--- title: 'Średniowiecze - najważniejsze daty i wydarzenia' url: 'https://c-pi.org/na-sprawdzian/sredniowiecze' markdown: 'https://c-pi.org/na-sprawdzian/sredniowiecze.md' date: '2026-10-16' description: 'Średniowiecze (476-1492) w pigułce: oś czasu, najważniejsze fakty, fiszki i quiz z historii przed sprawdzianem lub maturą.' --- ![](https://c-pi.org/images/1/d/3/5/0/1d350d134bd96099a2487b1569b4a9bbb1c9f399-koronacja-karola-wielkiego-narodziny-cesarstwa-1.webp) Rozdział II · Historia powszechna # Średniowiecze 476-1492Państwa barbarzyńskie, Bizancjum, krucjaty, spór cesarstwa z papiestwem. W rozdziale: 32 tematy w kalendarium, fakty do zapamiętania, fiszki i quiz. Koronacja Karola Wielkiego, fresk z pracowni Rafaela w Muzeach Watykańskich. Fot. Gary Todd from Xinzheng, China, Public domain / Wikimedia Commons · z artykułu [Koronacja Karola Wielkiego](https://c-pi.org/blog/koronacja-karola-wielkiego-narodziny-cesarstwa) I ## Kalendarium Najważniejsze wydarzenia rozdziału po kolei **V-VIII**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/4/1/b/7/2/41b72e889636a64bba1abf3b9457315948a8261b-chrzest-chlodwiga-i-poczatek-frankow-1.webp) **496**25 grudnia Chrzest Chlodwiga I Chrzest Chlodwiga I, tradycyjnie datowany na 496 rok, był kluczowym momentem dla zjednoczenia Franków i powstania królestwa Franków. ](https://c-pi.org/blog/chrzest-chlodwiga-i-poczatek-frankow) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/e/7/9/4/4/e7944ffb29e4edbf8e2fac944a425ad186c650c4-rozkwit-bizancjum-zloty-wiek-kultury-1-0803.webp) **527** Rozkwit Bizancjum Cesarstwo Bizantyńskie, kontynuacja potęgi Rzymu, wykształciło unikalną tożsamość kulturową. ](https://c-pi.org/blog/rozkwit-bizancjum-zloty-wiek-kultury) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/1/5/4/c/6/154c6a5ea6a89a768bae3ad015ce810cb362d6f4-bitwa-pod-poitiers-732-zatrzymanie-ekspansji-ara-1.webp) **732**25 października Bitwa pod Poitiers Bitwa pod Poitiers w 732 roku była decydującym starciem między wojskami frankijskimi a armią Umajjadów. ](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-poitiers-732-zatrzymanie-ekspansji-arabskiej) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/d/a/e/4/a/dae4a9af18f9bb252f283efdd8430d93bc7d21f7-koronacja-karola-wielkiego-narodziny-cesarstwa-1.webp) **800**25 grudnia Koronacja Karola Wielkiego Koronacja Karola Wielkiego na cesarza w Rzymie w 800 roku była przełomowym wydarzeniem. ](https://c-pi.org/blog/koronacja-karola-wielkiego-narodziny-cesarstwa) **X**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/6/5/3/2/a/6532a8957bd7aead60fbe056d1fe5d8971f6af4a-reformy-klasztorne-w-cluny-odnowa-zycia-zakonneg-1.webp) **910** Reforma kluniacka Opactwo w Cluny, założone w 910 roku, stało się duchowym i intelektualnym centrum średniowiecznej Europy, inicjując reformy monastyczne. ](https://c-pi.org/blog/reformy-klasztorne-w-cluny-odnowa-zycia-zakonnego) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/e/3/6/8/9/e368960b99639b9ae6c0b869e0b27c11b1f072e7-koronacja-ottona-i-odrodzenie-cesarstwa-na-zacho-1.webp) **962**2 lutego Koronacja Ottona I Koronacja Ottona I na cesarza rzymskiego 2 lutego 962 roku w Rzymie zapoczątkowała Święte Cesarstwo Rzymskie i zdefiniowała relacje między władzą