Rozdział II · Historia Polski
Miniatura Diebolda Schillinga przedstawiająca Bitwę pod Grunwaldem (1410). Fot. w:Diebold Schilling the Younger (1460 - 1515?), Public domain / Wikimedia Commons · z artykułu Bitwa pod Grunwaldem Polska Jagiellonów
1385-1572Unia z Litwą, Grunwald, wojna trzynastoletnia, hołd pruski i unia lubelska. W rozdziale: 13 tematów w kalendarium, fakty do zapamiętania, fiszki i quiz.
I
Kalendarium
Najważniejsze wydarzenia rozdziału po kolei
XIVwiek
-
138514 sierpnia
Unia w Krewie
Unia w Krewie (1385) połączyła Wielkie Księstwo Litewskie z Królestwem Polskim.
-
1385
Unie personalne
Unia personalna to połączenie państw pod jednym władcą, zachowujące ich odrębność prawną i instytucjonalną.
-
13864 marca
Koronacja Władysława Jagiełły
Koronacja Władysława Jagiełły na króla Polski 4 marca 1386 roku na Wawelu zapoczątkowała unię polsko-litewską.
-
138618 lutego
Narodziny dynastii Jagiellonów
Dynastia Jagiellonów powstała w 1386 roku poprzez unię Polski i Litwy, zapoczątkowaną ślubem królowej Jadwigi z wielkim księciem litewskim Jogaiłą.
-
1387
Chrzest Litwy
Litwa była ostatnim pogańskim państwem w Europie, które oficjalnie przyjęło chrześcijaństwo pod koniec XIV wieku.
XVwiek
-
140118 stycznia
Unia wileńsko-radomska
Historia unii polsko-litewskiej sięgała Unii w Krewie z 1385 roku, która zapoczątkowała unię personalną między oboma państwami.
-
141015 lipca
Bitwa pod Grunwaldem
15 lipca 1410 roku, na polach między wsiami Grunwald, Stębark (dawniej Tannenberg) i Łodwigowo, rozegrało się jedno z największych i najbardziej decydujących starć średniowiecznej Europy.
-
14111 lutego
Pokój toruński
Pierwszy pokój toruński (1411) był konsekwencją zwycięstwa pod Grunwaldem, ale jego postanowienia były zaskakująco łagodne dla Zakonu Krzyżackiego.
-
144410 listopada
Bitwa pod Warną
Bitwa pod Warną (1444) była decydującym starciem między siłami chrześcijańskimi a Imperium Osmańskim.
XVIwiek
-
152510 kwietnia
Hołd pruski
Hołd Pruski, zawarty 10 kwietnia 1525 roku w Krakowie, symbolicznie zakończył istnienie państwa krzyżackiego.
-
153020 lutego
Koronacja Zygmunta Augusta
Zygmunt II August, koronowany vivente rege w wieku 9 lat, był ostatnim męskim przedstawicielem dynastii Jagiellonów.
-
1543
„O obrotach sfer niebieskich”
"O obrotach sfer niebieskich" Mikołaja Kopernika, opublikowane w 1543 roku, przedstawiło rewolucyjny model heliocentryczny wszechświata.
-
15691 lipca
Unia lubelska
Unia lubelska z 1569 roku połączyła Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie w Rzeczpospolitą Obojga Narodów, tworząc jedno z największych państw ówczesnej Europy.
II
Fakty do zapamiętania
Karty z katalogu: kiedy, gdzie, kto
1385Unia w Krewie
- Kiedy
- 14 sierpnia 1385 roku (zbiór obietnic przedślubnych), a w szerszym kontekście wydarzenia z lat 1385-1386.
- Gdzie
- Zamek w Krewie, na terenie dzisiejszej Białorusi.
- Wynik
- Jagiełło przyjął katolicyzm, poślubił Jadwigę i został koronowany na króla Polski w 1386 roku...
1386Koronacja Władysława Jagiełły
- Kiedy
- Władysław Jagiełło został wybrany królem Polski 2 lutego 1386 roku w Lublinie, przyjął chrzest 15 lutego 1386 roku...
- Gdzie
- Wybór na króla odbył się w Lublinie, chrzest i koronacja w katedrze wawelskiej w Krakowie.
- Wynik
- Koronacja Jagiełły ugruntowała unię personalną Polski i Litwy...
1387Chrzest Litwy
- Kiedy
- Chrystianizacja Litwy rozpoczęła się pod koniec XIV wieku...
- Gdzie
- Wielkie Księstwo Litewskie, ze szczególnym uwzględnieniem rdzennych ziem litewskich, zwłaszcza Auksztoty i Żmudzi.
- Wynik
- Oficjalne przyjęcie katolicyzmu przez Litwę, ustanowienie biskupstwa wileńskiego i żmudzkiego...
1401Unia wileńsko-radomska
- Kiedy
- 1401 rok, z kluczowymi datami: 18 stycznia (podpisanie w Wilnie) i 18 marca (potwierdzenie w Radomiu).
- Gdzie
- Akty unii zostały podpisane w Wilnie i potwierdzone w Radomiu.
- Kto
- Główne strony to Wielkie Księstwo Litewskie oraz Królestwo Polskie.
1410Bitwa pod Grunwaldem
- Kiedy
- 15 lipca 1410 roku.
- Gdzie
- Na polach pod Grunwaldem (współrzędne: 53.4861, 20.1247), w pobliżu wsi Stębark (Tannenberg) i Łodwigowo (Ludwigsdorf).
- Kto
- Połączone siły Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego pod dowództwem króla Władysława II Jagiełły i wielkiego...
1444Bitwa pod Warną
- Kiedy
- 10 listopada 1444 roku.
- Gdzie
- W okolicach Warny, na terenie dzisiejszej wschodniej Bułgarii.
- Kto
- Imperium Osmańskie pod dowództwem sułtana Murada II kontra wojska chrześcijańskie dowodzone przez króla Polski i Węgier...
1525Hołd pruski
- Kiedy
- Hołd Pruski odbył się 10 kwietnia 1525 roku.
- Gdzie
- Uroczystość miała miejsce na Rynku Głównym w Krakowie, ówczesnej stolicy Królestwa Polskiego.
- Wynik
- Hołd zakończył rządy Zakonu Krzyżackiego w Prusach, które zostały przekształcone w świeckie Księstwo Pruskie...
1530Koronacja Zygmunta Augusta
- Kiedy
- 1 sierpnia 1520 - narodziny Zygmunta Augusta w Krakowie.
- 18 października 1529
- ogłoszenie Zygmunta Augusta Wielkim Księciem Litewskim.
- 18 grudnia 1529
- ogłoszenie Zygmunta Augusta królem Polski wraz z ojcem.
1543„O obrotach sfer niebieskich”
- Kiedy
- Dzieło ukazało się drukiem w 1543 roku.
- Gdzie
- Publikacja miała miejsce w Norymberdze.
- Kto
- Autor: Mikołaj Kopernik. Wydawca i teolog: Andreas Osiander.
1569Unia lubelska
- Kiedy
- Unia lubelska została przyjęta 28 czerwca 1569 roku, podpisana 1 lipca 1569 roku...
- Gdzie
- Porozumienie zawarto na sejmie walnym w Lublinie, na Zamku Lubelskim.
- Wynik
- W wyniku unii powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów, państwo ze wspólnym monarchą, herbem, sejmem, jednakową monetą...
III
Fiszki
Odpowiedz w myślach, potem odwróć kartę
IV
Sprawdź się
52 pytania z tego rozdziału