Rozdział V · Historia Polski

Ziemie polskie pod zaborami

1796-1914

Legiony, Księstwo Warszawskie, powstania narodowe, życie w trzech zaborach. W rozdziale: 11 tematów w kalendarium, fakty do zapamiętania, fiszki i quiz.

Bitwa pod Stoczkiem (1831), obraz Jana Rosena. Fot. Jan Rosen, Public domain / Wikimedia Commons · z artykułu Zabór rosyjski

Kalendarium

Najważniejsze wydarzenia rozdziału po kolei

XIXwiek

18077 lipca Pokój w Tylży Traktaty tylżyckie z lipca 1807 roku zakończyły wojnę IV Koalicji, umacniając dominację Napoleona w Europie.
1807 Uwłaszczenie chłopów w zaborze pruskim Proces uwłaszczenia w zaborze pruskim był procesem długotrwałym i stopniowym, trwającym od 1807 roku aż do połowy XIX wieku, a nawet dłużej, jeśli liczyć spłatę zobowiązań.
1807 Wojny napoleońskie Księstwo Warszawskie, utworzone przez Napoleona w 1807 roku, było namiastką państwa polskiego po rozbiorach, dając nadzieję na odzyskanie niepodległości.
183029 listopada Powstanie listopadowe Powstanie listopadowe wybuchło w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku w Warszawie.
18311 listopada Wielka Emigracja Wielka Emigracja to okres masowego wyjazdu Polaków po upadku powstań narodowych, głównie po Powstaniu Listopadowym.
184619 lutego Rabacja galicyjska Rabacja galicyjska w 1846 roku była krwawym powstaniem chłopskim w Galicji, skierowanym przeciwko polskiej szlachcie, które zniweczyło plany powstania narodowego.
186322 stycznia Powstanie styczniowe Powstanie styczniowe (1863-1864) było największym polskim zrywem narodowym XIX wieku przeciwko Imperium Rosyjskiemu.
1867 Józef Piłsudski Józef Piłsudski to postać, która zdominowała polską scenę polityczną XX wieku, stając się żywym symbolem powrotu Polski na mapę świata po 123 latach niewoli.
18677 listopada Maria Skłodowska-Curie Maria Skłodowska-Curie (1867-1934) była wybitną polsko-francuską uczoną, fizyczką i chemiczką, która trwale zmieniła oblicze światowej nauki.
188726 lipca Narodziny esperanto Esperanto zostało stworzone przez Ludwika Zamenhofa w Białymstoku z potrzeby zjednoczenia ludzi ponad podziałami językowymi.

XXwiek

19141 października Legion Puławski Legion Puławski był polską formacją ochotniczą utworzoną pod koniec 1914 roku w ramach armii rosyjskiej.

Fakty do zapamiętania

Karty z katalogu: kiedy, gdzie, kto

1807Pokój w Tylży

Kiedy: Traktaty tylżyckie zostały podpisane w lipcu 1807 roku: pierwszy 7 lipca, drugi 9 lipca.
Gdzie: W mieście Tylża (obecnie Sowieck w Rosji), na rzece Niemen.
Wynik: Traktaty zakończyły wojnę IV Koalicji, umocniły kontrolę Napoleona nad Europą Środkową...

1807Uwłaszczenie chłopów w zaborze pruskim

Kiedy: Proces uwłaszczenia w zaborze pruskim trwał od 1807 do około 1850 roku, z dalszymi etapami spłat do 1872 roku.
Gdzie: Na ziemiach zaboru pruskiego, w tym w Wielkim Księstwie Poznańskim, na ziemi chełmińskiej, Pomorzu Nadwiślańskim i Warmii.
Kto: Głównymi stronami byli chłopi (posiadający ziemię i ją uprawiający)...

1807Wojny napoleońskie

Kiedy: Księstwo Warszawskie istniało w latach 1807-1815, w okresie wojen napoleońskich.
Gdzie: Obejmowało centralne i południowo-wschodnie części dzisiejszej Polski, początkowo ziemie zabrane Prusom...
Wynik: Księstwo Warszawskie, po klęsce Napoleona w Rosji, zostało zajęte przez wojska rosyjskie i pruskie...

1830Powstanie listopadowe

Kiedy: Powstanie trwało od 29 listopada 1830 roku do 21 października 1831 roku.
Gdzie: Głównym obszarem działań było Królestwo Polskie, a także części ziem zabranych, w tym Litwa, Żmudź i Wołyń.
Wynik: Powstanie zakończyło się klęską Polaków, utratą autonomii Królestwa Polskiego, zaostrzeniem represji i masową emigracją.

1831Wielka Emigracja

Kiedy: Od 1831 do 1870 roku, po upadku Powstania Listopadowego (1830-1831) oraz innych powstań...
Gdzie: Głównie we Francji (Paryż), z pomniejszymi ośrodkami w innych krajach Europy.
Wynik: Utrzymanie polskiej myśli politycznej i kulturalnej na emigracji, aktywny udział Polaków w rewolucjach europejskich...

1846Rabacja galicyjska

Kiedy: Rabacja galicyjska trwała od 19 lutego do marca 1846 roku, choć pierwsze napady miały miejsce już 18 lutego.
Gdzie: Głównym obszarem objętym powstaniem były ziemie wokół Tarnowa w Królestwie Galicji i Lodomerii...
Kto: Głównymi uczestnikami byli chłopi (często określający się jako Mazurzy, polskojęzyczni katolicy)...

1863Powstanie styczniowe

Kiedy: Powstanie wybuchło 22 stycznia 1863 roku w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864 roku.
Gdzie: Zasięgiem objęło ziemie zaboru rosyjskiego: Królestwo Polskie i ziemie zabrane...
Wynik: Powstanie zakończyło się militarną klęską powstańców, ale miało długofalowe znaczenie polityczne i społeczne...

1867Józef Piłsudski

Kiedy: Żył w latach 1867-1935; szczyt jego działalności przypadł na okres I wojny światowej oraz lata istnienia II Rzeczypospolitej.
Gdzie: Urodził się w Zułowie na Wileńszczyźnie (obecna Litwa), działał głównie w Warszawie, Krakowie i Magdeburgu; zmarł w Warszawie.

1867Maria Skłodowska-Curie

Kiedy: 1867-1934 (urodzona 7 listopada 1867 roku, zmarła 4 lipca 1934 roku).
Gdzie: Urodzona w Warszawie pod zaborem rosyjskim, działalność naukową prowadziła głównie w Paryżu we Francji.

III

Fiszki

Odpowiedz w myślach, potem odwróć kartę

Sprawdź się

44 pytania z tego rozdziału