świecką a duchowną. ](https://c-pi.org/blog/koronacja-ottona-i-odrodzenie-cesarstwa-na-zachodzie) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/a/7/6/d/e/a76debb60fb1c2811dcd2ac4d132ed594e4f0adb-chrzest-rusi-kijowskiej-narodziny-prawoslawia-1.webp) **988** Chrzest Rusi Kijowskiej Chrystianizacja Rusi Kijowskiej w 988 roku, zainicjowana przez Włodzimierza I Wielkiego, była kluczowym momentem w historii wschodnich Słowian, kształtującym ich tożsamość prawosławną. ](https://c-pi.org/blog/chrzest-rusi-kijowskiej-narodziny-prawoslawia) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/5/e/b/0/9/5eb09852fbda51b4695d8a4b18bdd99e2aa711e6-koronacja-stefana-i-swietego-poczatek-krolestwa-2.webp) **1000**25 grudnia Koronacja Stefana I Świętego Koronacja Stefana I Świętego w 1000/1001 roku zapoczątkowała chrześcijańskie Królestwo Węgier, kończąc epokę plemiennych wodzów. ](https://c-pi.org/blog/koronacja-stefana-i-swietego-poczatek-krolestwa-wegier) **XI**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/c/a/0/b/d/ca0bd7de87b74b140f99590716fd2ef87861473d-dynastia-habsburgow-potega-austrii-i-europy-1.webp) **1020** Dynastia Habsburgów Dynastia Habsburgów rządziła Europą przez ponad sześć wieków, tworząc jedno z największych imperiów w historii. ](https://c-pi.org/blog/dynastia-habsburgow-potega-austrii-i-europy) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/8/c/5/4/e/8c54e2e364572d44997b41a5fb1aad3e9992904d-szkola-filozoficzna-w-chartres-intelektualne-cen-1.webp) **1020** Szkoła w Chartres W okresie, który historycy określają mianem pełnego średniowiecza, a dokładniej w przełomowych wiekach XI i XII, Europa Zachodnia doświadczyła niezwykłego ożywienia intelektualnego. ](https://c-pi.org/blog/szkola-filozoficzna-w-chartres-intelektualne-centrum-xii-wieku) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/0/4/8/c/6/048c60a24dbf647dd8015ba4da830c9799790a3d-bitwa-pod-hastings-podboj-anglii-przez-normanow-1.webp) **1066**14 października Bitwa pod Hastings Bitwa pod Hastings w 1066 roku była decydującym starciem między wojskami anglosaskimi a Normanami, które zmieniło bieg historii Anglii. ](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-hastings-podboj-anglii-przez-normanow-1066) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/6/9/4/3/1/6943141fda98f5c1cfcc77b9695334306cbf7e9c-koronacja-wilhelma-zdobywcy-1.webp) **1066**25 grudnia Koronacja Wilhelma Zdobywcy Wilhelm Zdobywca, mimo nieślubnego pochodzenia, zdołał przejąć władzę w Normandii i przygotować się do podboju Anglii. ](https://c-pi.org/blog/koronacja-wilhelma-zdobywcy) 5. [ ![](https://c-pi.org/images/0/d/3/b/8/0d3b82c522a9b96a9bae15c7eda31fb45dd34ee9-spor-o-inwestyture-walka-o-wladze-w-europie-scal-1.webp) **1075** Spór o inwestyturę Spór o inwestyturę (1075-1124) był konfliktem między papiestwem a cesarstwem o prawo do mianowania duchownych, kluczowym dla kształtu władzy w średniowiecznej Europie. ](https://c-pi.org/blog/spor-o-inwestyture-walka-o-wladze-w-europie) 6. [ ![](https://c-pi.org/images/6/3/f/1/f/63f1f450a1a8412cdf38ddc4200e0516f790777a-krucjaty-wyprawy-wojenne-w-imie-wiary-1.webp) **1095**27 listopada Krucjaty Krucjaty to seria wypraw militarnych inicjowanych przez papiestwo w latach 1095-1291, głównie