--- title: 'Nowożytność - najważniejsze daty i wydarzenia' url: 'https://c-pi.org/na-sprawdzian/nowozytnosc' markdown: 'https://c-pi.org/na-sprawdzian/nowozytnosc.md' date: '2026-10-16' description: 'Nowożytność (1492-1815) w pigułce: oś czasu, najważniejsze fakty, fiszki i quiz z historii przed sprawdzianem lub maturą.' --- ![](https://c-pi.org/images/6/1/6/e/d/616ed9ac4b867f292c8bff66f69a7d54058f2127-bitwa-pod-lepanto-triumf-ligi-swietej-nad-imperi-1.webp) Rozdział III · Historia powszechna # Nowożytność 1492-1815Wielkie odkrycia, reformacja, absolutyzm, oświecenie i rewolucje. W rozdziale: 57 tematów w kalendarium, fakty do zapamiętania, fiszki i quiz. Bitwa pod Lepanto (1571) - przedstawienie starcia morskiego. Fot. nieznany malarz, Public domain / Wikimedia Commons · z artykułu [Bitwa pod Lepanto](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-lepanto-triumf-ligi-swietej-nad-imperium-osmanskim) I ## Kalendarium Najważniejsze wydarzenia rozdziału po kolei **XV**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/3/2/0/2/d/3202d5329d358f777be44014b6e19a433de857ab-odkrycie-ameryki-poczatek-epoki-wielkich-odkryc-1.webp) **1492**12 października Odkrycie Ameryki Odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w 1492 roku zapoczątkowało epokę wielkich odkryć geograficznych. ](https://c-pi.org/blog/odkrycie-ameryki-poczatek-epoki-wielkich-odkryc) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/d/c/b/7/c/dcb7c40e8a316a07fa1af230adc9c43ee1423079-traktat-w-tordesillas-podzial-nowego-swiata-1.webp) **1494**7 czerwca Traktat w Tordesillas Traktat z Tordesillas (1494) podzielił nowo odkryte ziemie między Hiszpanię a Portugalię. ](https://c-pi.org/blog/traktat-w-tordesillas-podzial-nowego-swiata) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/1/2/c/b/6/12cb627552f50ff4af507bba8b70f97cb630bb2f-merkantylizm-polityka-gospodarcza-wczesnej-nowoz-3.webp) **1500** Merkantylizm Merkantylizm dominował w Europie od XV do XVIII wieku, koncentrując się na gromadzeniu bogactwa (złota i srebra) w skarbcach państwowych. ](https://c-pi.org/blog/merkantylizm-polityka-gospodarcza-wczesnej-nowozytnosci) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/5/d/2/b/4/5d2b499ccb673dcc211dba3d33802eeed9593c8e-wielkie-odkrycia-geograficzne-gospodarka-spolecz-1.webp) **1500** Wielkie odkrycia geograficzne Wielkie Odkrycia Geograficzne (XV-XVII w.) połączyły światy i zapoczątkowały globalizację. ](https://c-pi.org/blog/wielkie-odkrycia-geograficzne-gospodarka-spoleczenstwo) **XVI**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/e/7/4/6/6/e74668515b5c7c7f9cf3141869eb2e9cc41182ff-koronacja-henryka-viii-poczatek-reformacji-w-ang-1.webp) **1509**24 czerwca Koronacja Henryka VIII Koronacja Henryka VIII w 1509 roku zapoczątkowała jego długie panowanie i kluczowe zmiany w Anglii. ](https://c-pi.org/blog/koronacja-henryka-viii-poczatek-reformacji-w-anglii) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/2/4/8/2/3/24823353841272821d89e104aff3e34d2cb2a2f6-powstanie-protestantyzmu-marcin-luter-95-tez-1.webp) **1517**31 października Wystąpienie Marcina Lutra Marcin Luter, niemiecki mnich i teolog, rozpoczął Reformację w 1517 roku, publikując 95 tez. ](https://c-pi.org/blog/powstanie-protestantyzmu-marcin-luter-95-tez) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/1/e/6/0/0/1e600497dd3733d36d0bb4826f27448ae2055765-reformacja-rozlam-w-kosciele-katolickim-1.webp) **1517**31 października Reformacja Reformacja, zapoczątkowana przez Marcina Lutra w 1517 roku, była ruchem, który na zawsze zmienił oblicze chrześcijaństwa i Europy. ](https://c-pi.org/blog/reformacja-rozlam-w-kosciele-katolickim) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/9/c/c/b/f/9ccbfc642f7d981a989166f7ef74232434f24e95-rewolucja-cen-w-xvi-wieku-inflacja-ktora-wstrzas-1-1018.webp) **1520** Rewolucja cen w XVI wieku W XVI stuleciu gospodarka Europy Zachodniej zderzyła się ze zjawiskiem bez precedensu: w ciągu około 150 lat ogólny poziom cen podskoczył średnio sześciokrotnie. ](https://c-pi.org/blog/rewolucja-cen-w-xvi-wieku-inflacja-ktora-wstrzasnela-europa) 5. [ ![](https://c-pi.org/images/9/0/5/7/b/9057ba2a8513642d55ca44ba63055d16f4182e9c-bitwa-pod-mohaczem-1526-katastrofa-wegier-1.webp) **1526**29 sierpnia Bitwa pod Mohaczem Bitwa pod Mohaczem w 1526 roku była decydującą klęską Królestwa Węgier, otwierając Imperium Osmańskiemu drogę do Europy Środkowej. ](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-mohaczem-1526-katastrofa-wegier) 6. [ ![](https://c-pi.org/images/b/0/9/9/9/b0999a030803c50b1d00715c6d266bdcd2b94bc4-akt-supremacji-1534-zerwanie-z-rzymem-1.webp) **1534**3 listopada Akt supremacji Akt Supremacji z 1534 roku ustanowił Henryka VIII głową Kościoła Anglii, zrywając z autorytetem papieskim. ](https://c-pi.org/blog/akt-supremacji-1534-zerwanie-z-rzymem) 7. [ ![](https://c-pi.org/images/b/2/c/6/9/b2c6900aa229e3b2b6eddfb7327324b006e2775d-reforma-kalwinska-w-genewie-miasto-jako-teokracj-1-0803.webp) **1536** Reforma