Rozdział III · Historia powszechna
Bitwa pod Lepanto (1571) - przedstawienie starcia morskiego. Fot. nieznany malarz, Public domain / Wikimedia Commons · z artykułu Bitwa pod Lepanto Nowożytność
1492-1815Wielkie odkrycia, reformacja, absolutyzm, oświecenie i rewolucje. W rozdziale: 57 tematów w kalendarium, fakty do zapamiętania, fiszki i quiz.
I
Kalendarium
Najważniejsze wydarzenia rozdziału po kolei
XVwiek
-
149212 października
Odkrycie Ameryki
Odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w 1492 roku zapoczątkowało epokę wielkich odkryć geograficznych.
-
14947 czerwca
Traktat w Tordesillas
Traktat z Tordesillas (1494) podzielił nowo odkryte ziemie między Hiszpanię a Portugalię.
-
1500
Merkantylizm
Merkantylizm dominował w Europie od XV do XVIII wieku, koncentrując się na gromadzeniu bogactwa (złota i srebra) w skarbcach państwowych.
-
1500
Wielkie odkrycia geograficzne
Wielkie Odkrycia Geograficzne (XV-XVII w.) połączyły światy i zapoczątkowały globalizację.
XVIwiek
-
150924 czerwca
Koronacja Henryka VIII
Koronacja Henryka VIII w 1509 roku zapoczątkowała jego długie panowanie i kluczowe zmiany w Anglii.
-
151731 października
Wystąpienie Marcina Lutra
Marcin Luter, niemiecki mnich i teolog, rozpoczął Reformację w 1517 roku, publikując 95 tez.
-
151731 października
Reformacja
Reformacja, zapoczątkowana przez Marcina Lutra w 1517 roku, była ruchem, który na zawsze zmienił oblicze chrześcijaństwa i Europy.
-
1520
Rewolucja cen w XVI wieku
W XVI stuleciu gospodarka Europy Zachodniej zderzyła się ze zjawiskiem bez precedensu: w ciągu około 150 lat ogólny poziom cen podskoczył średnio sześciokrotnie.
-
152629 sierpnia
Bitwa pod Mohaczem
Bitwa pod Mohaczem w 1526 roku była decydującą klęską Królestwa Węgier, otwierając Imperium Osmańskiemu drogę do Europy Środkowej.
-
15343 listopada
Akt supremacji
Akt Supremacji z 1534 roku ustanowił Henryka VIII głową Kościoła Anglii, zrywając z autorytetem papieskim.
-
1536
Reforma kalwińska w Genewie
Chrześcijaństwo reformowane narodziło się w XVI wieku w Szwajcarii, z kluczową rolą Jana Kalwina w Genewie.
-
154027 września
Założenie zakonu jezuitów
Jezuici, założeni przez Ignacego Loyolę w 1540 roku, byli kluczową siłą kontrreformacji.
-
154221 lipca
Inkwizycja rzymska
Inkwizycja Rzymska, formalnie Najwyższa Święta Kongregacja Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji, powstała w 1542 roku.
-
1543
Rewolucja naukowa
Rewolucja naukowa (XVI-XVII w.) to fundamentalna zmiana w postrzeganiu świata, odrzucająca starożytne koncepcje na rzecz obserwacji i matematyki.
-
154513 grudnia
Sobór trydencki
Sobór Trydencki był odpowiedzią Kościoła katolickiego na Reformację, trwającą od 1545 do 1563 roku.
-
155525 września
Pokój w Augsburgu
Pokój Augsburski z 1555 roku zakończył pierwszą fazę wojen religijnych w Świętym Cesarstwie Rzymskim.
-
15717 października
Bitwa pod Lepanto
Bitwa pod Lepanto, stoczona 7 października 1571 roku, była kluczowym starciem morskim między Ligą Świętą a Imperium Osmańskim.
-
157223 sierpnia
Noc św. Bartłomieja
Noc św. Bartłomieja w 1572 roku była serią brutalnych, masowych mordów na tle religijnym we Francji.
-
15824 października
Reforma kalendarza gregoriańskiego
Kalendarz gregoriański zastąpił juliański w 1582 roku z powodu jego niedokładności.
-
159813 kwietnia
Edykt nantejski
Edykt nantejski, podpisany w 1598 roku przez Henryka IV, zakończył francuskie wojny religijne.
