Przejdź do treści
Rozdział III · Historia powszechna

Nowożytność

1492-1815

Wielkie odkrycia, reformacja, absolutyzm, oświecenie i rewolucje. W rozdziale: 57 tematów w kalendarium, fakty do zapamiętania, fiszki i quiz.

Bitwa pod Lepanto (1571) - przedstawienie starcia morskiego. Fot. nieznany malarz, Public domain / Wikimedia Commons · z artykułu Bitwa pod Lepanto
I

Kalendarium

Najważniejsze wydarzenia rozdziału po kolei

XVwiek
  1. 149212 października Odkrycie Ameryki Odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w 1492 roku zapoczątkowało epokę wielkich odkryć geograficznych.
  2. 14947 czerwca Traktat w Tordesillas Traktat z Tordesillas (1494) podzielił nowo odkryte ziemie między Hiszpanię a Portugalię.
  3. 1500 Merkantylizm Merkantylizm dominował w Europie od XV do XVIII wieku, koncentrując się na gromadzeniu bogactwa (złota i srebra) w skarbcach państwowych.
  4. 1500 Wielkie odkrycia geograficzne Wielkie Odkrycia Geograficzne (XV-XVII w.) połączyły światy i zapoczątkowały globalizację.
XVIwiek
  1. 150924 czerwca Koronacja Henryka VIII Koronacja Henryka VIII w 1509 roku zapoczątkowała jego długie panowanie i kluczowe zmiany w Anglii.
  2. 151731 października Wystąpienie Marcina Lutra Marcin Luter, niemiecki mnich i teolog, rozpoczął Reformację w 1517 roku, publikując 95 tez.
  3. 151731 października Reformacja Reformacja, zapoczątkowana przez Marcina Lutra w 1517 roku, była ruchem, który na zawsze zmienił oblicze chrześcijaństwa i Europy.
  4. 1520 Rewolucja cen w XVI wieku W XVI stuleciu gospodarka Europy Zachodniej zderzyła się ze zjawiskiem bez precedensu: w ciągu około 150 lat ogólny poziom cen podskoczył średnio sześciokrotnie.
  5. 152629 sierpnia Bitwa pod Mohaczem Bitwa pod Mohaczem w 1526 roku była decydującą klęską Królestwa Węgier, otwierając Imperium Osmańskiemu drogę do Europy Środkowej.
  6. 15343 listopada Akt supremacji Akt Supremacji z 1534 roku ustanowił Henryka VIII głową Kościoła Anglii, zrywając z autorytetem papieskim.
  7. 1536 Reforma kalwińska w Genewie Chrześcijaństwo reformowane narodziło się w XVI wieku w Szwajcarii, z kluczową rolą Jana Kalwina w Genewie.
  8. 154027 września Założenie zakonu jezuitów Jezuici, założeni przez Ignacego Loyolę w 1540 roku, byli kluczową siłą kontrreformacji.
  9. 154221 lipca Inkwizycja rzymska Inkwizycja Rzymska, formalnie Najwyższa Święta Kongregacja Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji, powstała w 1542 roku.
  10. 1543 Rewolucja naukowa Rewolucja naukowa (XVI-XVII w.) to fundamentalna zmiana w postrzeganiu świata, odrzucająca starożytne koncepcje na rzecz obserwacji i matematyki.
  11. 154513 grudnia Sobór trydencki Sobór Trydencki był odpowiedzią Kościoła katolickiego na Reformację, trwającą od 1545 do 1563 roku.
  12. 155525 września Pokój w Augsburgu Pokój Augsburski z 1555 roku zakończył pierwszą fazę wojen religijnych w Świętym Cesarstwie Rzymskim.
  13. 15717 października Bitwa pod Lepanto Bitwa pod Lepanto, stoczona 7 października 1571 roku, była kluczowym starciem morskim między Ligą Świętą a Imperium Osmańskim.