kalwińska w Genewie Chrześcijaństwo reformowane narodziło się w XVI wieku w Szwajcarii, z kluczową rolą Jana Kalwina w Genewie. ](https://c-pi.org/blog/reforma-kalwinska-w-genewie-miasto-jako-teokracja) 8. [ ![](https://c-pi.org/images/5/2/c/c/f/52ccfb0b51aab541fda729ae9b20d7357db89250-zalozenie-zakonu-jezuitow-kontrreformacja-1-0803.webp) **1540**27 września Założenie zakonu jezuitów Jezuici, założeni przez Ignacego Loyolę w 1540 roku, byli kluczową siłą kontrreformacji. ](https://c-pi.org/blog/zalozenie-zakonu-jezuitow-kontrreformacja) 9. [ ![](https://c-pi.org/images/f/0/3/9/c/f039c0cadecab19872f5c04ded8f62a40dbe6fab-inkwizycja-rzymska-walka-z-herezja-1.webp) **1542**21 lipca Inkwizycja rzymska Inkwizycja Rzymska, formalnie Najwyższa Święta Kongregacja Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji, powstała w 1542 roku. ](https://c-pi.org/blog/inkwizycja-rzymska-walka-z-herezja) 10. [ ![](https://c-pi.org/images/d/7/8/f/1/d78f146c6969542910ebb5230f1f447b4fedbe3b-rewolucja-naukowa-nowy-obraz-swiata-1.webp) **1543** Rewolucja naukowa Rewolucja naukowa (XVI-XVII w.) to fundamentalna zmiana w postrzeganiu świata, odrzucająca starożytne koncepcje na rzecz obserwacji i matematyki. ](https://c-pi.org/blog/rewolucja-naukowa-nowy-obraz-swiata) 11. [ ![](https://c-pi.org/images/0/4/a/5/6/04a56867b04f9edb982ebd8c7976c51a7bbecbe0-sobor-trydencki-odpowiedz-kosciola-na-reformacje-1.webp) **1545**13 grudnia Sobór trydencki Sobór Trydencki był odpowiedzią Kościoła katolickiego na Reformację, trwającą od 1545 do 1563 roku. ](https://c-pi.org/blog/sobor-trydencki-odpowiedz-kosciola-na-reformacje) 12. [ ![](https://c-pi.org/images/b/b/b/2/e/bbb2e4e6e7948058a1126790533757b139af3c3d-pokoj-w-augsburgu-cuius-regio-eius-religio-1.webp) **1555**25 września Pokój w Augsburgu Pokój Augsburski z 1555 roku zakończył pierwszą fazę wojen religijnych w Świętym Cesarstwie Rzymskim. ](https://c-pi.org/blog/pokoj-w-augsburgu-cuius-regio-eius-religio) 13. [ ![](https://c-pi.org/images/8/3/b/4/f/83b4fc91799e5e45f9044acbc94b92b1ae65bb8a-bitwa-pod-lepanto-triumf-ligi-swietej-nad-imperi-1.webp) **1571**7 października Bitwa pod Lepanto Bitwa pod Lepanto, stoczona 7 października 1571 roku, była kluczowym starciem morskim między Ligą Świętą a Imperium Osmańskim. ](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-lepanto-triumf-ligi-swietej-nad-imperium-osmanskim) 14. [ ![](https://c-pi.org/images/b/b/6/6/1/bb6613ce069c233972ce6936c6ba1ddbfaf0d370-noc-sw-bartlomieja-masakra-francuskich-hugenotow-1.webp) **1572**23 sierpnia Noc św. Bartłomieja Noc św. Bartłomieja w 1572 roku była serią brutalnych, masowych mordów na tle religijnym we Francji. ](https://c-pi.org/blog/noc-sw-bartlomieja-masakra-francuskich-hugenotow) 15. [ ![](https://c-pi.org/images/9/e/8/4/2/9e842ca83032d53154a1f33584af4894bd466811-reforma-kalendarza-gregorianskiego-papieska-zmia-1.webp) **1582**4 października Reforma kalendarza gregoriańskiego Kalendarz gregoriański zastąpił juliański w 1582 roku z powodu jego niedokładności. ](https://c-pi.org/blog/reforma-kalendarza-gregorianskiego-papieska-zmiana-czasu) 16. [ ![](https://c-pi.org/images/f/c/6/3/8/fc63881ec4739653dfcec19aa732d98adef60350-edykt-nantejski-koniec-wojen-religijnych-francja-1.webp) **1598**13 kwietnia Edykt nantejski Edykt nantejski, podpisany w 1598 roku przez Henryka IV, zakończył francuskie wojny religijne. ](https://c-pi.org/blog/edykt-nantejski-koniec-wojen-religijnych-francja) 17. [ ![](https://c-pi.org/images/6/6/9/c/d/669cd6108a9c3fcf467e522e8b540a7144d07aaa-kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolon-2.webp) **1600**31 grudnia Kompania Wschodnioindyjska Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska przekształciła się z firmy handlowej w potężną siłę polityczną i militarną. ](https://c-pi.org/blog/kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolonializm) 18. [ ![](https://c-pi.org/images/8/3/c/e/c/83cec0e5100ebc69a72acad1f664ea547fde27fd-system-nakladczy-wczesne-formy-kapitalizmu-1-1018.webp) **1600** System nakładczy System nakładczy to forma organizacji pracy, która dominowała w Europie od późnego średniowiecza do rewolucji przemysłowej, stanowiąc pomost między rzemiosłem a fabrykami. ](https://c-pi.org/blog/system-nakladczy-wczesne-formy-kapitalizmu) **XVII**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/c/1/8/8/6/c1886e307617aae97bea8b8b39eaa4ebe8dcba5a-ustawa-o-ubogich-1601-angielskie-podstawy-opieki-1.webp) **1601** Ustawa o ubogich Domy opieki ewoluowały od XVII-wiecznych przytułków dla ubogich do wyspecjalizowanych placówek opieki długoterminowej. ](https://c-pi.org/blog/ustawa-o-ubogich-1601-angielskie-podstawy-opieki-spolecznej) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/3/5/e/a/e/35eae9b061d39bb3bb265918c70165850d36ca5d-dynastia-romanowow-300-lat-panowania-w-rosji-1.webp) **1613** Dynastia Romanowów Romanowowie rządzili Rosją przez ponad trzy stulecia (1613-1917), przekształcając ją w potężne