-
160031 grudnia
Kompania Wschodnioindyjska
Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska przekształciła się z firmy handlowej w potężną siłę polityczną i militarną.
-
1600
System nakładczy
System nakładczy to forma organizacji pracy, która dominowała w Europie od późnego średniowiecza do rewolucji przemysłowej, stanowiąc pomost między rzemiosłem a fabrykami.
XVIIwiek
-
1601
Ustawa o ubogich
Domy opieki ewoluowały od XVII-wiecznych przytułków dla ubogich do wyspecjalizowanych placówek opieki długoterminowej.
-
1613
Dynastia Romanowów
Romanowowie rządzili Rosją przez ponad trzy stulecia (1613-1917), przekształcając ją w potężne imperium.
-
161823 maja
Wojna trzydziestoletnia
Wojna trzydziestoletnia (1618-1648) była jednym z najkrwawszych konfliktów w Europie, zaczynając się jako spór religijny, a kończąc na walce o władzę.
-
16226 stycznia
Kongregacja Rozkrzewiania Wiary
Papież Grzegorz XV powołał w 1622 roku Świętą Kongregację ds. Rozkrzewiania Wiary (Propaganda Fide).
-
1648
Aneksja Alzacji przez Francję (XVII wiek)
Alzacja w XVII wieku była strategicznym regionem na styku kultur germańskiej i romańskiej, co czyniło ją celem ekspansji Francji.
-
164824 października
Pokój westfalski
Pokój westfalski z 1648 roku zakończył wyniszczającą wojnę trzydziestoletnią i wojnę osiemdziesięcioletnią.
-
1650
Rewolucja agrarna w Anglii
Rewolucja agrarna, trwająca od XVII do XIX wieku, była kluczowym procesem transformacji rolnictwa, zapoczątkowanym w Anglii.
-
16547 czerwca
Koronacja Ludwika XIV
Wydarzenia Frondy, zwłaszcza wtargnięcie tłumu do pałacu, głęboko wpłynęły na psychikę Ludwika XIV, kształtując jego nieufność wobec Paryża i arystokracji.
-
16662 września
Wielki pożar Londynu
Wielki Pożar Londynu trwał od 2 do 5 września 1666 roku, niszcząc około 13 000 domów i 87 kościołów w City of London.
-
1683
Bitwa pod Wiedniem
Imperium Osmańskie od swojego powstania było państwem ekspansywnym, opartym na podbojach.
-
1688
Oświecenie
Narodziny Oświecenia nie były przypadkiem.
-
16885 listopada
Chwalebna rewolucja
Rewolucja Chwalebna (1688-1689) była kluczowym momentem w historii Anglii, który doprowadził do detronizacji Jakuba II Stuarta.
-
1692
Procesy czarownic w Salem
Procesy czarownic w Salem w latach 1692-1693 doprowadziły do śmierci 19 osób przez powieszenie i jednej przez zgniecenie, stając się symbolem masowej histerii.
XVIIIwiek
-
1701
Wojna o sukcesję hiszpańską
Wojna o sukcesję hiszpańską (1701-1714) była konfliktem o tron Hiszpanii po śmierci bezdzietnego Karola II.
-
1705
Kometa Halleya
Edmond Halley w 1705 roku przewidział powrót komety, która później została nazwana jego imieniem, co było triumfem nauki Newtona.
-
1740
Wojny śląskie
Wojny śląskie (1740-1763) były serią konfliktów między Prusami a Austrią o kontrolę nad bogatym regionem Śląska.
-
175629 sierpnia
Wojna siedmioletnia
Wojna siedmioletnia (1756-1763) była pierwszym globalnym konfliktem, angażującym Europę, Amerykę Północną i Indie.
-
1760
Rewolucja przemysłowa
Rewolucja Przemysłowa, zapoczątkowana w Wielkiej Brytanii około 1760 roku, była kluczowym momentem w historii ludzkości, porównywalnym do rewolucji agrarnej.
-
1772
Rozbiór Saksonii
Plany rozbioru Elektoratu Saksonii były rozważane w kontekście wojny siedmioletniej (1756-1763), ale ostatecznie nie zostały zrealizowane.
-
1774
Reformy edukacyjne Marii Teresy
Maria Teresa, jedyna kobieta samodzielnie rządząca monarchią Habsburgów, przeprowadziła głębokie reformy państwa w duchu oświecenia.