w celu odzyskania Ziemi Świętej. ](https://c-pi.org/blog/krucjaty-wyprawy-wojenne-w-imie-wiary) 7. [ ![](https://c-pi.org/images/a/a/2/0/b/aa20bf25c0fec14db4ff977eadbed77cd15f1c0e-zdobycie-jerozolimy-krzyzowcy-1099-1.webp) **1099**15 lipca Zdobycie Jerozolimy Zdobycie Jerozolimy 15 lipca 1099 roku zakończyło I wyprawę krzyżową, prowadząc do utworzenia Królestwa Jerozolimskiego. ](https://c-pi.org/blog/zdobycie-jerozolimy-krzyzowcy-1099) **XII**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/e/6/0/c/2/e60c28d959bb7c128144329c00b3f5031c21affe-powstanie-zakonu-templariuszy-rycerze-chrystusa-1.webp) **1118** Założenie zakonu templariuszy Templariusze, czyli Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona, zostali założeni w 1118 roku w Jerozolimie w celu ochrony pielgrzymów. ](https://c-pi.org/blog/powstanie-zakonu-templariuszy-rycerze-chrystusa) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/e/f/6/f/a/ef6fae231dbc9fecfeb9fef41437e84466791b3a-konkordat-wormacki-ugoda-cesarza-z-papiezem-1.webp) **1122**23 września Konkordat wormacki Konkordat wormacki z 1122 roku zakończył długotrwały spór o inwestyturę między papiestwem a cesarstwem. ](https://c-pi.org/blog/konkordat-wormacki-ugoda-cesarza-z-papiezem) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/f/d/b/1/d/fdb1d069405af10ba9c2b7a0eb0f5023d2db95e7-hohenzollernowie-historia-pruskiej-dynastii-1-0803.webp) **1191** Hohenzollernowie Dynastia Hohenzollernów wywodzi się ze skromnych hrabiów szwabskich. ](https://c-pi.org/blog/hohenzollernowie-historia-pruskiej-dynastii) **XIII**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/3/0/a/9/0/30a90beb7217c4228fc8a5dc2bd7d4ced4321bf3-oblezenie-konstantynopola-1204-iv-krucjata-1.webp) **1204**12 kwietnia Oblężenie Konstantynopola IV krucjata, zamiast do Ziemi Świętej, skierowała się na Konstantynopol w kwietniu 1204 roku, co było bezprecedensowym aktem w historii chrześcijaństwa. ](https://c-pi.org/blog/oblezenie-konstantynopola-1204-iv-krucjata) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/3/3/5/f/e/335fe6349660bd28180f6006424d1bcae5859587-smierc-czyngis-chana-podzial-imperium-mongolskie-1.webp) **1227**25 sierpnia Śmierć Czyngis-chana Czyngis-chan, urodzony jako Temudżyn, zjednoczył plemiona mongolskie, tworząc jedno z największych imperiów w historii. ](https://c-pi.org/blog/smierc-czyngis-chana-podzial-imperium-mongolskiego) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/8/9/f/d/6/89fd64319ad477938d9dbe77314d7692cb02aadb-zalozenie-imperium-osmanskiego-powstanie-nowej-p-1.webp) **1299** Założenie Imperium Osmańskiego Imperium Osmańskie, istniejące od XIII do początku XX wieku, było potęgą globalną o bogatym dziedzictwie. ](https://c-pi.org/blog/zalozenie-imperium-osmanskiego-powstanie-nowej-potegi) **XIV**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/0/2/b/e/8/02be8300ce7b8fb9a0dfd841589e31500a186e1e-czarna-smierc-demografia-ekonomia-europy-xiv-wie-1-0803.webp) **1346** Czarna śmierć Czarna Śmierć, pandemia dżumy, zdziesiątkowała Europę w latach 1346-1352, zabijając od 30% do 60% populacji. ](https://c-pi.org/blog/czarna-smierc-demografia-ekonomia-europy-xiv-wieku) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/3/6/3/2/7/36327901444943f80b38b41febd418dbeb5d50b2-poczatek-dynastii-ming-zjednoczenie-chin-1.webp) **1368**23 