  14. 157223 sierpnia Noc św. Bartłomieja Noc św. Bartłomieja w 1572 roku była serią brutalnych, masowych mordów na tle religijnym we Francji.
  15. 15824 października Reforma kalendarza gregoriańskiego Kalendarz gregoriański zastąpił juliański w 1582 roku z powodu jego niedokładności.
  16. 159813 kwietnia Edykt nantejski Edykt nantejski, podpisany w 1598 roku przez Henryka IV, zakończył francuskie wojny religijne.
  17. 160031 grudnia Kompania Wschodnioindyjska Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska przekształciła się z firmy handlowej w potężną siłę polityczną i militarną.
  18. 1600 System nakładczy System nakładczy to forma organizacji pracy, która dominowała w Europie od późnego średniowiecza do rewolucji przemysłowej, stanowiąc pomost między rzemiosłem a fabrykami.
XVIIwiek
  1. 1601 Ustawa o ubogich Domy opieki ewoluowały od XVII-wiecznych przytułków dla ubogich do wyspecjalizowanych placówek opieki długoterminowej.
  2. 1613 Dynastia Romanowów Romanowowie rządzili Rosją przez ponad trzy stulecia (1613-1917), przekształcając ją w potężne imperium.
  3. 161823 maja Wojna trzydziestoletnia Wojna trzydziestoletnia (1618-1648) była jednym z najkrwawszych konfliktów w Europie, zaczynając się jako spór religijny, a kończąc na walce o władzę.
  4. 16226 stycznia Kongregacja Rozkrzewiania Wiary Papież Grzegorz XV powołał w 1622 roku Świętą Kongregację ds. Rozkrzewiania Wiary (Propaganda Fide).
  5. 1648 Aneksja Alzacji przez Francję (XVII wiek) Alzacja w XVII wieku była strategicznym regionem na styku kultur germańskiej i romańskiej, co czyniło ją celem ekspansji Francji.
  6. 164824 października Pokój westfalski Pokój westfalski z 1648 roku zakończył wyniszczającą wojnę trzydziestoletnią i wojnę osiemdziesięcioletnią.
  7. 1650 Rewolucja agrarna w Anglii Rewolucja agrarna, trwająca od XVII do XIX wieku, była kluczowym procesem transformacji rolnictwa, zapoczątkowanym w Anglii.
  8. 16547 czerwca Koronacja Ludwika XIV Wydarzenia Frondy, zwłaszcza wtargnięcie tłumu do pałacu, głęboko wpłynęły na psychikę Ludwika XIV, kształtując jego nieufność wobec Paryża i arystokracji.
  9. 16662 września Wielki pożar Londynu Wielki Pożar Londynu trwał od 2 do 5 września 1666 roku, niszcząc około 13 000 domów i 87 kościołów w City of London.
  10. 1683 Bitwa pod Wiedniem Imperium Osmańskie od swojego powstania było państwem ekspansywnym, opartym na podbojach.
  11. 1688 Oświecenie Narodziny Oświecenia nie były przypadkiem.
  12. 16885 listopada Chwalebna rewolucja Rewolucja Chwalebna (1688-1689) była kluczowym momentem w historii Anglii, który doprowadził do detronizacji Jakuba II Stuarta.
  13. 1692 Procesy czarownic w Salem Procesy czarownic w Salem w latach 1692-1693 doprowadziły do śmierci 19 osób przez powieszenie i jednej przez zgniecenie, stając się symbolem masowej histerii.
XVIIIwiek
  1. 1701 Wojna o sukcesję hiszpańską Wojna o sukcesję hiszpańską (1701-1714) była konfliktem o tron Hiszpanii po śmierci bezdzietnego Karola II.
  2. 1705 Kometa Halleya Edmond Halley w 1705 roku przewidział powrót komety, która później została nazwana jego imieniem, co było triumfem nauki Newtona.