-
17764 lipca
Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych
Deklaracja Niepodległości USA została przyjęta 4 lipca 1776 roku w Filadelfii przez Drugi Kongres Kontynentalny.
-
17838 kwietnia
Aneksja Krymu
Chanat Krymski, istniejący od 1441 do 1783 roku, był potężnym państwem w Europie Wschodniej.
-
178629 sierpnia
Powstanie Shaysa
Rebelia Shaysa (1786-1787) była zbrojnym powstaniem farmerów w Massachusetts, wywołanym przez wysokie podatki i trudną sytuację gospodarczą po Rewolucji Amerykańskiej.
-
178914 lipca
Rewolucja francuska
Rewolucja Francuska (1789-1799) była kluczowym okresem przemian społecznych i politycznych we Francji.
-
179121 sierpnia
Rewolucja haitańska
Rewolucja haitańska była udanym powstaniem niewolników przeciwko francuskim rządom kolonialnym.
-
179310 sierpnia
Otwarcie Luwru
Historia Luwru to opowieść o ewolucji, która trwa od wieków.
-
17933 marca
Powstanie w Wandei
Powstanie wandejskie (1793-1796) było kontrrewolucyjnym zrywem w zachodniej Francji, wywołanym przez chłopów, szlachtę i duchowieństwo w obronie wiary i tradycji.
XIXwiek
-
18042 grudnia
Koronacja Napoleona
Koronacja Napoleona Bonapartego na cesarza Francuzów 2 grudnia 1804 roku w katedrze Notre-Dame w Paryżu zakończyła I Republikę Francuską i zapoczątkowała I Cesarstwo Francuskie.
-
180521 października
Bitwa pod Trafalgarem
Bitwa pod Trafalgarem (1805) była kluczowym starciem morskim wojen napoleońskich.
-
180725 marca
Zakaz handlu niewolnikami
Transatlantycki handel niewolnikami był brutalnym systemem transportu zniewolonych Afrykanów do obu Ameryk, prowadzonym przez europejskich i nowoświatowych handlarzy.
-
180914 października
Pokój w Schönbrunn
Traktat w Schönbrunnie z 14 października 1809 roku zakończył wojnę V Koalicji, potwierdzając dominację Napoleona.
-
180916 sierpnia
Uniwersytet Humboldtów
Uniwersytet Berliński, założony w 1809 roku, stał się kolebką rewolucyjnego modelu edukacji.
-
181228 maja
Pokój bukareszteński
Traktat w Bukareszcie z 1812 roku zakończył sześcioletnią wojnę rosyjsko-turecką, tuż przed inwazją Napoleona na Rosję.
-
18159 czerwca
Aneksja Saksonii
Prusy anektowały znaczną część Saksonii podczas Kongresu Wiedeńskiego w 1815 roku.
-
18159 czerwca
Kongres wiedeński
Kongres Wiedeński (1814-1815) miał na celu odbudowę Europy po wojnach napoleońskich i stworzenie trwałego pokoju.
II
Fakty do zapamiętania
Karty z katalogu: kiedy, gdzie, kto
1492Odkrycie Ameryki
- Kto
- Krzysztof Kolumb, włoski odkrywca i nawigator, działający na zlecenie Monarchów Katolickich Hiszpanii...
- Kiedy
- Pierwsza podróż rozpoczęła się w sierpniu 1492 roku, a lądowanie w Ameryce nastąpiło 12 października 1492 roku.
- Gdzie
- Kolumb wyruszył z portu Palos w Hiszpanii, a jego celem były Indie Wschodnie.
1494Traktat w Tordesillas
- Kiedy
- Traktat został podpisany 7 czerwca 1494 roku.
- Gdzie
- W miejscowości Tordesillas w Królestwie Kastylii (obecnie Hiszpania).
- Kto
- Głównymi stronami były Królestwo Portugalii oraz Korona Kastylii (Hiszpania).
1500Merkantylizm
- Kiedy
- Praktyki i idee, później znane jako merkantylizm, dominowały w Europie od XV do XVIII wieku, a w niektórych regionach...
- Gdzie
- Początki praktyk merkantylistycznych można zaobserwować we wczesnonowożytnych włoskich miastach-państwach, takich jak Wenecja...
- Wynik
- Merkantylizm doprowadził do intensywnej rywalizacji gospodarczej, licznych konfliktów zbrojnych i ekspansji kolonialnej.
