prywatna spółka akcyjna, zrzeszająca angielskich inwestorów. Jednak z czasem, ze względu na jej ogromne wpływy polityczne i militarne, rząd brytyjski zaczął coraz silniej ingerować w jej działalność, aż ostatecznie przejął nad nią kontrolę. - **Jakie były główne towary handlowe Kompanii?**Początkowo były to głównie przyprawy (pieprz, goździki, gałka muszkatołowa). Z czasem asortyment poszerzył się o bawełnę, jedwab, indygo, cukier, sól, przyprawy, saletrę, herbatę, kamienie szlachetne, a później także opium. - **Czy Kompania była jedyną europejską kompanią handlową w Indiach?**Nie, Kompania musiała konkurować z innymi potężnymi europejskimi kompaniami, przede wszystkim z Holenderską Kompanią Wschodnioindyjską (VOC) i Francuską Kompanią Wschodnioindyjską. Rywalizacja ta często prowadziła do konfliktów zbrojnych. - **Dlaczego Kompania została zlikwidowana?**Po Wielkim Powstaniu Indyjskim w 1857 roku, brytyjski rząd uznał, że Kompania nie jest w stanie utrzymać porządku i efektywnie zarządzać Indiami. Władzę przejęła bezpośrednio Korona Brytyjska, a Kompania, pozbawiona swojej roli, została rozwiązana. - **Jaki był największy wpływ Kompanii na świat?**Jej działalność położyła podwaliny pod Brytyjskie Imperium w Azji Południowej, co miało fundamentalne znaczenie dla historii Indii, Pakistanu, Bangladeszu i Wielkiej Brytanii. Kompania była również potężnym motorem globalnego handlu i ekspansji kapitalizmu. ## Podsumowanie Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska jest fascynującym przykładem tego, jak prywatne przedsiębiorstwo, dzięki strategicznym decyzjom, sile militarnej i sprzyjającym okolicznościom historycznym, mogło przekształcić się z firmy handlowej w potężną siłę polityczną, która na dwa stulecia zdominowała subkontynent indyjski. Jej historia jest nierozerwalnie związana z narodzinami Brytyjskiego Imperium, kształtowaniem globalnego handlu i tragicznymi losami milionów ludzi. Choć Kompania została zlikwidowana, jej dziedzictwo - zarówno pozytywne, jak i negatywne - odczuwalne jest do dziś. ## Sprawdź się Krótki test wiedzy z tego artykułu - kliknij odpowiedź, którą uważasz za poprawną. 1\. Kiedy rozpoczęła działalność Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska? 2\. Kto nadał statut Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej? 3\. Który europejski rywal był głównym przeciwnikiem Anglików w początkowej fazie handlu przyprawami? 4\. Jakie wydarzenie w 1757 roku otworzyło drogę do przejęcia kontroli nad Bengalu przez Kompanię? Bibliografia- [*Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska*](https://pl.wikipedia.org/wiki/Brytyjska_Kompania_Wschodnioindyjska), Wikipedia (wersja polska). - [*East India Company*](https://en.wikipedia.org/wiki/East_India_Company), Wikipedia (wersja angielska). - Kathleen Wilson, *The East India Company: A History*, „The William and Mary Quarterly” 1994. [(u wydawcy)](https://doi.org/10.2307/2946950) - Rosane Rocher, *The Worlds of the East India Company*, „Journal of the American Oriental Society” 2004. [(u wydawcy)](https://doi.org/10.2307/4132206) - John Keay, *The Honourable Company: A History of the English East India Company*, „History Reviews of New Books” 1995. [(u wydawcy)](https://doi.org/10.1080/03612759.1995.9949163) [kolonializm](https://c-pi.org/blog/tag:kolonializm#body-wrapper) [handel](https://c-pi.org/blog/tag:handel#body-wrapper) [Elżbieta I](https://c-pi.org/blog/tag:El%C5%BCbieta%20I#body-wrapper) Ostatnia aktualizacja: 20.10.2026 · [Zgłoś sprostowanie](mailto:kontakt@c-pi.org?subject=Sprostowanie%3A%20Kompania%20Wschodnioindyjska%20-%20od%20handlu%20do%20imperium) · [Jak weryfikujemy treści](https://c-pi.org/jak-weryfikujemy-tresci) · Udostępnij: [Facebook](https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fc-pi.org%2Fblog%2Fkompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolonializm) [X](https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fc-pi.org%2Fblog%2Fkompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolonializm&text=Kompania%20Wschodnioindyjska%20-%20od%20handlu%20do%20imperium) Więcej z: [XVI wiek](https://c-pi.org/os-czasu#xvi-wiek) [Gospodarka i społeczeństwo](https://c-pi.org/tematy#gospodarka-i-spo%C5%82ecze%C5%84stwo) [Wielka Brytania](https://c-pi.org/mapa#kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolonializm "Pokaż na mapie") --- ## Navigation - Parent: [Blog](https://c-pi.org/blog.md) - Previous: [Bitwa pod Kannami - druzgocąca klęska Rzymu](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-kannami-klejska-rzymian.md) - Next: [Wynalezienie druku - Gutenberg rewolucjonizuje świat](https://c-pi.org/blog/wynalezienie-druku-gutenberg-rewolucja.md)