  3. 1740 Wojny śląskie Wojny śląskie (1740-1763) były serią konfliktów między Prusami a Austrią o kontrolę nad bogatym regionem Śląska.
  4. 175629 sierpnia Wojna siedmioletnia Wojna siedmioletnia (1756-1763) była pierwszym globalnym konfliktem, angażującym Europę, Amerykę Północną i Indie.
  5. 1760 Rewolucja przemysłowa Rewolucja Przemysłowa, zapoczątkowana w Wielkiej Brytanii około 1760 roku, była kluczowym momentem w historii ludzkości, porównywalnym do rewolucji agrarnej.
  6. 1772 Rozbiór Saksonii Plany rozbioru Elektoratu Saksonii były rozważane w kontekście wojny siedmioletniej (1756-1763), ale ostatecznie nie zostały zrealizowane.
  7. 1774 Reformy edukacyjne Marii Teresy Maria Teresa, jedyna kobieta samodzielnie rządząca monarchią Habsburgów, przeprowadziła głębokie reformy państwa w duchu oświecenia.
  8. 17764 lipca Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych Deklaracja Niepodległości USA została przyjęta 4 lipca 1776 roku w Filadelfii przez Drugi Kongres Kontynentalny.
  9. 17838 kwietnia Aneksja Krymu Chanat Krymski, istniejący od 1441 do 1783 roku, był potężnym państwem w Europie Wschodniej.
  10. 178629 sierpnia Powstanie Shaysa Rebelia Shaysa (1786-1787) była zbrojnym powstaniem farmerów w Massachusetts, wywołanym przez wysokie podatki i trudną sytuację gospodarczą po Rewolucji Amerykańskiej.
  11. 178914 lipca Rewolucja francuska Rewolucja Francuska (1789-1799) była kluczowym okresem przemian społecznych i politycznych we Francji.
  12. 179121 sierpnia Rewolucja haitańska Rewolucja haitańska była udanym powstaniem niewolników przeciwko francuskim rządom kolonialnym.
  13. 179310 sierpnia Otwarcie Luwru Historia Luwru to opowieść o ewolucji, która trwa od wieków.
  14. 17933 marca Powstanie w Wandei Powstanie wandejskie (1793-1796) było kontrrewolucyjnym zrywem w zachodniej Francji, wywołanym przez chłopów, szlachtę i duchowieństwo w obronie wiary i tradycji.
XIXwiek
  1. 18042 grudnia Koronacja Napoleona Koronacja Napoleona Bonapartego na cesarza Francuzów 2 grudnia 1804 roku w katedrze Notre-Dame w Paryżu zakończyła I Republikę Francuską i zapoczątkowała I Cesarstwo Francuskie.
  2. 180521 października Bitwa pod Trafalgarem Bitwa pod Trafalgarem (1805) była kluczowym starciem morskim wojen napoleońskich.
  3. 180725 marca Zakaz handlu niewolnikami Transatlantycki handel niewolnikami był brutalnym systemem transportu zniewolonych Afrykanów do obu Ameryk, prowadzonym przez europejskich i nowoświatowych handlarzy.
  4. 180914 października Pokój w Schönbrunn Traktat w Schönbrunnie z 14 października 1809 roku zakończył wojnę V Koalicji, potwierdzając dominację Napoleona.
  5. 180916 sierpnia Uniwersytet Humboldtów Uniwersytet Berliński, założony w 1809 roku, stał się kolebką rewolucyjnego modelu edukacji.
  6. 181228 maja Pokój bukareszteński Traktat w Bukareszcie z 1812 roku zakończył sześcioletnią wojnę rosyjsko-turecką, tuż przed inwazją Napoleona na Rosję.
  7. 18159 czerwca Aneksja Saksonii Prusy anektowały znaczną część Saksonii podczas Kongresu Wiedeńskiego w 1815 roku.
  8. 18159 czerwca Kongres wiedeński Kongres Wiedeński (1814-1815) miał na celu odbudowę Europy po wojnach napoleońskich i stworzenie trwałego pokoju.
II

