---
title: 'Powstanie bokserów - chiński zryw przeciw obcym'
url: 'https://c-pi.org/blog/powstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wplywom'
markdown: 'https://c-pi.org/blog/powstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wplywom.md'
date: '2026-07-05'
description: 'Powstanie Bokserów (1899-1901) było chińskim zrywem antycudzoziemskim i antychrześcijańskim, stłumionym przez Sojusz Ośmiu Państw.'
taxonomy:
  category:
    - blog
  tag:
    - 'Powstanie Bokserów'
    - Chiny
    - 'Dynastia Qing'
    - 'Historia Chin'
    - Kolonializm
    - 'Sojusz Ośmiu Państw'
    - Cixi
    - Ronglu
    - Yuxian
    - 'Zhu Hongdeng'
---

![Walki w Pekinie podczas powstania bokserów (1900), japoński drzeworyt](https://c-pi.org/images/e/0/3/3/d/e033da6d6c4bc2b398bcc6b0da4dc7e721f555f6-powstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wp-1.webp)  Walki w Pekinie podczas powstania bokserów (1900), japoński drzeworyt. Fot. Kasai Torajirō, Public domain / Wikimedia Commons 

 XIX wiek · 1899 r. · Chiny  
# [Powstanie bokserów - chiński zryw przeciw obcym](https://c-pi.org/blog/powstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wplywom)

Powstanie Bokserów (1899-1901) było chińskim zrywem antycudzoziemskim i antychrześcijańskim, stłumionym przez Sojusz Ośmiu Państw.

   5 lipca 2026  (akt. 15.10.2026)Tekst: [AI, sprawdzony automatycznie](https://c-pi.org/o-stronie#metodologia)10 min czytania[Jak sprawdzamy fakty](https://c-pi.org/jak-weryfikujemy-tresci)

W skrócie

- Powstanie Bokserów (1899-1901) było zrywem antycudzoziemskim i antychrześcijańskim w Chinach pod koniec panowania dynastii Qing.
- Główne przyczyny to narastające napięcia spowodowane penetracją mocarstw kolonialnych i traktatami nierównoprawnymi.
- Powstanie zostało stłumione przez Sojusz Ośmiu Państw, prowadząc do dalszego osłabienia Chin i podpisania Protokołu Bokserów.
- Bokserzy wierzyli w nadprzyrodzoną ochronę, co nie uchroniło ich przed klęską.

W czerwcu 1900 roku, w sercu Pekinu, dyplomaci, misjonarze i tysiące chińskich chrześcijan znaleźli się w śmiertelnej pułapce. Otoczeni przez dziesiątki tysięcy uzbrojonych bojowników, przekonanych o swojej nadprzyrodzonej niewrażliwości na kule, czekali na ratunek. To nie był zwykły bunt - to było **Powstanie Bokserów**, dramatyczny zryw umierającego chińskiego imperium przeciwko obcym wpływom, który wstrząsnął światem i na zawsze zmienił oblicze Chin.

NajważniejszePowstanie Bokserów było dramatycznym zrywem umierającego chińskiego imperium przeciwko obcym wpływom, który wstrząsnął światem.

Karta wydarzeniadane: Wikidata i źródła artykułu

Data1899-1901

StronyIII Republika Francuska · Cesarstwo Niemieckie · Zjednoczone Królestwo Włoch · Cesarstwo Wielkiej Japonii

## Kluczowe fakty

- **Kiedy?** Powstanie trwało od **1899 do 1901 roku**, pod koniec panowania dynastii Qing.
- **Gdzie?** Głównie w **północnych Chinach**, zwłaszcza w prowincji Shandong i na Równinie Północnochińskiej, z kulminacją w Pekinie i Tianjinie.
- **Kto (główne strony/postacie)?**
    - **Bokserzy (Stowarzyszenie Sprawiedliwych i Harmonijnych Pięści)** - antycudzoziemscy i antychrześcijańscy rebelianci.
    - **Dynastia Qing** - początkowo niezdecydowana, później poparła bokserów, wypowiadając wojnę mocarstwom.
    - **Sojusz Ośmiu Państw** - wojska amerykańskie, austro-węgierskie, brytyjskie, francuskie, niemieckie, włoskie, japońskie i rosyjskie, które interweniowały w Chinach.
    - **Kluczowe postacie:** Cesarzowa **Cixi**, mandżurski generał **Ronglu**, gubernator **Yuxian**, przywódca bokserów **Zhu Hongdeng**, dyplomata **Robert Hart**.
- **Wynik?** Powstanie zostało **stłumione** przez Sojusz Ośmiu Państw. Chiny zostały zmuszone do podpisania **Protokołu Bokserów**, co doprowadziło do dalszego osłabienia dynastii Qing i przyspieszyło rewolucję Xinhai.