stycznia Początek dynastii Ming Dynastia Ming, założona przez chłopa i mnicha Zhu Yuanzhanga, zakończyła rządy mongolskiej dynastii Yuan w Chinach. ](https://c-pi.org/blog/poczatek-dynastii-ming-zjednoczenie-chin) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/c/9/0/e/e/c90eed6e967ccbcceebc8f3774d9cc97c73731e6-wielka-schizma-zachodnia-trzech-papiezy-1.webp) **1378**20 września Wielka schizma zachodnia Wielka Schizma Zachodnia (1378-1417) to okres, w którym Kościół katolicki miał jednocześnie trzech papieży. ](https://c-pi.org/blog/wielka-schizma-zachodnia-trzech-papiezy) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/1/5/f/d/6/15fd6d7af6ae6f86f69add1006c2702f044868d6-unia-kalmarska-sojusz-skandynawii-1.webp) **1397**13 lipca Unia kalmarska Unia kalmarska, sojusz Danii, Szwecji i Norwegii (1397-1523), miała na celu dominację w regionie Bałtyku i przeciwdziałanie wpływom Ligi Hanzeatyckiej. ](https://c-pi.org/blog/unia-kalmarska-sojusz-skandynawii) 5. [ ![](https://c-pi.org/images/9/4/b/4/a/94b4a9bacf0d067f1a477c50e676689ff2e3ef81-narodziny-renesansu-wlochy-1.webp) **1400** Narodziny renesansu we Włoszech Intelektualną podstawą Renesansu był humanizm, który czerpał inspirację z rzymskiej koncepcji humanitas oraz z ponownego odkrycia klasycznej filozofii greckiej. ](https://c-pi.org/blog/narodziny-renesansu-wlochy) **XV**wiek 1. [ ![](https://c-pi.org/images/b/a/7/6/d/ba76de19dd7b96e5f2cfac1b03ff83c5b5e6d09d-bitwa-pod-agincourt-punkt-zwrotny-wojny-stuletni-1.webp) **1415**25 października Bitwa pod Azincourt Bitwa pod Azincourt, stoczona 25 października 1415 roku, była decydującym zwycięstwem Anglii nad liczniejszą armią francuską, zmieniając bieg Wojny Stuletniej. ](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-agincourt-punkt-zwrotny-wojny-stuletniej) 2. [ ![](https://c-pi.org/images/e/4/6/1/9/e4619d6c70483a88f85d724d000f1bd6eb7699c1-wojny-husyckie-ruch-religijno-spoleczny-1.webp) **1419**30 lipca Wojny husyckie Wojny husyckie (1419-1434) były konfliktem religijnym i społecznym w Europie Środkowej, wywołanym przez śmierć Jana Husa. ](https://c-pi.org/blog/wojny-husyckie-ruch-religijno-spoleczny) 3. [ ![](https://c-pi.org/images/8/9/1/c/1/891c112858b6ea758677c6cb6b32840acaf9675d-wynalezienie-druku-gutenberg-rewolucja-1-0803.webp) **1450** Wynalezienie druku Johannes Gutenberg zrewolucjonizował produkcję książek w XV wieku, wprowadzając ruchomą czcionkę i prasę drukarską w Moguncji. ](https://c-pi.org/blog/wynalezienie-druku-gutenberg-rewolucja) 4. [ ![](https://c-pi.org/images/c/d/f/e/3/cdfe3d4cf74200e63e85d8fae65b002ca2477b6e-upadek-konstantynopola-koniec-cesarstwa-bizantyn-1.webp) **1453**29 maja Upadek Konstantynopola Upadek Konstantynopola w 1453 roku oznaczał koniec Cesarstwa Bizantyńskiego, trwającego ponad tysiąc lat. ](https://c-pi.org/blog/upadek-konstantynopola-koniec-cesarstwa-bizantynskiego-1453) 5. [ ![](https://c-pi.org/images/a/c/f/7/6/acf76b6176cb21ab224fde7d845138bdd6956eb3-wojna-dwoch-roz-dynastyczny-konflikt-w-anglii-1.webp) **1455** Wojna Dwóch Róż Wojna Dwóch Róż to seria wojen domowych o tron Anglii, toczonych z przerwami w latach 1455-1487 między Lancasterami a