imperium. ](https://c-pi.org/blog/dynastia-romanowow-300-lat-panowania-w-rosji) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/6/f/7/b/4/6f7b48011655c095dc4c6359df0bffac5b112fd9-wojna-trzydziestoletnia-1.webp) **1618**23 maja Wojna trzydziestoletnia Wojna trzydziestoletnia (1618-1648) była jednym z najkrwawszych konfliktów w Europie, zaczynając się jako spór religijny, a kończąc na walce o władzę. ](https://c-pi.org/blog/wojna-trzydziestoletnia) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/9/f/e/0/8/9fe08633ef79367cc33622f6a87aa04f61f70685-utworzenie-kongregacji-ds-ewangelizacji-narodow-1.webp) **1622**6 stycznia Kongregacja Rozkrzewiania Wiary Papież Grzegorz XV powołał w 1622 roku Świętą Kongregację ds. Rozkrzewiania Wiary (Propaganda Fide). ](https://c-pi.org/blog/utworzenie-kongregacji-ds-ewangelizacji-narodow) 5. [ ![](https://c-pi.org/images/d/7/6/c/8/d76c863cfe48566b4caccfc6fb910eb829af0ac6-zabory-francuskie-alzacja-xvii-wiek-1.webp) **1648** Aneksja Alzacji przez Francję (XVII wiek) Alzacja w XVII wieku była strategicznym regionem na styku kultur germańskiej i romańskiej, co czyniło ją celem ekspansji Francji. ](https://c-pi.org/blog/aneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek) 6. [ ![](https://c-pi.org/images/2/0/8/c/b/208cb7e055f9cf66e1801b29a90e80ad0955126a-pokoj-westfalski-nowy-lad-w-europie-1.webp) **1648**24 października Pokój westfalski Pokój westfalski z 1648 roku zakończył wyniszczającą wojnę trzydziestoletnią i wojnę osiemdziesięcioletnią. ](https://c-pi.org/blog/pokoj-westfalski-nowy-lad-w-europie) 7. [ ![](https://c-pi.org/images/5/9/4/8/e/5948e3c8005f3929e65bd76bcf095f3ad062b1ff-rewolucja-agrarna-w-anglii-1-1018.webp) **1650** Rewolucja agrarna w Anglii Rewolucja agrarna, trwająca od XVII do XIX wieku, była kluczowym procesem transformacji rolnictwa, zapoczątkowanym w Anglii. ](https://c-pi.org/blog/rewolucja-agrarna-w-anglii) 8. [ ![](https://c-pi.org/images/5/f/3/2/8/5f3287ee3bdf430b2a754e79d3f07c87117f285f-koronacja-ludwika-xiv-symbol-absolutyzmu-1.webp) **1654**7 czerwca Koronacja Ludwika XIV Wydarzenia Frondy, zwłaszcza wtargnięcie tłumu do pałacu, głęboko wpłynęły na psychikę Ludwika XIV, kształtując jego nieufność wobec Paryża i arystokracji. ](https://c-pi.org/blog/koronacja-ludwika-xiv-symbol-absolutyzmu) 9. [ ![](https://c-pi.org/images/e/6/7/5/c/e675cc9c3115186d7bf643b5d8cf05c92081365e-wielki-pozar-londynu-1666-miasto-w-ogniu-1.webp) **1666**2 września Wielki pożar Londynu Wielki Pożar Londynu trwał od 2 do 5 września 1666 roku, niszcząc około 13 000 domów i 87 kościołów w City of London. ](https://c-pi.org/blog/wielki-pozar-londynu-1666-miasto-w-ogniu) 10. [ ![](https://c-pi.org/images/b/5/f/5/5/b5f5508bff2c9287ecaf4e8d236ec4ff2ef01a97-bitwa-pod-wiedniem-odsiecz-ktora-ocalila-europe-1-0803.webp) **1683** Bitwa pod Wiedniem Imperium Osmańskie od swojego powstania było państwem ekspansywnym, opartym na podbojach. ](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-wiedniem-odsiecz-ktora-ocalila-europe-1683) 11. [ ![](https://c-pi.org/images/a/2/b/6/e/a2b6e25b069f5d7ab296e305f114ec262262dd46-oswiecenie-wiek-rozumu-i-rewolucji-mysli-1-1016.webp) **1688** Oświecenie Narodziny Oświecenia nie były przypadkiem. ](https://c-pi.org/blog/oswiecenie-wiek-rozumu-i-rewolucji-mysli) 12. [ ![](https://c-pi.org/images/5/1/6/6/6/51666560af84d13db3036ac8d42c974ca24792ea-rewolucja-chwalebna-1688-1.webp) **1688**5 listopada Chwalebna rewolucja Rewolucja Chwalebna (1688-1689) była kluczowym momentem w historii Anglii, który doprowadził do detronizacji Jakuba II Stuarta. ](https://c-pi.org/blog/rewolucja-chwalebna-1688) 13. [ ![](https://c-pi.org/images/1/9/1/7/a/1917a11d09295db59f81f73d57bf66bb5e6ea243-procesy-czarownic-w-salem-histeria-i-oskarzenia-1.webp) **1692** Procesy czarownic w Salem Procesy czarownic w Salem w latach 1692-1693 doprowadziły do śmierci 19 osób przez powieszenie i jednej przez zgniecenie, stając się symbolem masowej histerii. ](https://c-pi.org/blog/procesy-czarownic-w-salem-histeria-i-oskarzenia) **XVIII**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/6/1/8/8/4/61884fb4ce1c9cb2d42aec452b54803132452606-wojna-o-sukcesje-hiszpanska-rozbior-hiszpanii-1.webp) **1701** Wojna o sukcesję hiszpańską Wojna o sukcesję hiszpańską (1701-1714) była konfliktem o tron Hiszpanii po śmierci bezdzietnego Karola II. ](https://c-pi.org/blog/wojna-o-sukcesje-hiszpanska-rozbior-hiszpanii) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/9/9/e/3/b/99e3ba75f6d4486128c1bcf6ec67194278862944-odkrycie-komety-halleya-przelom-w-astronomii-1.webp) **1705** Kometa Halleya Edmond Halley w 1705 roku przewidział powrót komety, która później została nazwana jego imieniem, co było triumfem nauki Newtona. ](https://c-pi.org/blog/odkrycie-komety-halleya-przelom-w-astronomii) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/7/2/c/5/b/72c5bcb511704bc266acb305ea3b582bf7daeb6d-wojny-slaskie-walka-o-dominacje-w-europie-srodko-1.webp) **1740** Wojny śląskie Wojny śląskie (1740-1763) były