## Tło i przyczyny powstania

Powstanie bokserów nie było nagłym zrywem, lecz kulminacją narastających napięć i frustracji w Chinach pod koniec XIX wieku. Kraj, rządzony przez skorumpowaną i słabnącą **dynastię Qing**, znajdował się pod coraz większą presją mocarstw kolonialnych.

### Penetracja mocarstw i "wyścig o koncesje"

Po klęsce w **I wojnie chińsko-japońskiej** (1894-1895) i wcześniejszych wojnach opiumowych, Chiny stały się obiektem intensywnej penetracji gospodarczej i politycznej ze strony zachodnich mocarstw oraz Japonii. Na mocy tzw. **traktatów nierównoprawnych** cudzoziemcy (nazywani przez Chińczyków „zamorskimi diabłami”) uzyskiwali liczne przywileje handlowe, ograniczające cła i umożliwiające tworzenie eksterytorialnych osad. W miastach takich jak Szanghaj powstawały „miasta w mieście”, zamieszkane przez Europejczyków, posiadające własne prawa, szkoły i policję.

W grudniu **1897 roku**, po incydencie w Juye (o którym szerzej poniżej), cesarz Niemiec **Wilhelm II** ogłosił zamiar zajęcia terytorium w Chinach. To wywołało **„wyścig o koncesje”**, w którym Wielka Brytania, Francja, Rosja i Japonia również zabezpieczyły swoje strefy wpływów. Niemcy uzyskały wyłączną kontrolę nad pożyczkami rozwojowymi, górnictwem i kolejami w prowincji Shandong. Rosja zyskała wpływy na północ od Wielkiego Muru, a także przywileje gospodarcze w Mandżurii. Francja objęła kontrolę nad Yunnanem, większością Guangxi i Guangdongu, a Japonia nad Fujianem. Wielka Brytania zyskała wpływy w dolinie Jangcy. Te koncesje, wraz z dzierżawami terytoriów, oznaczały faktyczny [podział Chin na strefy wpływów](https://c-pi.org/blog/rozbor-chin-kolonialne-podzialy-w-xix-wieku), co budziło ogromne oburzenie i poczucie upokorzenia wśród Chińczyków.

### Rola misjonarzy i chrześcijaństwa

Jednym z głównych źródeł niezadowolenia była działalność misjonarzy chrześcijańskich. **Traktat z Tiencinu** i **Konwencja Pekińska** z **1860 roku**, podpisane po II wojnie opiumowej, przyznały zagranicznym misjonarzom swobodę głoszenia kazań i kupowania ziemi pod kościoły w całej Chinach. Misjonarze, zwłaszcza niemieccy katolicy, często wykorzystywali swoje przywileje do interweniowania w lokalne procesy sądowe, co prowadziło do konfliktów z chińskimi władzami i ludnością.

Chińczycy oburzali się na wywłaszczanie chińskich świątyń, które były przekształcane w kościoły katolickie, a także na to, że chrześcijańskie budowle naruszały zasady **feng shui** - tradycyjnej chińskiej praktyki planowania przestrzeni. Chińscy konwertyci na chrześcijaństwo, nazywani przez bokserów „wtórnymi diabłami”, byli postrzegani jako zdrajcy, którzy nie czcili lokalnych bóstw i nie przestrzegali tradycyjnych zwyczajów, takich jak kult przodków czy krępowanie stóp córkom.