Yorkami. ](https://c-pi.org/blog/wojna-dwoch-roz-dynastyczny-konflikt-w-anglii) 6. [ ![](https://c-pi.org/images/f/b/3/9/b/fb39b8ab14d909327a148509e316e0992a48721b-dynastia-tudorow-wzmocnienie-monarchii-angielski-1.webp) **1485**22 sierpnia Dynastia Tudorów Dynastia Tudorów panowała w Anglii od 1485 do 1603 roku, trwając ponad sto lat. ](https://c-pi.org/blog/dynastia-tudorow-wzmocnienie-monarchii-angielskiej) II ## Fakty do zapamiętania Karty z katalogu: kiedy, gdzie, kto ### 496[Chrzest Chlodwiga I](https://c-pi.org/blog/chrzest-chlodwiga-i-poczatek-frankow) KiedyChrzest Chlodwiga I, wraz z ponad trzema tysiącami Franków. GdziePrawdopodobnie w Reims, z rąk biskupa Remigiusza. WynikPrzyjęcie katolicyzmu przez Chlodwiga I doprowadziło do szerokich konwersji wśród Franków i zjednoczenia religijnego... ### 732[Bitwa pod Poitiers](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-poitiers-732-zatrzymanie-ekspansji-arabskiej) Kiedy25 października 732 roku. GdzieMiędzy Poitiers a Tours, prawdopodobnie w pobliżu Cenon-sur-Vienne, na terenie dzisiejszej Francji. KtoArmia frankijska pod wodzą majordoma Karola Młota i księcia Akwitanii Odona kontra armia arabska pod wodzą Abd ar-Rahmana. ### 800[Koronacja Karola Wielkiego](https://c-pi.org/blog/koronacja-karola-wielkiego-narodziny-cesarstwa) Kiedy25 grudnia 800 roku. GdzieRzym, Bazylika Świętego Piotra. KtoPapież Leon III koronował Karola Wielkiego, króla Franków, na Cesarza Rzymian. ### 910[Reforma kluniacka](https://c-pi.org/blog/reformy-klasztorne-w-cluny-odnowa-zycia-zakonnego) KiedyOpactwo benedyktynów w Cluny zostało założone w 910 roku. GdzieW miejscowości Cluny, w środkowo-wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Saona i Loara... WynikCluny stało się centrum reformy monastycznej, która odnowiła życie zakonne i wpłynęła na moralność duchowieństwa oraz strukturę... ### 962[Koronacja Ottona I](https://c-pi.org/blog/koronacja-ottona-i-odrodzenie-cesarstwa-na-zachodzie) Kiedy2 lutego 962 roku. GdzieRzym, Italia. KtoOtton I Wielki, król Franków Wschodnich, koronowany przez papieża Jana XII. ### 988[Chrzest Rusi Kijowskiej](https://c-pi.org/blog/chrzest-rusi-kijowskiej-narodziny-prawoslawia) KiedyTradycyjnie przyjmuje się, że ostateczna chrystianizacja Rusi Kijowskiej nastąpiła około 988 roku... GdzieKluczowe wydarzenia miały miejsce w Chersonezie (Korsuniu) na Krymie, gdzie Włodzimierz przyjął chrzest, oraz w Kijowie... KtoGłównymi postaciami byli Włodzimierz I Wielki, książę kijowski... ### 1000[Koronacja Stefana I Świętego](https://c-pi.org/blog/koronacja-stefana-i-swietego-poczatek-krolestwa-wegier) KiedyKoronacja Stefana I odbyła się 25 grudnia 1000 roku lub 1 stycznia 1001 roku. GdzieUrodził się w Esztergomie. ### 1020[Szkoła w Chartres](https://c-pi.org/blog/szkola-filozoficzna-w-chartres-intelektualne-centrum-xii-wieku) KiedySzkoła istniała od VI wieku, ale jej rozkwit przypada na XI i XII wiek, ze szczytem w pierwszej połowie XII wieku. GdzieW Katedrze w Chartres na terenie ówczesnego Królestwa Francji. KtoDo kluczowych postaci związanych ze szkołą należeli biskup Fulbert... ### 1066[Bitwa pod Hastings](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-hastings-podboj-anglii-przez-normanow-1066) KiedyBitwa pod Hastings stoczyła