serią konfliktów między Prusami a Austrią o kontrolę nad bogatym regionem Śląska. ](https://c-pi.org/blog/wojny-slaskie-walka-o-dominacje-w-europie-srodkowej) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/a/c/5/b/4/ac5b49ef3705920305801f312b895e5ab79ba17b-wojna-siedmioletnia-pierwsza-wojna-swiatowa-1.webp) **1756**29 sierpnia Wojna siedmioletnia Wojna siedmioletnia (1756-1763) była pierwszym globalnym konfliktem, angażującym Europę, Amerykę Północną i Indie. ](https://c-pi.org/blog/wojna-siedmioletnia-pierwsza-wojna-swiatowa) 5. [ ![](https://c-pi.org/images/d/f/6/4/1/df6410c5f219e10f90ec9af9f886ef9b3b168c02-rewolucja-przemyslowa-narodziny-nowoczesnej-gosp-1.webp) **1760** Rewolucja przemysłowa Rewolucja Przemysłowa, zapoczątkowana w Wielkiej Brytanii około 1760 roku, była kluczowym momentem w historii ludzkości, porównywalnym do rewolucji agrarnej. ](https://c-pi.org/blog/rewolucja-przemyslowa-narodziny-nowoczesnej-gospodarki) 6. [ ![](https://c-pi.org/images/b/b/c/5/b/bbc5bdd9d705e014d92ba6e4c9fc70891691428e-rozbior-saksonii-zapomniany-plan-z-wojny-siedmio-1.webp) **1772** Rozbiór Saksonii Plany rozbioru Elektoratu Saksonii były rozważane w kontekście wojny siedmioletniej (1756-1763), ale ostatecznie nie zostały zrealizowane. ](https://c-pi.org/blog/rozbior-saksonii-zapomniany-plan-z-wojny-siedmioletniej) 7. [ ![](https://c-pi.org/images/1/7/c/6/8/17c6892317405be59b602cd5ed88b0a9d542e4e5-reformy-edukacyjne-marii-teresy-oswiecenie-w-aus-1.webp) **1774** Reformy edukacyjne Marii Teresy Maria Teresa, jedyna kobieta samodzielnie rządząca monarchią Habsburgów, przeprowadziła głębokie reformy państwa w duchu oświecenia. ](https://c-pi.org/blog/reformy-edukacyjne-marii-teresy-oswiecenie-w-austrii) 8. [ ![](https://c-pi.org/images/b/7/1/9/8/b71984398eff55e4067d08b0e23a4633e5438678-deklaracja-niepodleglosci-stanow-zjednoczonych-o-1.webp) **1776**4 lipca Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych Deklaracja Niepodległości USA została przyjęta 4 lipca 1776 roku w Filadelfii przez Drugi Kongres Kontynentalny. ](https://c-pi.org/blog/deklaracja-niepodleglosci-stanow-zjednoczonych-oswieceniowe-idee) 9. [ ![](https://c-pi.org/images/a/3/6/5/7/a36579f96de07eaf4da4f5ebe7698796ae48f86b-aneksja-krymu-1783-rosyjski-zabor-1.webp) **1783**8 kwietnia Aneksja Krymu Chanat Krymski, istniejący od 1441 do 1783 roku, był potężnym państwem w Europie Wschodniej. ](https://c-pi.org/blog/aneksja-krymu-1783-rosyjski-zabor) 10. [ ![](https://c-pi.org/images/9/9/7/8/b/9978b4ba86fc888cfb7aef59bb63a9bee82963bc-rebelia-shaysa-zbrojny-bunt-w-poczatkach-usa-1.webp) **1786**29 sierpnia Powstanie Shaysa Rebelia Shaysa (1786-1787) była zbrojnym powstaniem farmerów w Massachusetts, wywołanym przez wysokie podatki i trudną sytuację gospodarczą po Rewolucji Amerykańskiej. ](https://c-pi.org/blog/rebelia-shaysa-zbrojny-bunt-w-poczatkach-usa) 11. [ ![](https://c-pi.org/images/2/3/2/6/e/2326e511bec932d3846ec9a667f7f3393dc1832d-rewolucja-francuska-obalenie-monarchii-narodziny-1.webp) **1789**14 lipca Rewolucja francuska Rewolucja Francuska (1789-1799) była kluczowym okresem przemian społecznych i politycznych we Francji. ](https://c-pi.org/blog/rewolucja-francuska-obalenie-monarchii-narodziny-republiki) 12. [ ![](https://c-pi.org/images/3/0/4/4/6/304465bf52dc696f067441482fa4abff74694271-powstanie-na-san-domingo-1791-unikalny-zryw-1.webp) **1791**21 sierpnia Rewolucja haitańska Rewolucja haitańska była udanym powstaniem niewolników przeciwko francuskim rządom kolonialnym. ](https://c-pi.org/blog/powstanie-na-san-domingo-1791-unikalny-zryw) 13. [ ![](https://c-pi.org/images/1/5/7/c/0/157c0a3de1b72a07a1eff51f2f537ea9665e21f9-otwarcie-luwru-jako-muzeum-sztuka-dla-wszystkich-1.webp) **1793**10 sierpnia Otwarcie Luwru Historia Luwru to opowieść o ewolucji, która trwa od wieków. ](https://c-pi.org/blog/otwarcie-luwru-jako-muzeum-sztuka-dla-wszystkich-1793) 14. [ ![](https://c-pi.org/images/a/5/b/4/c/a5b4c46613f3b1a3290e5d233528854b614dbe05-powstanie-wandejskie-kontrrewolucja-we-francji-1.webp) **1793**3 marca Powstanie w Wandei Powstanie wandejskie (1793-1796) było kontrrewolucyjnym zrywem w zachodniej Francji, wywołanym przez chłopów, szlachtę i duchowieństwo w obronie wiary i tradycji. ](https://c-pi.org/blog/powstanie-wandejskie-kontrrewolucja-we-francji) **XIX**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/b/b/6/a/1/bb6a176f2008402746b7c0a1d7ce08ad96522b1a-koronacja-napoleona-cesarz-francuzow-1.webp) **1804**2 grudnia Koronacja Napoleona Koronacja Napoleona Bonapartego na cesarza Francuzów 2 grudnia 1804 roku w katedrze Notre-Dame w Paryżu zakończyła I Republikę Francuską i zapoczątkowała I Cesarstwo Francuskie. ](https://c-pi.org/blog/koronacja-napoleona-cesarz-francuzow) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/d/1/3/3/1/d1331ad1352382216ee4e3625b49346bab775289-bitwa-pod-trafalgarem-kleska-floty-napoleona-1.webp) **1805**21 października Bitwa pod Trafalgarem Bitwa pod Trafalgarem (1805) była kluczowym starciem