1509Koronacja Henryka VIII
- Kiedy
- Henryk VIII został królem 22 kwietnia 1509 roku, a jego koronacja odbyła się 24 czerwca 1509 roku.
- Gdzie
- Koronacja miała miejsce w Opactwie Westminsterskim w Londynie.
- Wynik
- Koronacja Henryka VIII zapoczątkowała jego długie panowanie, które doprowadziło do angielskiej reformacji...
1517Wystąpienie Marcina Lutra
- Kiedy
- Marcin Luter urodził się 10 listopada 1483 roku, a zmarł 18 lutego 1546 roku.
- Gdzie
- Luter urodził się i zmarł w Eisleben, w Hrabstwie Mansfeld, na terenie Świętego Cesarstwa Rzymskiego.
- Kto
- Główną postacią był Marcin Luter, niemiecki ksiądz, teolog i były zakonnik augustiański.
1517Reformacja
- Kiedy
- Reformacja rozpoczęła się 31 października 1517 roku, wraz z opublikowaniem 95 tez Marcina Lutra.
- Gdzie
- Ruch zapoczątkowany został w Wittenberdze w Saksonii (Niemcy), a następnie rozprzestrzenił się na całą Europę...
- Wynik
- Reformacja doprowadziła do rozłamu w Kościele katolickim i powstania nowych wyznań protestanckich...
1520Rewolucja cen w XVI wieku
- Kiedy
- Przez około 130-150 lat, od początku XVI do połowy XVII stulecia...
- Gdzie
- Europa Zachodnia (z epicentrum w Hiszpanii, Niderlandach, Anglii i Francji), z silnymi reperkusjami w Europie Środkowo-Wschodniej.
1526Bitwa pod Mohaczem
- Kiedy
- 29 sierpnia 1526 roku.
- Gdzie
- Sátorhely, w Królestwie Węgier, niedaleko Mohacza.
- Wynik
- Decydujące zwycięstwo Imperium Osmańskiego, śmierć króla Ludwika II i znacznej części węgierskiej arystokracji...
1534Akt supremacji
- Kiedy
- Akt Supremacji został uchwalony przez Parlament Anglii 3 listopada 1534 roku.
- Gdzie
- Wydarzenia miały miejsce w Królestwie Anglii, a później objęły również Królestwo Irlandii.
- Wynik
- Akt przyznał Henrykowi VIII i jego następcom zwierzchnictwo królewskie nad Kościołem Anglii...
Pokaż wszystkie karty (47)
1536Reforma kalwińska w Genewie
- Kiedy
- Chrześcijaństwo reformowane wyłoniło się podczas XVI-wiecznej Reformacji, a jego rozwój trwał przez kilka pokoleń...
- Gdzie
- Ruch zapoczątkowany w Szwajcarii (Zurych, Genewa), rozprzestrzenił się na Holandię, Szkocję, Niemcy (Palatynat), Węgry, Francję...
1540Założenie zakonu jezuitów
- Kiedy
- Zakon został założony w 1540 roku.
- Gdzie
- Siedziba główna znajduje się w Rzymie.
- Kto
- Głównym założycielem był Ignacy Loyola, a pierwotną grupę tworzyło sześciu jego towarzyszy.
1545Sobór trydencki
- Kiedy
- 1545-1563
- Gdzie
- Trydent (dzisiejsze północne Włochy)
- Kto
- Kościół katolicki (przedstawiciele papieża, biskupi, kardynałowie) oraz obserwatorzy i delegaci państw katolickich.
1555Pokój w Augsburgu
- Kiedy
- 25 września 1555 roku.
- Gdzie
- Augsburg, miasto w Świętym Cesarstwie Rzymskim.
- Kto
- Traktat został zawarty między cesarzem Karolem V a Ligą Szmalkaldzką, czyli sojuszem protestanckich książąt i miast Rzeszy.
1571Bitwa pod Lepanto
- Kiedy
- Bitwa pod Lepanto miała miejsce 7 października 1571 roku.
- Gdzie
- Rozegrała się w Zatoce Patras, na południowy zachód od Lepanto (obecnie Nafpaktos) w Grecji.
- Wynik
- Liga Święta odniosła znaczące zwycięstwo, niemal całkowicie niszcząc flotę osmańską.