Fakty do zapamiętania

Karty z katalogu: kiedy, gdzie, kto

1492Odkrycie Ameryki

Kto
Krzysztof Kolumb, włoski odkrywca i nawigator, działający na zlecenie Monarchów Katolickich Hiszpanii...
Kiedy
Pierwsza podróż rozpoczęła się w sierpniu 1492 roku, a lądowanie w Ameryce nastąpiło 12 października 1492 roku.
Gdzie
Kolumb wyruszył z portu Palos w Hiszpanii, a jego celem były Indie Wschodnie.

1494Traktat w Tordesillas

Kiedy
Traktat został podpisany 7 czerwca 1494 roku.
Gdzie
W miejscowości Tordesillas w Królestwie Kastylii (obecnie Hiszpania).
Kto
Głównymi stronami były Królestwo Portugalii oraz Korona Kastylii (Hiszpania).

1500Merkantylizm

Kiedy
Praktyki i idee, później znane jako merkantylizm, dominowały w Europie od XV do XVIII wieku, a w niektórych regionach...
Gdzie
Początki praktyk merkantylistycznych można zaobserwować we wczesnonowożytnych włoskich miastach-państwach, takich jak Wenecja...
Wynik
Merkantylizm doprowadził do intensywnej rywalizacji gospodarczej, licznych konfliktów zbrojnych i ekspansji kolonialnej.

1509Koronacja Henryka VIII

Kiedy
Henryk VIII został królem 22 kwietnia 1509 roku, a jego koronacja odbyła się 24 czerwca 1509 roku.
Gdzie
Koronacja miała miejsce w Opactwie Westminsterskim w Londynie.
Wynik
Koronacja Henryka VIII zapoczątkowała jego długie panowanie, które doprowadziło do angielskiej reformacji...

1517Wystąpienie Marcina Lutra

Kiedy
Marcin Luter urodził się 10 listopada 1483 roku, a zmarł 18 lutego 1546 roku.
Gdzie
Luter urodził się i zmarł w Eisleben, w Hrabstwie Mansfeld, na terenie Świętego Cesarstwa Rzymskiego.
Kto
Główną postacią był Marcin Luter, niemiecki ksiądz, teolog i były zakonnik augustiański.

1517Reformacja

Kiedy
Reformacja rozpoczęła się 31 października 1517 roku, wraz z opublikowaniem 95 tez Marcina Lutra.
Gdzie
Ruch zapoczątkowany został w Wittenberdze w Saksonii (Niemcy), a następnie rozprzestrzenił się na całą Europę...
Wynik
Reformacja doprowadziła do rozłamu w Kościele katolickim i powstania nowych wyznań protestanckich...

1520Rewolucja cen w XVI wieku

Kiedy
Przez około 130-150 lat, od początku XVI do połowy XVII stulecia...
Gdzie
Europa Zachodnia (z epicentrum w Hiszpanii, Niderlandach, Anglii i Francji), z silnymi reperkusjami w Europie Środkowo-Wschodniej.

1526Bitwa pod Mohaczem

Kiedy
29 sierpnia 1526 roku.
Gdzie
Sátorhely, w Królestwie Węgier, niedaleko Mohacza.
Wynik
Decydujące zwycięstwo Imperium Osmańskiego, śmierć króla Ludwika II i znacznej części węgierskiej arystokracji...

1534Akt supremacji

Kiedy
Akt Supremacji został uchwalony przez Parlament Anglii 3 listopada 1534 roku.
Gdzie
Wydarzenia miały miejsce w Królestwie Anglii, a później objęły również Królestwo Irlandii.
Wynik
Akt przyznał Henrykowi VIII i jego następcom zwierzchnictwo królewskie nad Kościołem Anglii...
Pokaż wszystkie karty (47)

1536Reforma kalwińska w Genewie

Kiedy
Chrześcijaństwo reformowane wyłoniło się podczas XVI-wiecznej Reformacji, a jego rozwój trwał przez kilka pokoleń...
Gdzie
Ruch zapoczątkowany w Szwajcarii (Zurych, Genewa), rozprzestrzenił się na Holandię, Szkocję, Niemcy (Palatynat), Węgry, Francję...

1540Założenie zakonu jezuitów

Kiedy
Zakon został założony w 1540 roku.
Gdzie
Siedziba główna znajduje się w Rzymie.
Kto
Głównym założycielem był Ignacy Loyola, a pierwotną grupę tworzyło sześciu jego towarzyszy.

1545Sobór trydencki

Kiedy
1545-1563
Gdzie
Trydent (dzisiejsze północne Włochy)
Kto
Kościół katolicki (przedstawiciele papieża, biskupi, kardynałowie) oraz obserwatorzy i delegaci państw katolickich.

1555Pokój w Augsburgu

Kiedy
25 września 1555 roku.
Gdzie
Augsburg, miasto w Świętym Cesarstwie Rzymskim.
Kto
Traktat został zawarty między cesarzem Karolem V a Ligą Szmalkaldzką, czyli sojuszem protestanckich książąt i miast Rzeszy.