### Klęski żywiołowe i warunki ekonomiczne

Pod koniec XIX wieku północne Chiny nawiedziły liczne klęski żywiołowe. W **1898 roku** miały miejsce katastrofalne powodzie **Żółtej Rzeki** oraz susze, które zmusiły rolników do ucieczki z wsi i poszukiwania żywności w miastach. Bokserzy i prorocy różnych buddyjskich i taoistycznych sekt obwiniali za te nieszczęścia wpływy zagraniczne i chrześcijańskie, twierdząc, że zakłóciły one „harmonię natury” poprzez budowę kolei żelaznych i otwieranie kopalń.

Warunki ekonomiczne w prowincji **Shandong** również przyczyniły się do buntu. Spadek produkcji bawełny z powodu importu zagranicznego oraz zmniejszenie ruchu na **Wielkim Kanale** (ważnej arterii handlowej) doprowadziły do zubożenia ludności. Wzrost przestępczości na niespotykaną dotąd skalę skłonił mieszkańców wsi do szukania ochrony w tajnych stowarzyszeniach.

### Incydenty zapalne

Szereg incydentów zaostrzył nastroje. W listopadzie **1897 roku**, podczas tzw. **incydentu w Juye**, chińscy rebelianci próbowali zabić niemieckiego księdza katolickiego, ojca Stenza, który był oskarżany o seryjne gwałty na chińskich kobietach. Nie odnaleźli go, ale zabili dwóch innych misjonarzy. W odpowiedzi na to Niemcy zajęli Zatokę Jiaozhou, co zapoczątkowało wspomniany „wyścig o koncesje”.

Kolejnym ważnym wydarzeniem był **incydent w Zatoce Sanmen**, kiedy dynastia Qing odmówiła ustępstw wobec europejskiej potęgi kolonialnej. To wydarzenie wpłynęło na rząd, skłaniając go do wspierania zrywu przeciwko najeźdźcom i chrześcijaństwu.

W październiku **1898 roku** grupa bokserów zaatakowała społeczność chrześcijańską w wiosce **Liyuantun**, gdzie świątynia Jadeitowego Cesarza została przekształcona w kościół katolicki. To był pierwszy raz, kiedy bokserzy użyli hasła **„Wspieraj Qing, zniszcz cudzoziemców” (扶清滅洋; fu Qing mie yang)**, które stało się ich sztandarowym zawołaniem.

![Uczestnik powstania bokserów (1900)](https://c-pi.org/user/pages/blog/powstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wplywom/powstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wp-2.webp)*Uczestnik powstania bokserów (1900). Fot. Department of the Army, Office of the Chief Signal Officer., Public domain / Wikimedia Commons*

W liczbachTraktaty nierównoprawne przyznawały cudzoziemcom liczne przywileje, w tym eksterytorialność i ograniczoną kontrolę celną, co podważało suwerenność Chin.

## Powstanie bokserów: geneza i charakter ruchu

Ruch, który przeszedł do historii jako **Powstanie Bokserów**, wywodził się ze **Stowarzyszenia Sprawiedliwych i Harmonijnych Pięści** (Yihetuan lub Yihequan), które powstało w prowincji Shandong.

### „Chiński boks” i nadprzyrodzona niewrażliwość

Członkowie ruchu byli nazywani „bokserami” w języku angielskim ze względu na praktykowanie chińskich sztuk walki, określanych wówczas jako „chiński boks”. Stowarzyszenie Sprawiedliwych i Harmonijnych Pięści było jedną z wielu tajnych organizacji, które łączyły tradycyjne wartości społeczne i moralne, takie jak synowska pobożność, z praktykami ludowo-religijnymi i sztukami walki.

Bokserzy wierzyli w **nadprzyrodzoną niewrażliwość** na zagraniczną broń. Uzbrojeni w karabiny i miecze, twierdzili, że są odporni na działa, strzały z karabinów i ataki nożem. Ich praktyki obejmowały duchowe opętania, wirowanie mieczami, gwałtowne prostracje i inkantacje do bóstw. Wierzyli, że miliony żołnierzy zstąpią z nieba, aby pomóc im w oczyszczeniu Chin z obcej opresji. Nowym adeptom demonstrowano tę niewrażliwość, strzelając do siebie z broni załadowanej ślepymi nabojami.