1572Noc św. Bartłomieja
- Kiedy
- Noc z 23 na 24 sierpnia 1572 roku, a masakra trwała przez kolejne tygodnie.
- Gdzie
- Głównie w Paryżu, ale rozprzestrzeniła się na inne miasta i tereny wiejskie Francji.
- Kto
- Katoliccy tłum i bojówki atakowali hugenotów (francuskich kalwinów).
1582Reforma kalendarza gregoriańskiego
- Kiedy
- Kalendarz gregoriański wszedł w życie w październiku 1582 roku...
- Gdzie
- Początkowo przyjęty w katolickich krajach Europy i ich posiadłościach zamorskich.
- Wynik
- Zastąpienie kalendarza juliańskiego kalendarzem gregoriańskim, który dokładniej odzwierciedla długość roku słonecznego.
1598Edykt nantejski
- Kiedy
- Edykt został podpisany w kwietniu 1598 roku.
- Gdzie
- Wydany został w mieście Nantes we Francji.
- Kto
- Podpisał go król Francji Henryk IV Burbon.
1600Kompania Wschodnioindyjska
- Kiedy
- Działalność od 1600 do 1874 roku.
- Gdzie
- Początkowo handel z Indiami Wschodnimi (subkontynent indyjski, Azja Południowo-Wschodnia)...
- Kto
- Główna instytucja: Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska (British East India Company, wcześniej English East India Company).
1600System nakładczy
- Kiedy
- System nakładczy rozwijał się od późnego średniowiecza (istniał już w XV wieku)...
- Gdzie
- Był szeroko stosowany w przedindustrialnej Europie i wczesnej Ameryce, szczególnie w Europie Zachodniej.
- Wynik
- System nakładczy był kluczową formą protoindustrializacji...
1601Ustawa o ubogich
- Kiedy
- Początki instytucjonalnej opieki nad ubogimi sięgają XVII wieku w Anglii, rozwój nowoczesnych domów opieki nastąpił w XX wieku...
- Gdzie
- Anglia (XVII wiek), Stany Zjednoczone i Wielka Brytania (XIX-XXI wiek), Polska (XX-XXI wiek).
- Wynik
- Ewolucja od niespecjalistycznych przytułków dla ubogich do wyspecjalizowanych domów opieki...
1613Dynastia Romanowów
- Kiedy panowali Romanowowie
- Dynastia Romanowów rządziła Rosją od 1613 roku do 1917 roku, czyli przez 304 lata.
- Gdzie panowali
- Ich panowanie obejmowało Carstwo Rosyjskie, a następnie Imperium Rosyjskie...
- Kto był głównymi stronami/postaciami
- Kluczowe postacie to Andrzej Kobyla (protoplasta rodu), Anastazja Romanowna (żona Iwana Groźnego)...
1622Kongregacja Rozkrzewiania Wiary
- Kiedy
- Utworzona 6 stycznia 1622 roku przez papieża Grzegorza XV.
- Gdzie
- Siedziba znajdowała się w Rzymie, początkowo w Palazzo Ferratini...
- Kto
- Głównym inicjatorem był papież Grzegorz XV.
1648Aneksja Alzacji przez Francję (XVII wiek)
- Kiedy
- Głównie w drugiej połowie XVII wieku, z kluczowymi momentami w 1648 roku (Pokój Westfalski) i 1681 roku (aneksja Strasburga).
- Gdzie
- Region Alzacji, położony na zachodnim brzegu Renu, historycznie będący częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego.
- Kto
- Głównymi graczami były Królestwo Francji...
1650Rewolucja agrarna w Anglii
- Kiedy
- Proces rewolucji agrarnej, choć zapoczątkowany w XVI wieku, najintensywniej rozwijał się od XVII do XIX wieku...
- Gdzie
- Głównie w Anglii, skąd rozprzestrzenił się na inne kraje Europy Zachodniej, a także na obszary zamorskie...
- Wynik
- Przejście od rolnictwa feudalnego do kapitalistycznego, wzrost produkcji żywności, rozwój demograficzny, urbanizacja...
1654Koronacja Ludwika XIV
- Kiedy
- Ludwik XIV urodził się 5 września 1638 roku, koronowany został 7 czerwca 1654 roku, a samodzielne rządy objął w 1661 roku.
- Gdzie
- Urodził się w Château de Saint-Germain-en-Laye, koronowany w katedrze w Reims...