1571Bitwa pod Lepanto

Kiedy
Bitwa pod Lepanto miała miejsce 7 października 1571 roku.
Gdzie
Rozegrała się w Zatoce Patras, na południowy zachód od Lepanto (obecnie Nafpaktos) w Grecji.
Wynik
Liga Święta odniosła znaczące zwycięstwo, niemal całkowicie niszcząc flotę osmańską.

1572Noc św. Bartłomieja

Kiedy
Noc z 23 na 24 sierpnia 1572 roku, a masakra trwała przez kolejne tygodnie.
Gdzie
Głównie w Paryżu, ale rozprzestrzeniła się na inne miasta i tereny wiejskie Francji.
Kto
Katoliccy tłum i bojówki atakowali hugenotów (francuskich kalwinów).

1582Reforma kalendarza gregoriańskiego

Kiedy
Kalendarz gregoriański wszedł w życie w październiku 1582 roku...
Gdzie
Początkowo przyjęty w katolickich krajach Europy i ich posiadłościach zamorskich.
Wynik
Zastąpienie kalendarza juliańskiego kalendarzem gregoriańskim, który dokładniej odzwierciedla długość roku słonecznego.

1598Edykt nantejski

Kiedy
Edykt został podpisany w kwietniu 1598 roku.
Gdzie
Wydany został w mieście Nantes we Francji.
Kto
Podpisał go król Francji Henryk IV Burbon.

1600Kompania Wschodnioindyjska

Kiedy
Działalność od 1600 do 1874 roku.
Gdzie
Początkowo handel z Indiami Wschodnimi (subkontynent indyjski, Azja Południowo-Wschodnia)...
Kto
Główna instytucja: Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska (British East India Company, wcześniej English East India Company).

1600System nakładczy

Kiedy
System nakładczy rozwijał się od późnego średniowiecza (istniał już w XV wieku)...
Gdzie
Był szeroko stosowany w przedindustrialnej Europie i wczesnej Ameryce, szczególnie w Europie Zachodniej.
Wynik
System nakładczy był kluczową formą protoindustrializacji...

1601Ustawa o ubogich

Kiedy
Początki instytucjonalnej opieki nad ubogimi sięgają XVII wieku w Anglii, rozwój nowoczesnych domów opieki nastąpił w XX wieku...
Gdzie
Anglia (XVII wiek), Stany Zjednoczone i Wielka Brytania (XIX-XXI wiek), Polska (XX-XXI wiek).
Wynik
Ewolucja od niespecjalistycznych przytułków dla ubogich do wyspecjalizowanych domów opieki...

1613Dynastia Romanowów

Kiedy panowali Romanowowie
Dynastia Romanowów rządziła Rosją od 1613 roku do 1917 roku, czyli przez 304 lata.
Gdzie panowali
Ich panowanie obejmowało Carstwo Rosyjskie, a następnie Imperium Rosyjskie...
Kto był głównymi stronami/postaciami
Kluczowe postacie to Andrzej Kobyla (protoplasta rodu), Anastazja Romanowna (żona Iwana Groźnego)...

1622Kongregacja Rozkrzewiania Wiary

Kiedy
Utworzona 6 stycznia 1622 roku przez papieża Grzegorza XV.
Gdzie
Siedziba znajdowała się w Rzymie, początkowo w Palazzo Ferratini...
Kto
Głównym inicjatorem był papież Grzegorz XV.

1648Aneksja Alzacji przez Francję (XVII wiek)

Kiedy
Głównie w drugiej połowie XVII wieku, z kluczowymi momentami w 1648 roku (Pokój Westfalski) i 1681 roku (aneksja Strasburga).
Gdzie
Region Alzacji, położony na zachodnim brzegu Renu, historycznie będący częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego.
Kto
Głównymi graczami były Królestwo Francji...

1650Rewolucja agrarna w Anglii

Kiedy
Proces rewolucji agrarnej, choć zapoczątkowany w XVI wieku, najintensywniej rozwijał się od XVII do XIX wieku...
Gdzie
Głównie w Anglii, skąd rozprzestrzenił się na inne kraje Europy Zachodniej, a także na obszary zamorskie...
Wynik
Przejście od rolnictwa feudalnego do kapitalistycznego, wzrost produkcji żywności, rozwój demograficzny, urbanizacja...