### Ewolucja i cele ruchu

Początkowo ruch charakteryzował się różnorodnymi działaniami wiejskimi, bez zjednoczonego celu. W **1895 roku** **Yuxian**, mandżurski prefekt Cao Prefecture, współpracował ze **Stowarzyszeniem Wielkich Mieczy**, którego pierwotnym celem była walka z bandytami. Jednak niemieccy misjonarze katoliccy, wykorzystując swoje przywileje, interweniowali w procesach sądowych, co doprowadziło do ataków Wielkich Mieczy na posiadłości katolickie.

Jednym z liderów bokserów był **Zhu Hongdeng**, wędrowny uzdrowiciel, który twierdził, że pochodzi od cesarzy dynastii Ming. Ogłosił on swój cel: **„Ożywić Qing i zniszczyć cudzoziemców” (扶清滅洋)**. To hasło, początkowo skierowane przeciwko dynastii Qing (która była mandżurska, a nie chińska), ewoluowało w kierunku wspierania rządu Qing w walce z obcymi.

W październiku **1899 roku**, podczas bitwy pod świątynią Senluo, bokserzy po raz pierwszy nazwali się **„Milicją Zjednoczoną w Prawości”**, aby zdystansować się od zakazanych sekt sztuk walki i nadać swojemu ruchowi legitymację obrońców ortodoksji. Ich wrogami byli misjonarze chrześcijańscy („pierwotne diabły”) oraz chińscy konwertyci na chrześcijaństwo („wtórne diabły”), których należało zmusić do pokuty, wypędzić lub zabić.

UwagaWiara Bokserów w nadprzyrodzoną niewrażliwość na kule okazała się tragicznie błędna w obliczu nowoczesnej broni Sojuszu Ośmiu Państw.

## Przebieg wydarzeń

Powstanie bokserów rozprzestrzeniło się w północnych Chinach od **1899 roku**, eskalując w **1900 roku** do otwartego konfliktu z mocarstwami.

### Eskalacja przemocy i oblężenie Pekinu

Od **1899 roku** ruch bokserów rozprzestrzenił się w Shandongu i na Równinie Północnochińskiej, niszcząc zagraniczne mienie, takie jak linie kolejowe, oraz atakując lub mordując chińskich chrześcijan i misjonarzy. W maju **1900 roku** oddziały powstańców zaczęły gromadzić się w okolicach Pekinu. Zaniepokojeni przedstawiciele mocarstw kolonialnych zaczęli wzmacniać obronę ambasad w stolicy.

W czerwcu **1900 roku** bojownicy bokserów, przekonani o swojej niewrażliwości na zagraniczną broń, zgromadzili się w Pekinie pod hasłem „Wspieraj rząd Qing i zniszcz cudzoziemców”. Dyplomaci, misjonarze, żołnierze i około 3 tysiące chińskich chrześcijan schronili się w **Dzielnicy Poselskiej** w Pekinie, którą bokserzy oblegli. Równolegle trwało oblężenie katolickiej **Katedry Północnej (Beitang)**, gdzie schroniło się około 3 tysięcy chińskich konwertytów.

### Interwencja Sojuszu Ośmiu Państw i decyzja Cixi

W odpowiedzi na oblężenie, **Sojusz Ośmiu Państw** (składający się z wojsk amerykańskich, austro-węgierskich, brytyjskich, francuskich, niemieckich, włoskich, japońskich i rosyjskich) podjął decyzję o zbrojnej interwencji. **17 czerwca 1900 roku** wojska Sojuszu szturmowały **forty Dagu** w Tianjinie, zabezpieczając sobie miejsce desantu.

Początkowo cesarzowa **Cixi** była niezdecydowana, ale po dotarciu wiadomości o zajęciu fortów Dagu, poparła bokserów. **21 czerwca 1900 roku** wydała dekret cesarski, który był de facto wypowiedzeniem wojny mocarstwom interwencyjnym. Chińska administracja była jednak podzielona - część urzędników wspierała bokserów, inni, na czele z księciem Qingiem, opowiadali się za pojednaniem. Najwyższy dowódca sił chińskich, mandżurski generał **Ronglu**, twierdził później, że działał w celu ochrony cudzoziemców. Co więcej, urzędnicy w południowych prowincjach zignorowali cesarski rozkaz walki z cudzoziemcami.