się 14 października 1066 roku. GdzieStarcie miało miejsce na wzgórzu w pobliżu dzisiejszej osady Battle w Susseksie, niedaleko portowego miasta Hastings. Pokaż wszystkie karty (26) ### 1066[Koronacja Wilhelma Zdobywcy](https://c-pi.org/blog/koronacja-wilhelma-zdobywcy) KiedyKoronacja Wilhelma na króla Anglii nastąpiła 25 grudnia 1066 roku. GdzieWydarzenie miało miejsce w Londynie, w opactwie Westminsterskim. KtoGłównymi stronami konfliktu o tron Anglii byli Wilhelm Zdobywca (książę Normandii) oraz Harold Godwinson (anglosaski możnowładca). ### 1075[Spór o inwestyturę](https://c-pi.org/blog/spor-o-inwestyture-walka-o-wladze-w-europie) KiedySpór o inwestyturę trwał od 1075 do 1124 roku n.e. Główna faza konfliktu między papieżem Grzegorzem VII a cesarzem Henrykiem IV... GdzieGłównym teatrem wydarzeń było Święte Cesarstwo Rzymskie... KtoGłównymi stronami konfliktu byli papieże... ### 1095[Krucjaty](https://c-pi.org/blog/krucjaty-wyprawy-wojenne-w-imie-wiary) KiedyKrucjaty, jako seria kampanii militarnych inicjowanych przez papiestwo, trwały od 1095 do 1291 roku. GdzieGłównym celem była Ziemia Święta, zwłaszcza Jerozolima, ale kampanie obejmowały także Cesarstwo Bizantyjskie, Egipt, Tunis... ### 1099[Zdobycie Jerozolimy](https://c-pi.org/blog/zdobycie-jerozolimy-krzyzowcy-1099) KiedyOblężenie Jerozolimy trwało od 7 czerwca do 15 lipca 1099 roku. GdzieJerozolima, miasto o kluczowym znaczeniu religijnym dla chrześcijan, muzułmanów i Żydów. KtoKrzyżowcy: Siły I wyprawy krzyżowej, dowodzone m.in. przez Gotfryda z Bouillon, Rajmunda IV z Tuluzy... ### 1118[Założenie zakonu templariuszy](https://c-pi.org/blog/powstanie-zakonu-templariuszy-rycerze-chrystusa) KiedyZakon został założony w 1118 roku (lub 1119/1120, według niektórych historyków) i istniał przez prawie dwa stulecia... GdziePoczątkowo w Jerozolimie, na Wzgórzu Świątynnym, w zaadaptowanym meczecie Al-Aksa. ### 1122[Konkordat wormacki](https://c-pi.org/blog/konkordat-wormacki-ugoda-cesarza-z-papiezem) KiedyKonkordat wormacki został podpisany 23 września 1122 roku. GdziePorozumienie zawarto w niemieckim mieście Worms. WynikKonkordat zakończył trwający od połowy XI wieku spór o inwestyturę... ### 1191[Hohenzollernowie](https://c-pi.org/blog/hohenzollernowie-historia-pruskiej-dynastii) KiedyOd XI wieku do XX wieku (panowanie cesarskie zakończone w 1918 roku, rumuńska linia panowała do 1947 roku). GdziePoczątkowo w Szwabii (dzisiejsza Badenia-Wirtembergia), następnie w Brandenburgii, Prusach... KtoDynastia Hohenzollernów, wywodząca się ze Szwabii. ### 1204[Oblężenie Konstantynopola](https://c-pi.org/blog/oblezenie-konstantynopola-1204-iv-krucjata) KiedyOblężenie i zdobycie Konstantynopola miało miejsce 12-13 kwietnia 1204 roku. GdzieW Konstantynopolu, stolicy Cesarstwa Bizantyńskiego, położonym na styku Europy i Azji. KtoGłównymi stronami byli krzyżowcy IV krucjaty (rycerze z Europy Zachodniej, głównie z Francji i Flandrii) oraz Wenecjanie... ### 1299[Założenie Imperium Osmańskiego](https://c-pi.org/blog/zalozenie-imperium-osmanskiego-powstanie-nowej-potegi) KiedyImperium Osmańskie istniało od końca XIII wieku (około 1299 roku) do 1922 roku. GdziePoczątkowo w północno-zachodniej Anatolii (dzisiejsza Turcja), rozszerzyło się na Bałkany, Bliski