1654Koronacja Ludwika XIV

Kiedy
Ludwik XIV urodził się 5 września 1638 roku, koronowany został 7 czerwca 1654 roku, a samodzielne rządy objął w 1661 roku.
Gdzie
Urodził się w Château de Saint-Germain-en-Laye, koronowany w katedrze w Reims...

1666Wielki pożar Londynu

Kiedy
Od niedzieli 2 września do środy 5 września 1666 roku.
Gdzie
Głównie w średniowiecznym City of London, rozprzestrzeniając się na zachód poza rzymski mur miejski.
Wynik
Zniszczenie około 13 000 domów i 87 kościołów.

1683Bitwa pod Wiedniem

Kiedy
12 września 1683 roku.
Gdzie
Pod Wiedniem, w dzisiejszej Austrii.
Kto
Wojska polsko-cesarskie pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego kontra armia Imperium Osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy.

1688Oświecenie

Kiedy
Oświecenie w kulturze Zachodu w Europie trwało od 1688 do 1789 roku.
Gdzie
Głównie w Europie, ale jego idee rozprzestrzeniły się globalnie, wpływając na inne kultury.
Kto
Kluczowi myśliciele, reformatorzy, a także ruchy intelektualne takie jak Oświecenie katolickie czy Haskala (oświecenie żydowskie).

1692Procesy czarownic w Salem

Kiedy
Procesy czarownic w Salem miały miejsce głównie w latach 1692-1693.
Gdzie
Wydarzenia rozegrały się w Salem, historycznym mieście nadmorskim w hrabstwie Essex, w stanie Massachusetts...
Wynik
W wyniku procesów 19 osób zostało straconych przez powieszenie z powodu fałszywych oskarżeń.

1705Kometa Halleya

Kiedy
Edmond Halley opublikował swoje przełomowe dzieło w 1705 roku, przewidując powrót komety na rok 1758.
Gdzie
Obserwacje i obliczenia dotyczyły Układu Słonecznego, a sama kometa jest widoczna z Ziemi.

1760Rewolucja przemysłowa

Kiedy
Rewolucja przemysłowa rozpoczęła się około 1760 roku w Wielkiej Brytanii.
Gdzie
Proces ten zapoczątkowany został w Wielkiej Brytanii, skąd rozprzestrzenił się na inne regiony świata.
Wynik
Przejście od ręcznych metod produkcji do maszyn, rozwój systemu fabrycznego, bezprecedensowy wzrost produkcji...

1772Rozbiór Saksonii

Kiedy
Plany rozbioru Saksonii były rozważane w kontekście wojny siedmioletniej (1756-1763)...
Gdzie
Elektorat Saksonii, państwo w Rzeszy Niemieckiej, oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów, leżąca na wschód od Saksonii.
Wynik
Plan rozbioru Saksonii nie został zrealizowany.

1774Reformy edukacyjne Marii Teresy

Kiedy
Maria Teresa panowała od 1740 do 1780 roku.
Gdzie
Reformy dotyczyły całej monarchii Habsburgów, obejmującej Austrię, Czechy, Węgry i wiele innych terytoriów.
Wynik
Reformy przyczyniły się do modernizacji szkolnictwa, podniesienia poziomu wiedzy...

1776Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych

Kiedy
Deklaracja Niepodległości została jednomyślnie przyjęta 4 lipca 1776 roku.
Gdzie
W Pennsylvania State House (później Independence Hall) w Filadelfii.
Kto
Drugi Kongres Kontynentalny, reprezentujący Trzynaście Kolonii...

1783Aneksja Krymu

Kiedy
Chanat Krymski istniał od 1441 do 1783 roku.
Gdzie
Wydarzenia miały miejsce na Półwyspie Krymskim oraz na przyległych stepach, głównie na terenach dzisiejszej południowej Ukrainy...
Wynik
Aneksja Chanatu Krymskiego przez Imperium Rosyjskie...

1786Powstanie Shaysa

Kiedy
Lata 1786-1787.
Gdzie
Głównie w stanie Massachusetts, z pewnymi incydentami w innych stanach Nowej Anglii.
Kto
Farmerzy i weterani Rewolucji Amerykańskiej, dowodzeni przez Daniela Shaysa, przeciwko rządowi stanowemu Massachusetts.