morskim wojen napoleońskich. ](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-trafalgarem-kleska-floty-napoleona) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/4/c/1/d/c/4c1dc5b0ffd2b362e77615159e7cb304eb5d26a0-zakaz-handlu-niewolnikami-wielka-brytania-1807-1-1015.webp) **1807**25 marca Zakaz handlu niewolnikami Transatlantycki handel niewolnikami był brutalnym systemem transportu zniewolonych Afrykanów do obu Ameryk, prowadzonym przez europejskich i nowoświatowych handlarzy. ](https://c-pi.org/blog/zakaz-handlu-niewolnikami-wielka-brytania-1807) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/0/c/0/0/4/0c0048197b8ccaf7d0850171e795d7dc66070043-traktat-w-schonbrunnie-austriackie-cesje-dla-nap-1.webp) **1809**14 października Pokój w Schönbrunn Traktat w Schönbrunnie z 14 października 1809 roku zakończył wojnę V Koalicji, potwierdzając dominację Napoleona. ](https://c-pi.org/blog/traktat-w-schonbrunnie-austriackie-cesje-dla-napoleona) 5. [ ![](https://c-pi.org/images/4/9/6/8/7/49687c89e16c98ed0ccd2dd21af5e266afa76d50-zalozenie-uniwersytetu-humboldtow-w-berlinie-1.webp) **1809**16 sierpnia Uniwersytet Humboldtów Uniwersytet Berliński, założony w 1809 roku, stał się kolebką rewolucyjnego modelu edukacji. ](https://c-pi.org/blog/zalozenie-uniwersytetu-humboldtow-w-berlinie) 6. [ ![](https://c-pi.org/images/a/a/f/6/4/aaf64921a6792579d35794081720f9d300797d16-traktat-w-bukareszcie-1812-zabory-osmanskie-na-b-1.webp) **1812**28 maja Pokój bukareszteński Traktat w Bukareszcie z 1812 roku zakończył sześcioletnią wojnę rosyjsko-turecką, tuż przed inwazją Napoleona na Rosję. ](https://c-pi.org/blog/traktat-w-bukareszcie-1812-zabory-osmanskie-na-balkanach) 7. [ ![](https://c-pi.org/images/5/0/f/7/f/50f7fc7681819bc977c0b774d1a975dc8724bb69-aneksja-saksonii-1815-pruska-ekspansja-1.webp) **1815**9 czerwca Aneksja Saksonii Prusy anektowały znaczną część Saksonii podczas Kongresu Wiedeńskiego w 1815 roku. ](https://c-pi.org/blog/aneksja-saksonii-1815-pruska-ekspansja) 8. [ ![](https://c-pi.org/images/7/8/7/d/f/787df4a0bd04b07525b571869bad689622d85a46-traktat-wiedenski-1815-kongres-wiedenski-nowy-po-1.webp) **1815**9 czerwca Kongres wiedeński Kongres Wiedeński (1814-1815) miał na celu odbudowę Europy po wojnach napoleońskich i stworzenie trwałego pokoju. ](https://c-pi.org/blog/traktat-wiedenski-1815-kongres-wiedenski-nowy-porzadek-europy) II ## Fakty do zapamiętania Karty z katalogu: kiedy, gdzie, kto ### 1492[Odkrycie Ameryki](https://c-pi.org/blog/odkrycie-ameryki-poczatek-epoki-wielkich-odkryc) KtoKrzysztof Kolumb, włoski odkrywca i nawigator, działający na zlecenie Monarchów Katolickich Hiszpanii... KiedyPierwsza podróż rozpoczęła się w sierpniu 1492 roku, a lądowanie w Ameryce nastąpiło 12 października 1492 roku. GdzieKolumb wyruszył z portu Palos w Hiszpanii, a jego celem były Indie Wschodnie. ### 1494[Traktat w Tordesillas](https://c-pi.org/blog/traktat-w-tordesillas-podzial-nowego-swiata) KiedyTraktat został podpisany 7 czerwca 1494 roku. GdzieW miejscowości Tordesillas w Królestwie Kastylii (obecnie Hiszpania). KtoGłównymi stronami były Królestwo Portugalii oraz Korona Kastylii (Hiszpania). ### 1500[Merkantylizm](https://c-pi.org/blog/merkantylizm-polityka-gospodarcza-wczesnej-nowozytnosci) KiedyPraktyki i idee, później znane jako merkantylizm, dominowały w Europie od XV do XVIII wieku, a w niektórych regionach... GdziePoczątki praktyk merkantylistycznych można zaobserwować we wczesnonowożytnych włoskich miastach-państwach, takich jak Wenecja... WynikMerkantylizm doprowadził do intensywnej rywalizacji gospodarczej, licznych konfliktów zbrojnych i ekspansji kolonialnej. ### 1509[Koronacja Henryka VIII](https://c-pi.org/blog/koronacja-henryka-viii-poczatek-reformacji-w-anglii) KiedyHenryk VIII został królem 22 kwietnia 1509 roku, a jego koronacja odbyła się 24 czerwca 1509 roku. GdzieKoronacja miała miejsce w Opactwie Westminsterskim w Londynie. WynikKoronacja Henryka VIII zapoczątkowała jego długie panowanie, które doprowadziło do angielskiej reformacji... ### 1517[Wystąpienie Marcina Lutra](https://c-pi.org/blog/powstanie-protestantyzmu-marcin-luter-95-tez) KiedyMarcin Luter urodził się 10 listopada 1483 roku, a zmarł 18 lutego 1546 roku. GdzieLuter urodził się i zmarł w Eisleben, w Hrabstwie Mansfeld, na terenie Świętego Cesarstwa Rzymskiego. KtoGłówną postacią był Marcin Luter, niemiecki ksiądz, teolog i były zakonnik augustiański. ### 1517[Reformacja](https://c-pi.org/blog/reformacja-rozlam-w-kosciele-katolickim) KiedyReformacja rozpoczęła się 31 października 1517 roku, wraz z opublikowaniem 95 tez Marcina Lutra. GdzieRuch zapoczątkowany został w Wittenberdze w Saksonii (Niemcy), a następnie rozprzestrzenił się na całą Europę... WynikReformacja doprowadziła do rozłamu w Kościele katolickim i powstania nowych wyznań protestanckich... ### 1520[Rewolucja cen w XVI wieku](https://c-pi.org/blog/rewolucja-cen-w-xvi-wieku-inflacja-ktora-wstrzasnela-europa) KiedyPrzez około 130-150 lat, od