### Walki w Tianjinie i Pekinie

Sojusz Ośmiu Państw, po początkowym odparciu przez cesarską armię chińską i milicję bokserów (jak miało to miejsce w przypadku ekspedycji admirała Seymoura), sprowadził do Chin 20 000 uzbrojonych żołnierzy.

W **Tianjinie** bokserzy i armia cesarska odcięły miasto od morza. Mimo znacznej przewagi liczebnej i artyleryjskiej wojsk chińskich (szacuje się na 25-50 tysięcy bokserów i 60 dział), oddziały kolonialne wytrzymały czterotygodniowe oblężenie. Skuteczny wypad 27 czerwca zniszczył arsenał tianjiński, co osłabiło oblegających i ułatwiło likwidację oblężenia **14 lipca**.

W **Pekinie** oblężenie Dzielnicy Poselskiej trwało **55 dni**. Obrońcy, w tym 475 cywilnych obcokrajowców, 450 żołnierzy i około 3 tysięcy chińskich chrześcijan, żywili się, zjadając kucyki wyścigowe. Oblężenie Katedry Północnej (Beitang) również trwało osiem tygodni; obrońcy wytrzymali dzięki silnym murom i zapasom, a także dzięki nadmiernej wierze bokserów w moc chroniącej ich magii, która pchała ich do szturmów w biały dzień.

Wojska Sojuszu pokonały Armię Cesarską w Tianjinie i dotarły do Pekinu **14 sierpnia 1900 roku**, przerywając oblężenie.

### Konsekwencje zdobycia Pekinu

Po zdobyciu Pekinu nastąpiły grabieże i plądrowanie stolicy oraz okolicznych terenów przez wojska Sojuszu. Miały miejsce również doraźne egzekucje osób podejrzanych o bycie bokserami w ramach retorsji.

![Powstanie bokserów w Chinach](https://c-pi.org/user/pages/blog/powstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wplywom/powstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wp-3.webp)*Powstanie bokserów w Chinach. Fot. Public domain / Wikimedia Commons*

## Oś czasu

- **1895:** Yuxian współpracuje ze Stowarzyszeniem Wielkich Mieczy w Shandongu.
- **Listopad 1897:** Incydent w Juye - chińscy rebelianci zabijają dwóch misjonarzy.
- **Grudzień 1897:** Wilhelm II ogłasza zamiar zajęcia terytorium w Chinach, rozpoczynając „wyścig o koncesje”.
- **1898:** Północne Chiny nawiedzają klęski żywiołowe (powodzie, susze).
- **Październik 1898:** Incydent w Liyuantun - bokserzy atakują społeczność chrześcijańską, używając hasła „Wspieraj Qing, zniszcz cudzoziemców”.
- **Październik 1899:** Bokserzy nazywają się „Milicją Zjednoczoną w Prawości” podczas bitwy pod świątynią Senluo.
- **Maj 1900:** Oddziały bokserów gromadzą się w okolicach Pekinu.
- **Czerwiec 1900:** Bokserzy wkraczają do Pekinu i rozpoczynają oblężenie Dzielnicy Poselskiej.
- **17 czerwca 1900:** Wojska Sojuszu Ośmiu Państw szturmują forty Dagu w Tianjinie.
- **21 czerwca 1900:** Cesarzowa Cixi wydaje dekret cesarski, de facto wypowiadając wojnę mocarstwom.
- **14 lipca 1900:** Sojusz Ośmiu Państw likwiduje oblężenie Tianjinu.
- **14 sierpnia 1900:** Wojska Sojuszu wkraczają do Pekinu, przerywając 55-dniowe oblężenie Dzielnicy Poselskiej.
- **7 września 1901:** Podpisanie Protokołu Bokserów.