1789Rewolucja francuska

Kiedy
Rewolucja Francuska trwała od 5 maja 1789 roku (zwołanie Stanów Generalnych) do 9 listopada 1799 roku...
Gdzie
Wydarzenia rewolucyjne miały miejsce głównie we Francji, z Paryżem jako epicentrum.

1793Otwarcie Luwru

Kiedy
Muzeum Luwr zostało otwarte 10 sierpnia 1793 roku, w pierwszą rocznicę upadku monarchii francuskiej.
Gdzie
W Paryżu, we Francji, w dawnym pałacu królewskim Luwr, położonym na prawym brzegu Sekwany.
Wynik
Luwr stał się publicznym muzeum sztuki, początkowo pod nazwą Muséum central des Arts de la République...

1793Powstanie w Wandei

Kiedy
Powstanie wandejskie trwało od 3 marca 1793 roku do 1796 roku, z późniejszymi, mniejszymi zrywami aż do 1832 roku.
Gdzie
Głównym obszarem konfliktu była Wandea, nadmorski region na południe od rzeki Loary w zachodniej Francji...
Kto
Głównymi stronami konfliktu były I Republika Francuska (reprezentowana przez Armię Rewolucyjną i Komitet Ocalenia Publicznego)...

1804Koronacja Napoleona

Kiedy
Koronacja Napoleona I i Józefiny odbyła się 2 grudnia 1804 roku.
Gdzie
Ceremonia miała miejsce w katedrze Notre-Dame w Paryżu.
Wynik
Koronacja formalnie zakończyła okres I Republiki Francuskiej i zapoczątkowała I Cesarstwo Francuskie...

1805Bitwa pod Trafalgarem

Kiedy
21 października 1805 roku.
Gdzie
U wybrzeży Hiszpanii, w pobliżu przylądka Trafalgar.
Kto
Flota brytyjska pod dowództwem admirała Horatio Nelsona kontra połączona flota francusko-hiszpańska pod dowództwem admirała...

1807Zakaz handlu niewolnikami

Kiedy
Transatlantycki handel niewolnikami trwał od XVI do XIX wieku.
Gdzie
Handel obejmował Europę, Afrykę Zachodnią i Środkową oraz obie Ameryki, tworząc tzw. handel trójkątny.
Wynik
Brytyjski zakaz handlu niewolnikami w 1807 roku był przełomem, który znacząco ograniczył, choć nie wyeliminował od razu...

1809Pokój w Schönbrunn

Kiedy
Traktat został podpisany 14 października 1809 roku.
Gdzie
Miejscem podpisania był Pałac Schönbrunn pod Wiedniem.
Kto
Głównymi stronami były Cesarstwo Austrii i I Cesarstwo Francuskie.

1809Uniwersytet Humboldtów

Kiedy
Uniwersytet został założony 16 sierpnia 1809 roku, otwarty w 1810 roku.
Gdzie
W centralnej dzielnicy Mitte w Berlinie, w Niemczech.
Wynik
Powstanie pionierskiego modelu edukacji humboldtowskiej, który zrewolucjonizował uniwersytety europejskie i zachodnie...

1812Pokój bukareszteński

Kiedy
Traktat został podpisany 28 maja 1812 roku, a ratyfikowany 5 lipca 1812 roku.
Gdzie
Negocjacje i podpisanie traktatu miały miejsce w Bukareszcie, w gospodzie Manuca.
Wynik
Rosja anektowała Besarabię (wschodnią część Mołdawii między Prutem a Dniestrem) oraz uzyskała prawa handlowe na Dunaju.

1815Aneksja Saksonii

Kiedy
1815 rok, podczas Kongresu Wiedeńskiego.
Gdzie
Terytorium Królestwa Saksonii, głównie jego zachodnie i południowe rejony.
Kto
Głównymi stronami były Prusy (reprezentowane m.in. przez króla Fryderyka Wilhelma III i jego dyplomatów) oraz Królestwo Saksonii...

1815Kongres wiedeński

Kiedy
Wrzesień 1814 - czerwiec 1815.
Gdzie
Wiedeń, Austria.
Kto
Przedstawiciele wszystkich europejskich mocarstw, zdominowani przez Austrię (Klemens von Metternich)...
III

Fiszki

Odpowiedz w myślach, potem odwróć kartę

IV

Sprawdź się

227 pytań z tego rozdziału