początku XVI do połowy XVII stulecia... GdzieEuropa Zachodnia (z epicentrum w Hiszpanii, Niderlandach, Anglii i Francji), z silnymi reperkusjami w Europie Środkowo-Wschodniej. ### 1526[Bitwa pod Mohaczem](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-mohaczem-1526-katastrofa-wegier) Kiedy29 sierpnia 1526 roku. GdzieSátorhely, w Królestwie Węgier, niedaleko Mohacza. WynikDecydujące zwycięstwo Imperium Osmańskiego, śmierć króla Ludwika II i znacznej części węgierskiej arystokracji... ### 1534[Akt supremacji](https://c-pi.org/blog/akt-supremacji-1534-zerwanie-z-rzymem) KiedyAkt Supremacji został uchwalony przez Parlament Anglii 3 listopada 1534 roku. GdzieWydarzenia miały miejsce w Królestwie Anglii, a później objęły również Królestwo Irlandii. WynikAkt przyznał Henrykowi VIII i jego następcom zwierzchnictwo królewskie nad Kościołem Anglii... Pokaż wszystkie karty (47) ### 1536[Reforma kalwińska w Genewie](https://c-pi.org/blog/reforma-kalwinska-w-genewie-miasto-jako-teokracja) KiedyChrześcijaństwo reformowane wyłoniło się podczas XVI-wiecznej Reformacji, a jego rozwój trwał przez kilka pokoleń... GdzieRuch zapoczątkowany w Szwajcarii (Zurych, Genewa), rozprzestrzenił się na Holandię, Szkocję, Niemcy (Palatynat), Węgry, Francję... ### 1540[Założenie zakonu jezuitów](https://c-pi.org/blog/zalozenie-zakonu-jezuitow-kontrreformacja) KiedyZakon został założony w 1540 roku. GdzieSiedziba główna znajduje się w Rzymie. KtoGłównym założycielem był Ignacy Loyola, a pierwotną grupę tworzyło sześciu jego towarzyszy. ### 1545[Sobór trydencki](https://c-pi.org/blog/sobor-trydencki-odpowiedz-kosciola-na-reformacje) Kiedy1545-1563 GdzieTrydent (dzisiejsze północne Włochy) KtoKościół katolicki (przedstawiciele papieża, biskupi, kardynałowie) oraz obserwatorzy i delegaci państw katolickich. ### 1555[Pokój w Augsburgu](https://c-pi.org/blog/pokoj-w-augsburgu-cuius-regio-eius-religio) Kiedy25 września 1555 roku. GdzieAugsburg, miasto w Świętym Cesarstwie Rzymskim. KtoTraktat został zawarty między cesarzem Karolem V a Ligą Szmalkaldzką, czyli sojuszem protestanckich książąt i miast Rzeszy. ### 1571[Bitwa pod Lepanto](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-lepanto-triumf-ligi-swietej-nad-imperium-osmanskim) KiedyBitwa pod Lepanto miała miejsce 7 października 1571 roku. GdzieRozegrała się w Zatoce Patras, na południowy zachód od Lepanto (obecnie Nafpaktos) w Grecji. WynikLiga Święta odniosła znaczące zwycięstwo, niemal całkowicie niszcząc flotę osmańską. ### 1572[Noc św. Bartłomieja](https://c-pi.org/blog/noc-sw-bartlomieja-masakra-francuskich-hugenotow) KiedyNoc z 23 na 24 sierpnia 1572 roku, a masakra trwała przez kolejne tygodnie. GdzieGłównie w Paryżu, ale rozprzestrzeniła się na inne miasta i tereny wiejskie Francji. KtoKatoliccy tłum i bojówki atakowali hugenotów (francuskich kalwinów). ### 1582[Reforma kalendarza gregoriańskiego](https://c-pi.org/blog/reforma-kalendarza-gregorianskiego-papieska-zmiana-czasu) KiedyKalendarz gregoriański wszedł w życie w październiku 1582 roku... GdziePoczątkowo przyjęty w katolickich krajach Europy i ich posiadłościach zamorskich. WynikZastąpienie kalendarza juliańskiego kalendarzem gregoriańskim, który dokładniej odzwierciedla długość roku słonecznego. ### 1598[Edykt nantejski](https://c-pi.org/blog/edykt-nantejski-koniec-wojen-religijnych-francja) KiedyEdykt został podpisany w kwietniu 1598 roku. GdzieWydany został w mieście Nantes we Francji. KtoPodpisał go król Francji Henryk IV Burbon. ### 1600[Kompania Wschodnioindyjska](https://c-pi.org/blog/kompania-wschodnioindyjska-handel-polityka-kolonializm) KiedyDziałalność od 1600 do 1874 roku. GdziePoczątkowo handel z Indiami Wschodnimi (subkontynent indyjski, Azja Południowo-Wschodnia)... KtoGłówna instytucja: Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska (British East India Company, wcześniej English East India Company). ### 1600[System nakładczy](https://c-pi.org/blog/system-nakladczy-wczesne-formy-kapitalizmu) KiedySystem nakładczy rozwijał się od późnego średniowiecza (istniał już w XV wieku)... GdzieBył szeroko stosowany w przedindustrialnej Europie i wczesnej Ameryce, szczególnie w Europie Zachodniej. WynikSystem nakładczy był kluczową formą protoindustrializacji... ### 1601[Ustawa o ubogich](https://c-pi.org/blog/ustawa-o-ubogich-1601-angielskie-podstawy-opieki-spolecznej) KiedyPoczątki instytucjonalnej opieki nad ubogimi sięgają XVII wieku w Anglii, rozwój nowoczesnych domów opieki nastąpił w XX wieku... GdzieAnglia (XVII wiek), Stany Zjednoczone i Wielka Brytania (XIX-XXI wiek), Polska (XX-XXI wiek). WynikEwolucja od niespecjalistycznych przytułków dla ubogich do wyspecjalizowanych domów opieki... ### 1613[Dynastia Romanowów](https://c-pi.org/blog/dynastia-romanowow-300-lat-panowania-w-rosji) Kiedy panowali RomanowowieDynastia Romanowów rządziła Rosją od 1613 roku do 1917 roku, czyli przez 304 lata. Gdzie panowaliIch panowanie obejmowało Carstwo Rosyjskie, a następnie Imperium Rosyjskie... Kto