## Skutki i znaczenie powstania

Powstanie bokserów miało dalekosiężne konsekwencje dla Chin, wpływając na ich politykę wewnętrzną i stosunki międzynarodowe na wiele lat.

### Protokół Bokserów i jego obciążenia

**7 września 1901 roku** został podpisany **Protokół Bokserów**, który nałożył na Chiny niezwykle surowe warunki. Przewidywał on:

- **Egzekucję urzędników rządowych**, którzy wspierali bokserów.
- **Stacjonowanie wojsk zagranicznych w Pekinie**, co było jawnym naruszeniem suwerenności.
- **Wypłatę 450 milionów taeli srebra** jako odszkodowania przez 39 lat. Kwota ta była wyższa niż roczne dochody podatkowe rządu Qing, co oznaczało ogromne obciążenie dla chińskiej gospodarki.

W kształtowaniu Protokołu Bokserów kluczową rolę odegrał **Robert Hart**, Generalny Inspektor Chińskiej Morskiej Służby Celnej, który prowadził negocjacje między dynastią Qing a krajami zagranicznymi. Jego działania, udokumentowane w nowo odkrytych archiwach, pokazują, jak starał się przekonać obie strony do porozumienia.

### Osłabienie dynastii Qing i rewolucja Xinhai

Sposób, w jaki dynastia Qing poradziła sobie z powstaniem bokserów, drastycznie osłabił jej wiarygodność i kontrolę nad Chinami. Upokarzające warunki Protokołu Bokserów i niezdolność rządu do skutecznej obrony kraju przed obcymi mocarstwami doprowadziły do wzrostu nastrojów antyrządowych.

W konsekwencji powstanie bokserów przyspieszyło proces **późnych reform Qing**, mających na celu modernizację państwa, ale ostatecznie nie zapobiegło jego upadkowi. W większym stopniu przyczyniło się do wybuchu **rewolucji Xinhai w 1911 roku**, która obaliła dynastię Qing i doprowadziła do powstania Republiki Chińskiej. Powstanie bokserów stało się symbolem chińskiego oporu przeciwko imperializmowi, ale jednocześnie pokazało słabość i zacofanie ówczesnych Chin.

### Dziedzictwo i pamięć

Powstanie bokserów pozostaje ważnym wydarzeniem w historii Chin, symbolizującym walkę o suwerenność i godność narodową. Jest to przykład, jak głębokie niezadowolenie społeczne, połączone z wpływami zewnętrznymi i klęskami żywiołowymi, może doprowadzić do gwałtownego zrywu, który, choć stłumiony, na zawsze zmienia bieg historii.

## Najczęściej zadawane pytania

**Kiedy miało miejsce Powstanie Bokserów?**Powstanie Bokserów trwało od 1899 do 1901 roku, pod koniec panowania dynastii Qing.

**Gdzie głównie toczyło się Powstanie Bokserów?**Powstanie toczyło się głównie w północnych Chinach, zwłaszcza w prowincji Shandong i na Równinie Północnochińskiej, z kulminacją w Pekinie i Tianjinie.

**Kto był głównymi stronami konfliktu podczas Powstania Bokserów?**Głównymi stronami byli Bokserzy (anty-cudzoziemscy i antychrześcijańscy rebelianci), dynastia Qing (początkowo niezdecydowana, później poparła bokserów) oraz Sojusz Ośmiu Państw (wojska amerykańskie, austro-węgierskie, brytyjskie, francuskie, niemieckie, włoskie, japońskie i rosyjskie).

**Jaki był wynik Powstania Bokserów?**Powstanie zostało stłumione przez Sojusz Ośmiu Państw. Chiny zostały zmuszone do podpisania Protokołu Bokserów, co doprowadziło do dalszego osłabienia dynastii Qing i przyspieszyło rewolucję Xinhai.

**Jakie były główne przyczyny Powstania Bokserów?**Główne przyczyny to narastające napięcia spowodowane penetracją mocarstw kolonialnych, traktaty nierównoprawne, działalność misjonarzy chrześcijańskich, klęski żywiołowe oraz trudne warunki ekonomiczne w północnych Chinach.