1666Wielki pożar Londynu
- Kiedy
- Od niedzieli 2 września do środy 5 września 1666 roku.
- Gdzie
- Głównie w średniowiecznym City of London, rozprzestrzeniając się na zachód poza rzymski mur miejski.
- Wynik
- Zniszczenie około 13 000 domów i 87 kościołów.
1683Bitwa pod Wiedniem
- Kiedy
- 12 września 1683 roku.
- Gdzie
- Pod Wiedniem, w dzisiejszej Austrii.
- Kto
- Wojska polsko-cesarskie pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego kontra armia Imperium Osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy.
1688Oświecenie
- Kiedy
- Oświecenie w kulturze Zachodu w Europie trwało od 1688 do 1789 roku.
- Gdzie
- Głównie w Europie, ale jego idee rozprzestrzeniły się globalnie, wpływając na inne kultury.
- Kto
- Kluczowi myśliciele, reformatorzy, a także ruchy intelektualne takie jak Oświecenie katolickie czy Haskala (oświecenie żydowskie).
1692Procesy czarownic w Salem
- Kiedy
- Procesy czarownic w Salem miały miejsce głównie w latach 1692-1693.
- Gdzie
- Wydarzenia rozegrały się w Salem, historycznym mieście nadmorskim w hrabstwie Essex, w stanie Massachusetts...
- Wynik
- W wyniku procesów 19 osób zostało straconych przez powieszenie z powodu fałszywych oskarżeń.
1705Kometa Halleya
- Kiedy
- Edmond Halley opublikował swoje przełomowe dzieło w 1705 roku, przewidując powrót komety na rok 1758.
- Gdzie
- Obserwacje i obliczenia dotyczyły Układu Słonecznego, a sama kometa jest widoczna z Ziemi.
1760Rewolucja przemysłowa
- Kiedy
- Rewolucja przemysłowa rozpoczęła się około 1760 roku w Wielkiej Brytanii.
- Gdzie
- Proces ten zapoczątkowany został w Wielkiej Brytanii, skąd rozprzestrzenił się na inne regiony świata.
- Wynik
- Przejście od ręcznych metod produkcji do maszyn, rozwój systemu fabrycznego, bezprecedensowy wzrost produkcji...
1772Rozbiór Saksonii
- Kiedy
- Plany rozbioru Saksonii były rozważane w kontekście wojny siedmioletniej (1756-1763)...
- Gdzie
- Elektorat Saksonii, państwo w Rzeszy Niemieckiej, oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów, leżąca na wschód od Saksonii.
- Wynik
- Plan rozbioru Saksonii nie został zrealizowany.
1774Reformy edukacyjne Marii Teresy
- Kiedy
- Maria Teresa panowała od 1740 do 1780 roku.
- Gdzie
- Reformy dotyczyły całej monarchii Habsburgów, obejmującej Austrię, Czechy, Węgry i wiele innych terytoriów.
- Wynik
- Reformy przyczyniły się do modernizacji szkolnictwa, podniesienia poziomu wiedzy...
1776Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych
- Kiedy
- Deklaracja Niepodległości została jednomyślnie przyjęta 4 lipca 1776 roku.
- Gdzie
- W Pennsylvania State House (później Independence Hall) w Filadelfii.
- Kto
- Drugi Kongres Kontynentalny, reprezentujący Trzynaście Kolonii...
1783Aneksja Krymu
- Kiedy
- Chanat Krymski istniał od 1441 do 1783 roku.
- Gdzie
- Wydarzenia miały miejsce na Półwyspie Krymskim oraz na przyległych stepach, głównie na terenach dzisiejszej południowej Ukrainy...
- Wynik
- Aneksja Chanatu Krymskiego przez Imperium Rosyjskie...
1786Powstanie Shaysa
- Kiedy
- Lata 1786-1787.
- Gdzie
- Głównie w stanie Massachusetts, z pewnymi incydentami w innych stanach Nowej Anglii.
- Kto
- Farmerzy i weterani Rewolucji Amerykańskiej, dowodzeni przez Daniela Shaysa, przeciwko rządowi stanowemu Massachusetts.
1789Rewolucja francuska
- Kiedy
- Rewolucja Francuska trwała od 5 maja 1789 roku (zwołanie Stanów Generalnych) do 9 listopada 1799 roku...