był głównymi stronami/postaciamiKluczowe postacie to Andrzej Kobyla (protoplasta rodu), Anastazja Romanowna (żona Iwana Groźnego)... ### 1622[Kongregacja Rozkrzewiania Wiary](https://c-pi.org/blog/utworzenie-kongregacji-ds-ewangelizacji-narodow) KiedyUtworzona 6 stycznia 1622 roku przez papieża Grzegorza XV. GdzieSiedziba znajdowała się w Rzymie, początkowo w Palazzo Ferratini... KtoGłównym inicjatorem był papież Grzegorz XV. ### 1648[Aneksja Alzacji przez Francję (XVII wiek)](https://c-pi.org/blog/aneksja-alzacji-przez-francje-xvii-wiek) KiedyGłównie w drugiej połowie XVII wieku, z kluczowymi momentami w 1648 roku (Pokój Westfalski) i 1681 roku (aneksja Strasburga). GdzieRegion Alzacji, położony na zachodnim brzegu Renu, historycznie będący częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego. KtoGłównymi graczami były Królestwo Francji... ### 1650[Rewolucja agrarna w Anglii](https://c-pi.org/blog/rewolucja-agrarna-w-anglii) KiedyProces rewolucji agrarnej, choć zapoczątkowany w XVI wieku, najintensywniej rozwijał się od XVII do XIX wieku... GdzieGłównie w Anglii, skąd rozprzestrzenił się na inne kraje Europy Zachodniej, a także na obszary zamorskie... WynikPrzejście od rolnictwa feudalnego do kapitalistycznego, wzrost produkcji żywności, rozwój demograficzny, urbanizacja... ### 1654[Koronacja Ludwika XIV](https://c-pi.org/blog/koronacja-ludwika-xiv-symbol-absolutyzmu) KiedyLudwik XIV urodził się 5 września 1638 roku, koronowany został 7 czerwca 1654 roku, a samodzielne rządy objął w 1661 roku. GdzieUrodził się w Château de Saint-Germain-en-Laye, koronowany w katedrze w Reims... ### 1666[Wielki pożar Londynu](https://c-pi.org/blog/wielki-pozar-londynu-1666-miasto-w-ogniu) KiedyOd niedzieli 2 września do środy 5 września 1666 roku. GdzieGłównie w średniowiecznym City of London, rozprzestrzeniając się na zachód poza rzymski mur miejski. WynikZniszczenie około 13 000 domów i 87 kościołów. ### 1683[Bitwa pod Wiedniem](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-wiedniem-odsiecz-ktora-ocalila-europe-1683) Kiedy12 września 1683 roku. GdziePod Wiedniem, w dzisiejszej Austrii. KtoWojska polsko-cesarskie pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego kontra armia Imperium Osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy. ### 1688[Oświecenie](https://c-pi.org/blog/oswiecenie-wiek-rozumu-i-rewolucji-mysli) KiedyOświecenie w kulturze Zachodu w Europie trwało od 1688 do 1789 roku. GdzieGłównie w Europie, ale jego idee rozprzestrzeniły się globalnie, wpływając na inne kultury. KtoKluczowi myśliciele, reformatorzy, a także ruchy intelektualne takie jak Oświecenie katolickie czy Haskala (oświecenie żydowskie). ### 1692[Procesy czarownic w Salem](https://c-pi.org/blog/procesy-czarownic-w-salem-histeria-i-oskarzenia) KiedyProcesy czarownic w Salem miały miejsce głównie w latach 1692-1693. GdzieWydarzenia rozegrały się w Salem, historycznym mieście nadmorskim w hrabstwie Essex, w stanie Massachusetts... WynikW wyniku procesów 19 osób zostało straconych przez powieszenie z powodu fałszywych oskarżeń. ### 1705[Kometa Halleya](https://c-pi.org/blog/odkrycie-komety-halleya-przelom-w-astronomii) KiedyEdmond Halley opublikował swoje przełomowe dzieło w 1705 roku, przewidując powrót komety na rok 1758. GdzieObserwacje i obliczenia dotyczyły Układu Słonecznego, a sama kometa jest widoczna z Ziemi. ### 1760[Rewolucja przemysłowa](https://c-pi.org/blog/rewolucja-przemyslowa-narodziny-nowoczesnej-gospodarki) KiedyRewolucja przemysłowa rozpoczęła się około 1760 roku w Wielkiej Brytanii. GdzieProces ten zapoczątkowany został w Wielkiej Brytanii, skąd rozprzestrzenił się na inne regiony świata. WynikPrzejście od ręcznych metod produkcji do maszyn, rozwój systemu fabrycznego, bezprecedensowy wzrost produkcji... ### 1772[Rozbiór Saksonii](https://c-pi.org/blog/rozbior-saksonii-zapomniany-plan-z-wojny-siedmioletniej) KiedyPlany rozbioru Saksonii były rozważane w kontekście wojny siedmioletniej (1756-1763)... GdzieElektorat Saksonii, państwo w Rzeszy Niemieckiej, oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów, leżąca na wschód od Saksonii. WynikPlan rozbioru Saksonii nie został zrealizowany. ### 1774[Reformy edukacyjne Marii Teresy](https://c-pi.org/blog/reformy-edukacyjne-marii-teresy-oswiecenie-w-austrii) KiedyMaria Teresa panowała od 1740 do 1780 roku. GdzieReformy dotyczyły całej monarchii Habsburgów, obejmującej Austrię, Czechy, Węgry i wiele innych terytoriów. WynikReformy przyczyniły się do modernizacji szkolnictwa, podniesienia poziomu wiedzy... ### 1776[Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych](https://c-pi.org/blog/deklaracja-niepodleglosci-stanow-zjednoczonych-oswieceniowe-idee) KiedyDeklaracja Niepodległości została jednomyślnie przyjęta 4 lipca 1776 roku. GdzieW Pennsylvania State House (później Independence Hall) w Filadelfii. KtoDrugi Kongres Kontynentalny, reprezentujący Trzynaście Kolonii... ### 1783[Aneksja Krymu](https://c-pi.org/blog/aneksja-krymu-1783-rosyjski-zabor) KiedyChanat