Wschód... KtoZałożycielem był Osman I, turkmeński wódz plemienny. ### 1346[Czarna śmierć](https://c-pi.org/blog/czarna-smierc-demografia-ekonomia-europy-xiv-wieku) KiedyGłówna fala pandemii Czarnej Śmierci w Europie trwała od 1346 do 1352 roku... GdziePochodzenie zarazy jest sporne, z dowodami wskazującymi na Azję Środkową, Chiny, Bliski Wschód i Europę. KtoGłównymi stronami były ludność Europy, Bliskiego Wschodu i części Azji, oraz bakteria Yersinia pestis, odpowiedzialna za dżumę. ### 1378[Wielka schizma zachodnia](https://c-pi.org/blog/wielka-schizma-zachodnia-trzech-papiezy) KiedyOd 20 września 1378 roku do 11 listopada 1417 roku. GdzieGłównymi ośrodkami rywalizacji były Rzym i Awinion, a później także Piza. KtoW szczytowym momencie o tron papieski rywalizowało trzech hierarchów: papież obediencji rzymskiej (Urban VI i jego następcy)... ### 1397[Unia kalmarska](https://c-pi.org/blog/unia-kalmarska-sojusz-skandynawii) KiedyUnia kalmarska została formalnie zawarta w 1397 roku i istniała, z przerwami, do 1523 roku... GdziePorozumienie zostało zawarte w Kalmarze w Szwecji. KtoGłównymi stronami były królestwa Danii, Szwecji i Norwegii. ### 1415[Bitwa pod Azincourt](https://c-pi.org/blog/bitwa-pod-agincourt-punkt-zwrotny-wojny-stuletniej) Kiedy25 października 1415 roku. GdzieW pobliżu Azincourt (obecnie Azincourt) w północnej Francji. KtoKrólestwo Anglii pod dowództwem króla Henryka V przeciwko Królestwu Francji... ### 1419[Wojny husyckie](https://c-pi.org/blog/wojny-husyckie-ruch-religijno-spoleczny) KiedyWojny husyckie toczyły się w latach 1419-1434, choć ich początki sięgają egzekucji Jana Husa w 1415 roku. GdzieGłównym teatrem działań były Czechy, ale konflikty rozlewały się także na sąsiednie tereny Europy Środkowej. KtoHusyci: Zwolennicy reform religijnych Jana Husa, podzieleni na umiarkowanych utrakwistów (kališníci) i radykalnych taborytów... ### 1450[Wynalezienie druku](https://c-pi.org/blog/wynalezienie-druku-gutenberg-rewolucja) KiedyWynalezienie ruchomej czcionki metalowej i prasy drukarskiej w Europie przypada na połowę XV wieku... GdzieKluczowe innowacje Johannesa Gutenberga miały miejsce w Moguncji w Europie... ### 1453[Upadek Konstantynopola](https://c-pi.org/blog/upadek-konstantynopola-koniec-cesarstwa-bizantynskiego-1453) KiedyOblężenie trwało od 6 kwietnia do 29 maja 1453 roku. GdzieKonstantynopol, stolica Cesarstwa Bizantyńskiego. KtoSiły Imperium Osmańskiego pod dowództwem sułtana Mehmeda II przeciwko obrońcom Konstantynopola... ### 1485[Dynastia Tudorów](https://c-pi.org/blog/dynastia-tudorow-wzmocnienie-monarchii-angielskiej) KiedyDynastia Tudorów rządziła w Anglii (wraz z Walią) w latach 1485-1603. GdzieAnglia i Walia. WynikUstanowienie i panowanie jednej z najważniejszych dynastii w historii Anglii, która rządziła krajem przez 118 lat. III ## Fiszki Odpowiedz w myślach, potem odwróć kartę IV ## Sprawdź się 128 pytań z tego rozdziału --- ## Navigation - Parent: [Na sprawdzian i maturę - historia Polski i świata w pigułce](https://c-pi.org/na-sprawdzian.md) - Previous: [Starożytność - najważniejsze daty i wydarzenia](https://c-pi.org/na-sprawdzian/starozytnosc.md) - Next: [Nowożytność - najważniejsze daty i wydarzenia](https://c-pi.org/na-sprawdzian/nowozytnosc.md)