- Gdzie
- Wydarzenia rewolucyjne miały miejsce głównie we Francji, z Paryżem jako epicentrum.
1793Otwarcie Luwru
- Kiedy
- Muzeum Luwr zostało otwarte 10 sierpnia 1793 roku, w pierwszą rocznicę upadku monarchii francuskiej.
- Gdzie
- W Paryżu, we Francji, w dawnym pałacu królewskim Luwr, położonym na prawym brzegu Sekwany.
- Wynik
- Luwr stał się publicznym muzeum sztuki, początkowo pod nazwą Muséum central des Arts de la République...
1793Powstanie w Wandei
- Kiedy
- Powstanie wandejskie trwało od 3 marca 1793 roku do 1796 roku, z późniejszymi, mniejszymi zrywami aż do 1832 roku.
- Gdzie
- Głównym obszarem konfliktu była Wandea, nadmorski region na południe od rzeki Loary w zachodniej Francji...
- Kto
- Głównymi stronami konfliktu były I Republika Francuska (reprezentowana przez Armię Rewolucyjną i Komitet Ocalenia Publicznego)...
1804Koronacja Napoleona
- Kiedy
- Koronacja Napoleona I i Józefiny odbyła się 2 grudnia 1804 roku.
- Gdzie
- Ceremonia miała miejsce w katedrze Notre-Dame w Paryżu.
- Wynik
- Koronacja formalnie zakończyła okres I Republiki Francuskiej i zapoczątkowała I Cesarstwo Francuskie...
1805Bitwa pod Trafalgarem
- Kiedy
- 21 października 1805 roku.
- Gdzie
- U wybrzeży Hiszpanii, w pobliżu przylądka Trafalgar.
- Kto
- Flota brytyjska pod dowództwem admirała Horatio Nelsona kontra połączona flota francusko-hiszpańska pod dowództwem admirała...
1807Zakaz handlu niewolnikami
- Kiedy
- Transatlantycki handel niewolnikami trwał od XVI do XIX wieku.
- Gdzie
- Handel obejmował Europę, Afrykę Zachodnią i Środkową oraz obie Ameryki, tworząc tzw. handel trójkątny.
- Wynik
- Brytyjski zakaz handlu niewolnikami w 1807 roku był przełomem, który znacząco ograniczył, choć nie wyeliminował od razu...
1809Pokój w Schönbrunn
- Kiedy
- Traktat został podpisany 14 października 1809 roku.
- Gdzie
- Miejscem podpisania był Pałac Schönbrunn pod Wiedniem.
- Kto
- Głównymi stronami były Cesarstwo Austrii i I Cesarstwo Francuskie.
1809Uniwersytet Humboldtów
- Kiedy
- Uniwersytet został założony 16 sierpnia 1809 roku, otwarty w 1810 roku.
- Gdzie
- W centralnej dzielnicy Mitte w Berlinie, w Niemczech.
- Wynik
- Powstanie pionierskiego modelu edukacji humboldtowskiej, który zrewolucjonizował uniwersytety europejskie i zachodnie...
1812Pokój bukareszteński
- Kiedy
- Traktat został podpisany 28 maja 1812 roku, a ratyfikowany 5 lipca 1812 roku.
- Gdzie
- Negocjacje i podpisanie traktatu miały miejsce w Bukareszcie, w gospodzie Manuca.
- Wynik
- Rosja anektowała Besarabię (wschodnią część Mołdawii między Prutem a Dniestrem) oraz uzyskała prawa handlowe na Dunaju.
1815Aneksja Saksonii
- Kiedy
- 1815 rok, podczas Kongresu Wiedeńskiego.
- Gdzie
- Terytorium Królestwa Saksonii, głównie jego zachodnie i południowe rejony.
- Kto
- Głównymi stronami były Prusy (reprezentowane m.in. przez króla Fryderyka Wilhelma III i jego dyplomatów) oraz Królestwo Saksonii...
1815Kongres wiedeński
- Kiedy
- Wrzesień 1814 - czerwiec 1815.
- Gdzie
- Wiedeń, Austria.
- Kto
- Przedstawiciele wszystkich europejskich mocarstw, zdominowani przez Austrię (Klemens von Metternich)...
III
Fiszki
Odpowiedz w myślach, potem odwróć kartę
IV
Sprawdź się
227 pytań z tego rozdziału