Krymski istniał od 1441 do 1783 roku. GdzieWydarzenia miały miejsce na Półwyspie Krymskim oraz na przyległych stepach, głównie na terenach dzisiejszej południowej Ukrainy... WynikAneksja Chanatu Krymskiego przez Imperium Rosyjskie... ### 1786[Powstanie Shaysa](https://c-pi.org/blog/rebelia-shaysa-zbrojny-bunt-w-poczatkach-usa) KiedyLata 1786-1787. GdzieGłównie w stanie Massachusetts, z pewnymi incydentami w innych stanach Nowej Anglii. KtoFarmerzy i weterani Rewolucji Amerykańskiej, dowodzeni przez Daniela Shaysa, przeciwko rządowi stanowemu Massachusetts. ### 1789[Rewolucja francuska](https://c-pi.org/blog/rewolucja-francuska-obalenie-monarchii-narodziny-republiki) KiedyRewolucja Francuska trwała od 5 maja 1789 roku (zwołanie Stanów Generalnych) do 9 listopada 1799 roku... GdzieWydarzenia rewolucyjne miały miejsce głównie we Francji, z Paryżem jako epicentrum. ### 1793[Otwarcie Luwru](https://c-pi.org/blog/otwarcie-luwru-jako-muzeum-sztuka-dla-wszystkich-1793) KiedyMuzeum Luwr zostało otwarte 10 sierpnia 1793 roku, w pierwszą rocznicę upadku monarchii francuskiej. GdzieW Paryżu, we Francji, w dawnym pałacu królewskim Luwr, położonym na prawym brzegu Sekwany. WynikLuwr stał się publicznym muzeum sztuki, początkowo pod nazwą Muséum central des Arts de la République... ### 1793[Powstanie w Wandei](https://c-pi.org/blog/powstanie-wandejskie-kontrrewolucja-we-francji) KiedyPowstanie wandejskie trwało od 3 marca 1793 roku do 1796 roku, z późniejszymi, mniejszymi zrywami aż do 1832 roku. GdzieGłównym obszarem konfliktu była Wandea, nadmorski region na południe od rzeki Loary w zachodniej Francji... KtoGłównymi stronami konfliktu były I Republika Francuska (reprezentowana przez Armię Rewolucyjną i Komitet Ocalenia Publicznego)... ### 1804[Koronacja Napoleona](https://c-pi.org/blog/koronacja-napoleona-cesarz-francuzow) KiedyKoronacja Napoleona I i Józefiny odbyła się 2 grudnia 1804 roku. GdzieCeremonia miała miejsce w katedrze Notre-Dame w Paryżu. WynikKoronacja formalnie zakończyła okres I Republiki Francuskiej i zapoczątkowała I Cesarstwo Francuskie... ### 1805[Bitwa pod Trafalgarem](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-trafalgarem-kleska-floty-napoleona) Kiedy21 października 1805 roku. GdzieU wybrzeży Hiszpanii, w pobliżu przylądka Trafalgar. KtoFlota brytyjska pod dowództwem admirała Horatio Nelsona kontra połączona flota francusko-hiszpańska pod dowództwem admirała... ### 1807[Zakaz handlu niewolnikami](https://c-pi.org/blog/zakaz-handlu-niewolnikami-wielka-brytania-1807) KiedyTransatlantycki handel niewolnikami trwał od XVI do XIX wieku. GdzieHandel obejmował Europę, Afrykę Zachodnią i Środkową oraz obie Ameryki, tworząc tzw. handel trójkątny. WynikBrytyjski zakaz handlu niewolnikami w 1807 roku był przełomem, który znacząco ograniczył, choć nie wyeliminował od razu... ### 1809[Pokój w Schönbrunn](https://c-pi.org/blog/traktat-w-schonbrunnie-austriackie-cesje-dla-napoleona) KiedyTraktat został podpisany 14 października 1809 roku. GdzieMiejscem podpisania był Pałac Schönbrunn pod Wiedniem. KtoGłównymi stronami były Cesarstwo Austrii i I Cesarstwo Francuskie. ### 1809[Uniwersytet Humboldtów](https://c-pi.org/blog/zalozenie-uniwersytetu-humboldtow-w-berlinie) KiedyUniwersytet został założony 16 sierpnia 1809 roku, otwarty w 1810 roku. GdzieW centralnej dzielnicy Mitte w Berlinie, w Niemczech. WynikPowstanie pionierskiego modelu edukacji humboldtowskiej, który zrewolucjonizował uniwersytety europejskie i zachodnie... ### 1812[Pokój bukareszteński](https://c-pi.org/blog/traktat-w-bukareszcie-1812-zabory-osmanskie-na-balkanach) KiedyTraktat został podpisany 28 maja 1812 roku, a ratyfikowany 5 lipca 1812 roku. GdzieNegocjacje i podpisanie traktatu miały miejsce w Bukareszcie, w gospodzie Manuca. WynikRosja anektowała Besarabię (wschodnią część Mołdawii między Prutem a Dniestrem) oraz uzyskała prawa handlowe na Dunaju. ### 1815[Aneksja Saksonii](https://c-pi.org/blog/aneksja-saksonii-1815-pruska-ekspansja) Kiedy1815 rok, podczas Kongresu Wiedeńskiego. GdzieTerytorium Królestwa Saksonii, głównie jego zachodnie i południowe rejony. KtoGłównymi stronami były Prusy (reprezentowane m.in. przez króla Fryderyka Wilhelma III i jego dyplomatów) oraz Królestwo Saksonii... ### 1815[Kongres wiedeński](https://c-pi.org/blog/traktat-wiedenski-1815-kongres-wiedenski-nowy-porzadek-europy) KiedyWrzesień 1814 - czerwiec 1815. GdzieWiedeń, Austria. KtoPrzedstawiciele wszystkich europejskich mocarstw, zdominowani przez Austrię (Klemens von Metternich)... III ## Fiszki Odpowiedz w myślach, potem odwróć kartę IV ## Sprawdź się 227 pytań z tego rozdziału --- ## Navigation - Parent: [Na sprawdzian i maturę - historia Polski i świata w pigułce](https://c-pi.org/na-sprawdzian.md) - Previous: [Średniowiecze - najważniejsze daty i wydarzenia](https://c-pi.org/na-sprawdzian/sredniowiecze.md) - Next: [Wiek XIX - najważniejsze daty i wydarzenia](https://c-pi.org/na-sprawdzian/wiek-xix.md)