**Dlaczego Chińczycy byli niezadowoleni z działalności misjonarzy chrześcijańskich?**Chińczycy oburzali się na wywłaszczanie chińskich świątyń, przekształcanie ich w kościoły, naruszanie zasad feng shui przez chrześcijańskie budowle oraz postrzegali chińskich konwertytów jako zdrajców tradycyjnych zwyczajów.

**W co wierzyli Bokserzy odnośnie swojej ochrony?**Bokserzy wierzyli w swoją nadprzyrodzoną niewrażliwość na kule, co miało ich chronić w walce.

**Co oznaczało dla Chin podpisanie Protokołu Bokserów?**Podpisanie Protokołu Bokserów doprowadziło do dalszego osłabienia dynastii Qing i przyspieszyło rewolucję Xinhai, oznaczając dalsze upokorzenie i podział Chin na strefy wpływów.

## Sprawdź się

Krótki test wiedzy z tego artykułu - kliknij odpowiedź, którą uważasz za poprawną.

1\. W którym roku rozpoczęło się Powstanie Bokserów?

2\. Jakie mocarstwa weszły w skład Sojuszu Ośmiu Państw?

3\. Co było jedną z głównych przyczyn niezadowolenia prowadzącego do Powstania Bokserów, oprócz wpływów mocarstw?

4\. Jakie hasło stało się sztandarowym zawołaniem bokserów?

Bibliografia- [*Powstanie bokserów*](https://pl.wikipedia.org/wiki/Powstanie_bokser%C3%B3w), Wikipedia (wersja polska).
- [*Boxer Rebellion*](https://en.wikipedia.org/wiki/Boxer_Rebellion), Wikipedia (wersja angielska).
- Shan, *The Development of the North Manchuria Frontier, 1900-1931*, 2003.
- Hsü, *The Cambridge History of China*, 1978.
- *Hammond Atlas of the 20th Century*.
- Purcell, *The Boxer Uprising: A Background Study*, 2010.
- Bickers, *The Scramble for China: Foreign Devils in the Qing Empire, 1832-1914*, 2011.
- Coco, *Italian diplomacy in China: the forgotten affair of Sān Mén Xiàn (1898-1899)*, 2019.

Dalsza lektura- Damian Fierla, *Powstanie Bokserów 1899-1901*, Warszawa 2007.

  [Chiny](https://c-pi.org/blog/tag:Chiny#body-wrapper) [Dynastia Qing](https://c-pi.org/blog/tag:Dynastia%20Qing#body-wrapper) [Historia Chin](https://c-pi.org/blog/tag:Historia%20Chin#body-wrapper) [Kolonializm](https://c-pi.org/blog/tag:Kolonializm#body-wrapper)  Ostatnia aktualizacja: 15.10.2026 · [Zgłoś sprostowanie](mailto:kontakt@c-pi.org?subject=Sprostowanie%3A%20Powstanie%20bokser%C3%B3w%20-%20chi%C5%84ski%20zryw%20przeciw%20obcym) · [Jak weryfikujemy treści](https://c-pi.org/jak-weryfikujemy-tresci) ·  

 Udostępnij: [Facebook](https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fc-pi.org%2Fblog%2Fpowstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wplywom) [X](https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fc-pi.org%2Fblog%2Fpowstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wplywom&text=Powstanie%20bokser%C3%B3w%20-%20chi%C5%84ski%20zryw%20przeciw%20obcym)  

 Więcej z: [XIX wiek](https://c-pi.org/os-czasu#xix-wiek) [Powstania narodowe](https://c-pi.org/tematy#powstania-narodowe) [Chiny](https://c-pi.org/mapa#powstanie-bokserow-chinski-zryw-przeciw-obcym-wplywom "Pokaż na mapie")

---

## Navigation

- Parent: [Blog](https://c-pi.org/blog.md)
- Previous: [Traktat w Tordesillas - podział Nowego Świata](https://c-pi.org/blog/traktat-w-tordesillas-podzial-nowego-swiata.md)
- Next: [Wielka schizma zachodnia - trzech papieży](https://c-pi.org/blog/wielka-schizma-zachodnia-trzech-papiezy.md)